ΠΑΣΟΚ: Η 3η Σεπτέμβρη που άλλαξε τον πολιτικό χάρτη και την ελληνική κοινωνία - Στο Ηράκλειο σήμερα η εκδήλωση εορτασμού

Η διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη από τον Ανδρέα Παπανδρέου σηματοδότησε τη γέννηση του ΠΑΣΟΚ και την αρχή μιας πολιτικής διαδρομής που σφράγισε – όχι πάντα με θετικό πρόσημο – τη Μεταπολίτευση, σύμφωνα με το Dnews.

Το ΠΑΣΟΚ είναι το μοναδικό κόμμα στην Ελλάδα του οποίου τα «γενέθλια» γνωρίζουν σχεδόν όλοι. Η 3η του Σεπτέμβρη έχει ξεπεράσει εδώ και δεκαετίες τα στενά κομματικά πλαίσια και έχει περάσει στη συλλογική μνήμη, ακόμη και ανθρώπων που δεν είχαν σχέση με την παράταξη. Και μόνο αυτό αποτυπώνει το μέγεθος του αποτυπώματος που άφησε στην ελληνική κοινωνία και στην πολιτική ζωή της Μεταπολίτευσης.

Σήμερα, 52 χρόνια μετά, το κόμμα που ίδρυσε ο Ανδρέας Παπανδρέου γιορτάζει την επέτειο της ίδρυσής του στην Κρήτη, με τη μεγάλη εκδήλωση στο Ηράκλειο και την ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη (19:30) να κορυφώνουν την τετραήμερη κινητοποίηση του κόμματος στο νησί. Για τη Χαριλάου Τρικούπη, ωστόσο, η φετινή 3η Σεπτέμβρη δεν έχει μόνο επετειακό χαρακτήρα. Επιχειρείται να αποκτήσει και έναν ισχυρό πολιτικό συμβολισμό για το σήμερα και το αύριο.

Η 3η Σεπτέμβρη του 1974

Το ημερολόγιο έγραφε Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 1974, μόλις 40 ημέρες μετά την πτώση της δικτατορίας και την επιστροφή της Δημοκρατίας, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου παρουσίασε στο ξενοδοχείο «King’s Palace» της Αθήνας την ιδρυτική Διακήρυξη του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος.

Η Ελλάδα εκείνων των ημερών προσπαθούσε ακόμη να βγει από τον «γύψο» της Χούντας. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε επιστρέψει από το Παρίσι, η Νέα Δημοκρατία βρισκόταν υπό συγκρότηση, οι πολιτικές δυνάμεις αναδιατάσσονταν και το Κυπριακό, μετά την τουρκική εισβολή, αποτελούσε ανοιχτή πληγή.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε επιστρέψει στην Ελλάδα στις 16 Αυγούστου. Αντί όμως να ανασυστήσει την Ένωση Κέντρου ή να συνεχίσει απλώς την πολιτική παράδοση του πατέρα του, Γεωργίου Παπανδρέου, επέλεξε τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα. Το ΠΑΣΟΚ εμφανιζόταν όχι ως συνέχεια του προδικτατορικού Κέντρου, αλλά ως ένα νέο κίνημα, με σοσιαλιστική αναφορά, έντονο αντιδεξιό χαρακτήρα και φιλοδοξία να εκφράσει κοινωνικές δυνάμεις που μέχρι τότε βρίσκονταν μακριά από την εξουσία.

Μαζί με το όνομα παρουσιάστηκε και το σύμβολο που επρόκειτο να γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα της ελληνικής πολιτικής ιστορίας: ο πράσινος ήλιος.

«Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Απελευθέρωση»

Η Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη δεν ήταν ένα τυπικό ιδρυτικό κείμενο. Αποτύπωνε με ιδιαίτερα αιχμηρή και ριζοσπαστική - για την εποχή - γλώσσα την πολιτική φυσιογνωμία του νέου κόμματος και όριζε τους βασικούς άξονες πάνω στους οποίους θα οικοδομούνταν τα επόμενα χρόνια η πολιτική του ταυτότητα.

«Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Απελευθέρωση και Δημοκρατική Διαδικασία» ήταν οι τέσσερις κεντρικές αρχές της Διακήρυξης.

Το κείμενο μιλούσε για μια Ελλάδα απαλλαγμένη από «τον ξένο έλεγχο ή την επιρροή», ζητούσε την αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ, την ακύρωση των συμφωνιών για τις αμερικανικές βάσεις και την αποδέσμευση της χώρας από πολιτικούς, στρατιωτικούς και οικονομικούς συνασπισμούς που, σύμφωνα με το κείμενο, υπονόμευαν την εθνική ανεξαρτησία.

Παράλληλα, έθετε στο επίκεντρο την αναδιανομή του πλούτου, την κοινωνικοποίηση βασικών τομέων της οικονομίας, την προστασία των εργαζομένων και των αγροτών, την αποκέντρωση και τη λαϊκή συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων.

Η γλώσσα της Διακήρυξης αντανακλούσε το κλίμα της πρώτης Μεταπολίτευσης, αλλά και την προσπάθεια του Ανδρέα Παπανδρέου να τοποθετήσει το νέο κόμμα σε έναν χώρο διαφορετικό τόσο από την παραδοσιακή Κεντροδεξιά, όσο και από την Αριστερά.

Από το 13,58% στην «Αλλαγή»

Η πρώτη εκλογική δοκιμασία ήρθε πολύ γρήγορα. Στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974, το ΠΑΣΟΚ συγκέντρωσε 13,58% και εξέλεξε 12 βουλευτές. Η Νέα Δημοκρατία του Κωνσταντίνου Καραμανλή κυριάρχησε με το ευρύ 54,37%, ενώ η Ένωση Κέντρου - Νέες Δυνάμεις, μετεξέλιξη της προδικτατορικής Ενώσεως Κέντρου, με επικεφαλής τον Γεώργιο Μαύρο, βρέθηκε στη δεύτερη θέση με 20,42%.

Η εικόνα, όμως, άλλαξε μέσα σε μόλις τρία χρόνια. Στις εκλογές του 1977 το ΠΑΣΟΚ υπερδιπλασίασε το ποσοστό του, φτάνοντας στο 25,34%, εξέλεξε 93 βουλευτές και έγινε αξιωματική αντιπολίτευση. Η παλιά Ένωση Κέντρου είχε πλέον υποχωρήσει δραματικά και ένα μεγάλο μέρος του κοινωνικού και εκλογικού της χώρου περνούσε στο νέο κόμμα του Ανδρέα Παπανδρέου.

Από εκεί και πέρα η πορεία προς την εξουσία ήταν ταχύτατη.

Στις 18 Οκτωβρίου 1981, επτά μόλις χρόνια μετά την ίδρυσή του, το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τις εκλογές με 48,07% και 172 έδρες. Το σύνθημα της «Αλλαγής» κυριάρχησε και ο Ανδρέας Παπανδρέου έγινε πρωθυπουργός.

Ήταν μια εκλογική νίκη που δεν σήμαινε απλώς εναλλαγή κυβέρνησης. Σηματοδότησε μια βαθύτερη μεταβολή των πολιτικών και κοινωνικών συσχετισμών της Μεταπολίτευσης, φέρνοντας στο πολιτικό προσκήνιο στρώματα της κοινωνίας που για δεκαετίες αισθάνονταν αποκλεισμένα από τους μηχανισμούς εξουσίας.

Το ΠΑΣΟΚ που άλλαξε την Ελλάδα

Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, το ΠΑΣΟΚ έβαλε τη σφραγίδα του σε μεγάλες αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας, η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, η μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου, ο πολιτικός γάμος, η ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η δημιουργία ενός ευρύτερου κοινωνικού κράτους συνδέθηκαν με τις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου.

