Οικονομική Εξάρτηση: Το Αόρατο Συμβόλαιο που Σκοτώνει τον Έρωτα

Γράφει η Μαριάννα Φέξη,
Ομιλήτρια Σχέσεων και Ανθεκτικότητας

Ας μιλήσουμε για το πιο καλά κρυμμένο μυστικό των σύγχρονων σχέσεων. Για εκείνο το θέμα που αποφεύγουμε να αγγίξουμε στα δείπνα με φίλους, αλλά που ξενυχτάει χιλιάδες ανθρώπους όταν σβήνουν τα φώτα. Τα λεφτά.

Συνήθως, οι ειδικοί προσεγγίζουν το οικονομικό ζήτημα μέσα σε ένα ζευγάρι ως ένα καθαρά πρακτικό πρόβλημα: πώς θα βγει ο μήνας, πώς θα μοιραστούν οι λογαριασμοί, ποιος ξοδεύει περισσότερα. Όμως, η πραγματική, σκληρή αλήθεια είναι εντελώς διαφορετική. Το οικονομικό δεν είναι ζήτημα μαθηματικών· είναι ζήτημα στρατηγικής ηγεσίας, εξουσίας και προσωπικής αυτονομίας.

Όταν η οικονομική ανισότητα μπαίνει από την πόρτα, ο έρωτας συχνά πηδάει από το παράθυρο. Χωρίς να το καταλάβουμε, υπογράφεται ένα αόρατο συμβόλαιο, όπου ο ένας σύντροφος γίνεται σταδιακά ο «εργοδότης» και ο άλλος ο «υπάλληλος». Ή ακόμα χειρότερα, η σχέση μεταλλάσσεται σε ένα νοσηρό σχήμα «γονέα και παιδιού».

Αναρωτιέμαι, το έχετε σκεφτεί ποτέ; Πόσο εύκολο είναι να πεις «σ’ αγαπώ» και να το εννοείς, όταν για να αγοράσεις ένα προσωπικό σου αντικείμενο πρέπει να ζητήσεις την έγκριση του άλλου; Πόσος χώρος απομένει για πάθος και ισοτιμία, όταν η καθημερινότητα θυμίζει αξιολόγηση προσωπικού και έλεγχο αποδόσεων;

Η οικονομική εξάρτηση δεν ξεκινάει ποτέ με απειλές. Ξεκινάει σχεδόν γλυκά, με φράσεις όπως: «Μην αγχώνεσαι, θα τα αναλάβω εγώ όλα» ή «Κάτσε εσύ στο σπίτι με τα παιδιά, δεν χρειάζεται να πιέζεσαι». Κάτω από τον μανδύα της φροντίδας, όμως, μπορεί να κρύβεται η αρχή μιας αργής, ψυχολογικής διάβρωσης.

Όταν ένας άνθρωπος χάνει την οικονομική του αυτονομία, συμβαίνουν τρία πράγματα που ισοπεδώνουν τη σχέση:

Η Απώλεια της Φωνής: Κάθε διαφωνία αποκτά ένα αόρατο βάρος. Σκέφτεσαι διπλά να εκφράσεις το παράπονό σου, να θέσεις τα όριά σου ή να συγκρουστείς. Γιατί στο πίσω μέρος του μυαλού σου υπάρχει πάντα ο υπόκωφος φόβος: «Και αν τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια μου;».

Ο Υποβιβασμός του Ερωτισμού: Είναι αδύνατον να νιώσεις ερωτική έλξη για έναν άνθρωπο που συμπεριφέρεται ως προϊστάμενος, όπως είναι αδύνατον να ποθήσεις κάποιον που εξαρτάται από εσένα όπως ένα παιδί από τον γονέα του. Ο έρωτας απαιτεί δύο όρθιους, αυτόνομους ενήλικες. Η εξάρτηση γεννά μόνο μνησικακία και βουβό θυμό.

Η Φυλακή της Συνήθειας: Η σχέση παύει να είναι επιλογή και γίνεται ανάγκη επιβίωσης. Και όταν μένεις κάπου επειδή «δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς», η ψυχή σου αρχίζει να μαραίνεται.

