Η νέα δύναμη που αλλάζει τον κόσμο! - Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι παιχνίδι και δεν πρέπει να την αφήσουμε χωρίς φρένα

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μπήκε στη ζωή μας σχεδόν αθόρυβα.

Στην αρχή τη βλέπαμε σαν ένα έξυπνο εργαλείο που γράφει ένα κείμενο, μεταφράζει, βρίσκει πληροφορίες ή μας γλιτώνει χρόνο. Έγινε το πιο εξελιγμένο μέσο παραγωγής της παγκόσμιας

ιστορίας που μπορεί να ταξινομεί, να συνθέτει, να αναλύει, να παρουσιάζει και να διδάσκει το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης.

Όμως το ζήτημα αλλάζει όταν η μηχανή δεν περιορίζεται στο να απαντά, αλλά αρχίζει να αποφασίζει και να ενεργεί.

Εδώ, κατά τη γνώμη μου, βρίσκεται το πραγματικό καμπανάκι.

Ένα σύστημα που κάνει λάθος σε μια απάντηση μπορεί να διορθωθεί. Ένα σύστημα όμως που έχει πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αρχεία, οικονομικά δεδομένα, εταιρικά δίκτυα, κώδικες ή κρίσιμες υποδομές και μπορεί να κάνει μόνο του διαδοχικές ενέργειες, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

Αυτό δεν είναι πλέον επιστημονική φαντασία. Τα λεγόμενα λογισμικά συστήματα μπορούν ήδη να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία, να γράφουν και να εκτελούν κώδικα και να πραγματοποιούν ακολουθίες ενεργειών με περιορισμένη ανθρώπινη επίβλεψη.

Ο καθηγητής του MIT Κ. Δασκαλάκης έχει επισημάνει ότι η πλήρης απώλεια ελέγχου παραμένει υποθετικό σενάριο, όμως η απρόβλεπτη ή ανεπιθύμητη συμπεριφορά των προηγμένων συστημάτων είναι ήδη πραγματικό πρόβλημα.

Υπάρχει και κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό: δεν χρειάζεται να περιμένουμε κάποια «εξέγερση των μηχανών» για να δημιουργηθεί σοβαρός κίνδυνος. Αρκεί ένας άνθρωπος με κακόβουλη πρόθεση και ένα πολύ ισχυρό εργαλείο.

Μια κυβερνοεπίθεση, για παράδειγμα, που παλαιότερα απαιτούσε ομάδα ειδικών, μπορεί σταδιακά να αυτοματοποιείται.

Μια ευπάθεια σε μια τράπεζα, ένα νοσοκομείο, μια δημόσια υπηρεσία ή μια κρίσιμη υποδομή μπορεί να εντοπιστεί και να αξιοποιηθεί πολύ ταχύτερα.

Η ίδια τεχνολογία μπορεί βέβαια να χρησιμοποιηθεί και για άμυνα. Ακόμη ως εξελιγμένο μέσο παραγωγής έχει μετατραπεί σ' άλλο ένα κερδοσκοπικό εργαλείο ελέγχου και χειραγώγησης.

Αλλά η ίδια, αντικειμενικά, είναι τέτοιο εξελιγμένο μέσο παραγωγής, που μπορεί να αναγνωρίζει την αντίφαση και τα δεσμά της. Το πρόβλημα είναι ότι πλέον και ο επιτιθέμενος και ο αμυνόμενος κρατούν το ίδιο καινούργιο όπλο.

Γι' αυτό έχει ενδιαφέρον ότι ακόμη και άνθρωποι που βρίσκονται μέσα στην ίδια τη βιομηχανία της ΤΝ προειδοποιούν για την ανάγκη αυστηρότερων ελέγχων.

Ο Μπιλ Γκέιτς, για παράδειγμα, έχει υποστηρίξει ότι η αυτορρύθμιση των εταιρειών δεν αρκεί και ότι απαιτούνται κανόνες από κυβερνήσεις και διεθνείς θεσμούς.