Ταυτόχρονα, όμως, το ίδιο το ΠΑΣΟΚ μεταβαλλόταν. Από το ριζοσπαστικό κίνημα της πρώτης Μεταπολίτευσης εξελίχθηκε σε μεγάλο κόμμα εξουσίας και αργότερα, υπό τον Κώστα Σημίτη, σε έναν από τους βασικούς εκφραστές της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα. Η χώρα μπήκε στην ΟΝΕ και στο ευρώ, ενώ αρκετές από τις θέσεις της ιδρυτικής Διακήρυξης για το ΝΑΤΟ και τις σχέσεις της Ελλάδας με τους δυτικούς πολιτικούς και οικονομικούς συνασπισμούς είχαν ήδη εγκαταλειφθεί στην πράξη.

Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, πάντως, το ΠΑΣΟΚ αποτέλεσε μαζί με τη Νέα Δημοκρατία τον έναν από τους δύο βασικούς πυλώνες του πολιτικού συστήματος. Κυβέρνησε την Ελλάδα για περισσότερα από 20 χρόνια και η παρουσία του επηρέασε όχι μόνο την πολιτική αλλά και την κοινωνική και πολιτισμική φυσιογνωμία της χώρας.

Η σκοτεινή πλευρά της ιστορίας

Η διαδρομή του ΠΑΣΟΚ, βέβαια, δεν ήταν μόνο εκλογικοί θρίαμβοι και κοινωνικές, εμβληματικές μεταρρυθμίσεις. Η πολυετής παραμονή του κόμματος στην εξουσία συνοδεύτηκε από έντονη φθορά, σκληρές συγκρούσεις, πελατειακές πρακτικές και σκάνδαλα που κατά καιρούς συγκλόνισαν την πολιτική ζωή και τραυμάτισαν την εικόνα του. Από το σκάνδαλο Κοσκωτά και την ταραχώδη περίοδο του 1989 μέχρι την υπόθεση του Χρηματιστηρίου και, αργότερα, τα εξοπλιστικά και την καταδίκη του Άκη Τσοχατζόπουλου, η ιστορία του κόμματος είχε και τη σκοτεινή της πλευρά.

Παράλληλα, όσο το ΠΑΣΟΚ μετατρεπόταν από το ριζοσπαστικό κίνημα της δεκαετίας του ’70 σε έναν από τους δύο βασικούς πόλους εξουσίας, τόσο αντίστοιχα μεγάλωνε και η απόσταση από τις αρχικές διακηρύξεις του. Το κόμμα που είχε γεννηθεί καταγγέλλοντας το «ρουσφέτι και το παρασκήνιο» βρέθηκε για δεκαετίες στο επίκεντρο ενός πολιτικού συστήματος που στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στις πελατειακές σχέσεις, στο συνεχή τραπεζικό δανεισμό, στον κομματικό έλεγχο του κράτους και στη διόγκωση του δημόσιου τομέα και φυσικά του δημόσιου χρέους. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα του ΠΑΣΟΚ είχε πλέον μετακινηθεί πολύ μακριά από αρκετές από τις ριζοσπαστικές θέσεις της 3ης Σεπτέμβρη, με τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας να αποτελεί πλέον κεντρικό στοιχείο της πολιτικής του φυσιογνωμίας.

Το πρώτο μνημόνιο και η συγκυβέρνηση με τη ΝΔ

Το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε πανηγυρικά στην εξουσία τον Οκτώβριο του 2009 με 43,92%, όμως λίγους μήνες αργότερα η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου προσέφυγε στον μηχανισμό στήριξης και υπέγραψε το πρώτο Μνημόνιο. Τα σκληρά μέτρα λιτότητας, οι περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, η αύξηση της φορολογίας και η έκρηξη της ανεργίας προκάλεσαν ισχυρές κοινωνικές αντιδράσεις και συνέδεσαν στη συνείδηση ενός μεγάλου τμήματος των ψηφοφόρων το ΠΑΣΟΚ με την επώδυνη είσοδο της χώρας στη μνημονιακή εποχή.