Χτίζοντας Ανθεκτικότητα Μέσα στην Καταιγίδα

Τι γίνεται, όμως, όταν οι συνθήκες της ζωής είναι πραγματικά αντίξοες; Όταν η ανεργία, μια κρίση ή οι υποχρεώσεις της μητρότητας αναγκάζουν μια γυναίκα να βρεθεί σε θέση οικονομικής αδυναμίας; Πώς μπορεί να προστατεύσει την αξιοπρέπειά της και να μην επιτρέψει στο οικονομικό να γίνει η φυλακή της ψυχής της;

Η στρατηγική της προσωπικής ανθεκτικότητας δεν βασίζεται στο πόσα ψηφία έχει ο τραπεζικός σου λογαριασμός αυτή τη στιγμή, αλλά στο πώς τοποθετείς τον εαυτό σου μέσα στο σπίτι σου.

Τοποθέτηση με Όρους Ηγεσίας Η συνεισφορά σε ένα σπίτι δεν μετριέται μόνο σε ευρώ. Η φροντίδα των παιδιών, η διαχείριση του νοικοκυριού, η συναισθηματική στήριξη είναι εργασία—και μάλιστα υψηλού κόστους. Μια γυναίκα πρέπει να σταματήσει να νιώθει «υπόχρεη». Η αυτοεκτίμησή σου δεν κοστολογείται από τον μισθό σου. Αν εσύ η ίδια δεν δεις τον εαυτό σου ως ισότιμο μέτοχο σε αυτή τη συμμαχία, μην περιμένεις να το κάνει ο σύντροφός σου.

Διατήρηση της Πνευματικής Αυτονομίας Ακόμα και στις πιο δύσκολες οικονομικά φάσεις, μην σταματάς να επενδύεις στο «κεφάλαιο» που λέγεται ο εαυτός σου. Διάβασε, μάθε μια νέα δεξιότητα, κράτα επαφή με την αγορά εργασίας, δικτυώσου. Η οικονομική στενότητα είναι προσωρινή κατάσταση· η πνευματική παραίτηση είναι επιλογή. Κράτα το μυαλό σου έτοιμο για την επόμενη μέρα.

Καθαρά Λόγια, Κοινό Ταμείο Η στρατηγική ηγεσία μέσα στο ζευγάρι απαιτεί απόλυτη διαφάνεια. Το «δικά μου» και «δικά σου» πρέπει να δώσει τη θέση του στο «δικά μας», με σεβασμό στην προσωπική ελευθερία του καθενός. Αν ο σύντροφός σου χρησιμοποιεί τα χρήματα ως εργαλείο ελέγχου ή συναισθηματικού εκβιασμού, τότε δεν έχεις πρόβλημα προϋπολογισμού· έχεις πρόβλημα κακοποίησης.

Κλείσε για μια στιγμή τα μάτια και αναλογίσου: Ποια είναι η δική σου αξία πέρα από τα χρήματα που φέρνεις ή δεν φέρνεις στο σπίτι; Πότε ήταν η τελευταία φορά που πήρες μια απόφαση για τη ζωή σου χωρίς να ζυγίσεις το οικονομικό κόστος του «αντιλόγου»;

Η μεγαλύτερη φτώχεια δεν είναι αυτή του πορτοφολιού, αλλά η φτώχεια της ψυχής που έχει μάθει να ζητά άδεια για να αναπνεύσει. Μην αφήσεις καμία οικονομική δυσκολία να σου στερήσει την εσωτερική σου κυριαρχία. Τα λεφτά πάνε και έρχονται, αλλά η αξιοπρέπεια, αν χαθεί, δεν αγοράζεται πίσω με κανένα νόμισμα του κόσμου.

Εσύ, τελικά, τι συμβόλαιο έχεις υπογράψει στη σχέση σου; Συμβόλαιο αγάπης ή συμβόλαιο εξάρτησης;

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Η πολυτελής ζωή των απατεώνων που παρουσιάζονται ως υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ και λογιστές, πόζαραν με λίρες, μετρητά και πανάκριβα ρολόγια