Εδώ όμως θα έβαζα ένα ακόμη πιο απλό ερώτημα: ποιος ελέγχει τελικά αυτόν που ελέγχει την τεχνολογία;

Γιατί δεν μιλάμε μόνο για το τι μπορεί να κάνει αύριο η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Μιλάμε ήδη για το πόσα γνωρίζουν οι τεχνολογικές εταιρείες για εμάς σήμερα.

Τι ψάχνουμε, τι αγοράζουμε, πού βρισκόμαστε, με ποιους επικοινωνούμε, τι παρακολουθούμε, τι γράφουμε και τι λέμε στις συσκευές μας.

Και όσο περισσότερο παραδίδουμε τη ζωή μας στις μηχανές, τόσο περισσότερα δεδομένα συγκεντρώνονται σε συστήματα που εμείς δεν βλέπουμε και δεν ελέγχουμε.

Δεν χρειάζεται λοιπόν πανικός. Χρειάζεται καχυποψία, κανόνες και ανθρώπινος έλεγχος.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γίνει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της ανθρωπότητας. Μπορεί όμως να γίνει και ένας πολλαπλασιαστής λαθών, απάτης, επιθέσεων και εξουσίας, αν η ταχύτητα ανάπτυξής της ξεπεράσει την ικανότητά μας να την ελέγχουμε.

Το μεγαλύτερο λάθος θα ήταν να πούμε: «Ας προχωρήσουμε και βλέπουμε».

Γιατί με την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να έρθει η στιγμή που, όταν θα θελήσουμε να δούμε τις συνέπειες, να είναι ήδη πολύ αργά.

Καρανάσιος Γεώργιος – gkaranasios24@gmail.com

Υ.Γ1. Με προβληματίζει το γεγονός ότι η ΤΝ έγινε πολύ επικίνδυνη για την ανθρωπότητα μόλις οι Κινέζοι φάνηκαν να παίρνουν κεφάλι από τους Αμερικανούς ή, έστω, απέδειξαν πως μια χαρά τα καταφέρνουν και αυτοί.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα συστήματα ΤΝ γενικής χρήσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν από κακούς ανθρώπους, όπως Κινέζους, Άραβες, Ρώσους και άλλους τέτοιους «παλιανθρώπους», δηλαδή να τους παρέχουν καθοδήγηση για την παραγωγή βιολογικών και χημικών όπλων. Οπότε, θα έχουμε νεκρούς από χημικά όπλα και όχι από συμβατικά όπλα, όπως αυτά με τα οποία οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και οι σύμμαχοί τους έχουν σκοτώσει εκατομμύρια ανθρώπους σε πολλούς πολέμους, σε διάφορες περιοχές του πλανήτη.

Υ.Γ2. Για τους κινδύνους που εγκυμονεί για την ανθρωπότητα η κακόβουλη χρήση της ΤΝ, σκέφτομαι πόσο τυχεροί είμαστε στην Ελλάδα, όπου δεν ακολουθούμε και τόσο τις νέες τεχνολογίες.
Η Ελλάδα έχει χρηματοδοτηθεί με αρκετά εκατομμύρια από την Ε.Ε. για να μεγαλουργήσει και στην ΤΝ, αν και, ως γνωστόν, είναι μάλλον περιττή, αφού εμείς οι Ελληναραδες είμαστε πανέξυπνοι.
Ευτυχώς, όμως, τα χρήματα τα διαχειρίζονται οι γνωστοί «ειδικοί» με τους κολλητούς τους, οπότε δεν κινδυνεύουμε να πέσουμε θύματα κακόβουλης χρήσης της ΤΝ από τίποτα κακούς ανθρώπους.
Έτσι, οι Έλληνες μπορούν να αισθάνονται απολύτως ασφαλείς απέναντι στη λαίλαπα της ΤΝ. Δεν έχουμε, άλλωστε, τίποτα σοβαρότερο να φοβηθούμε από κανένα σπασμένο πεζοδρόμιο, καμιά πλημμύρα, καμιά πυρκαγιά ή κανένα τρένο που μπορεί να συγκρουστεί μετωπικά.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Ποιος θα ορίζει την «υπερνοημοσύνη»; (του Νίκου Κουτσιανά)