Ακολούθησε η συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία, τον ιστορικό και πολιτικό αντίπαλο απέναντι στον οποίο το ΠΑΣΟΚ είχε οικοδομήσει όλα τα προηγούμενα χρόνια μεγάλο μέρος της ταυτότητάς του. Αρχικά στην κυβέρνηση Παπαδήμου και στη συνέχεια, από το 2012, στην κυβέρνηση Σαμαρά, τα δύο κόμματα που είχαν κυριαρχήσει στη Μεταπολίτευση βρέθηκαν στην ίδια πλευρά του τραπεζιού, έχοντας απέναντι μεγάλο μέρος της κοινωνίας.

Για πολλούς παραδοσιακούς ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, η σύμπραξη αυτή σηματοδότησε την οριστική ρήξη με το κόμμα. Το αποτέλεσμα αποτυπώθηκε με πρωτοφανή ταχύτητα στις κάλπες: από το 43,92% του 2009, στο 13,18% τον Μάιο του 2012 και τελικά στο 4,68% τον Ιανουάριο του 2015.

Η κατάρρευση ήταν τόσο μεγάλη που το όνομα του ΠΑΣΟΚ «γέννησε» έναν νέο διεθνώς πολιτικό όρο: την «πασοκοποίηση» (Pasokification), για να περιγράψει την εκλογική συντριβή παραδοσιακών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στη Δυτική Ευρώπη που έχασαν την κοινωνική τους βάση τη δεκαετία του 2010. Το κόμμα που είχε κυριαρχήσει για δεκαετίες στην πολιτική ζωή της χώρας και είχε φτάσει δύο φορές κοντά στο 50% βρέθηκε να παλεύει για την ίδια του την πολιτική επιβίωση.

eurokinissi

Κι όμως, ακόμη και τότε, στα χρόνια της μεγαλύτερης εκλογικής και πολιτικής συρρίκνωσής του, η 3η Σεπτέμβρη δεν έχασε τον συμβολισμό της.

52 χρόνια μετά, ξανά στην Κρήτη

Αυτόν ακριβώς τον συμβολισμό επιχειρεί να αξιοποιήσει σήμερα ο Νίκος Ανδρουλάκης, σε μια εντελώς διαφορετική πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα από εκείνη του 1974.

intime

Η επιλογή της Κρήτης για τον φετινό εορτασμό κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. Πρόκειται για μία από τις ιστορικές εκλογικές βάσεις του ΠΑΣΟΚ, τον τόπο καταγωγής του σημερινού προέδρου του και μια περιφέρεια με ιδιαίτερο βάρος στη διαδρομή της παράταξης.

Μετά τις περιοδείες κλιμακίων σε όλους τους νομούς του νησιού, πράσινες σημαίες, κόρνες και αυτοκινητοπομπές που παραπέμπουν σε άλλες εποχές του κόμματος, η αποψινή συγκέντρωση στο Ηράκλειο αποτελεί την κορύφωση του εορτασμού.

Πενήντα δύο χρόνια μετά το «King’s Palace» και την παρουσίαση της ιδρυτικής Διακήρυξης από τον Ανδρέα Παπανδρέου, πολλά έχουν αλλάξει. Στην Ελλάδα, στην κοινωνία, στο πολιτικό σύστημα, αλλά και στο ίδιο το ΠΑΣΟΚ.

Η 3η Σεπτέμβρη, ωστόσο, παραμένει το ισχυρότερο σημείο αναφοράς της παράταξης. Μια ημερομηνία που εξακολουθεί να συγκινεί τους παλαιότερους, να κουβαλά ένα μεγάλο κομμάτι της πολιτικής ιστορίας της Μεταπολίτευσης και, 52 χρόνια μετά, να θυμίζει ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο το αποτύπωμα που άφησε το ΠΑΣΟΚ στην ελληνική κοινωνία.

Η ιδρυτική διακήρυξή του ΠΑΣΟΚ

«Η τραγωδία της Κύπρου καθώς και οι κίνδυνοι που έχουν προκύψει για το έθνος, τόσο από την αδίστακτη επεκτατική πολιτική του Πενταγώνου στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, όσο και από την προσπάθεια της αμερικανοκίνητης χούντας να μετατραπούν οι ένοπλες δυνάμεις μας αποκλειστικά σε όργανο αστυνόμευσης του ελληνικού χώρου, κυριαρχούν στη σκέψη κάθε Έλληνα.

Όμως η ενότητα του Λαού στην απόφασή του να αντιμετωπίσει ανυποχώρητα τον εξωτερικό κίνδυνο και κάθε επιβουλή ενάντια στην ακεραιότητα της εθνικής μας παρουσίας, δε δικαιώνει την απραξία της κυβέρνησης σε τρεις κρίσιμους τομείς: την τιμωρία των ενόχων της επταετίας, της σφαγής του Πολυτεχνείου και της Κυπριακής τραγωδίας, την κάθαρση του κρατικού μηχανισμού και την πλέρια αποκατάσταση των θυμάτων της κατοχής.

Είναι βαθιά η ανησυχία του ελληνικού Λαού, γιατί οι επαγγελίες της κυβέρνησης για την αποκατάσταση ομαλής πολιτικής ζωής θα αποτελέσουν λόγια κενά περιεχομένου αν δε συνοδευτούν – το γρηγορότερο δυνατό – από την τιμωρία, την κάθαρση και την αποκατάσταση. Λέγεται ότι δεν ήρθε η ώρα. Ότι τώρα προέχει το εθνικό θέμα. Μα το επιχείρημα δεν ευσταθεί.

Πώς είναι δυνατό να παραμένουν σε θέσεις κρίσιμες για το έθνος εκείνοι που ευθύνονται για την εθνική συμφορά; Ακριβώς γιατί η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε αποφασιστική καμπή, ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, πρέπει να προχωρήσουμε με θάρρος στην τιμωρία, την κάθαρση και την αποκατάσταση.

Για να προστατέψουμε το έθνος, για να ανοίξουμε το δρόμο που οδηγεί στην αδέσμευτη λαϊκή κυριαρχία και τη δημοκρατία. Σ’ αυτά τα πλαίσια πρέπει να ερμηνευτεί και η δικιά μας απόφαση να προχωρήσουμε σήμερα σε μια πολιτική πράξη, στη διακήρυξη των βασικών αρχών και στόχων ενός νέου πολιτικού Κινήματος, του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος.

Μόνο με την ενεργό πολιτική παρουσία των πολιτών, απ’ άκρου εις άκρο της Ελλάδας, θα εξασφαλιστούν τόσο η εθνική μας ανεξαρτησία όσο και η λαϊκή κυριαρχία. Ήρθε η ώρα να περάσουμε από την παθητική αναμονή στην ενεργό λαϊκή παρουσία για τη διαμόρφωση του μέλλοντος της χώρας μας.

Η ρίζα της συμφοράς βρίσκεται στην εξάρτηση της Πατρίδας μας. Τα επτά μεσαιωνικά χρόνια που πέρασαν με τη στυγνή στρατιωτική δικτατορία και η τραγωδία της Κύπρου δεν αποτελούν παρά μια ιδιαίτερα σκληρή έκφραση της εξάρτησης της Ελλάδας από το ιμπεριαλιστικό κατεστημένο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.

Μεταβλήθηκε η Ελλάδα σε προχωρημένο πυρηνικό φυλάκιο του Πενταγώνου, για να εξυπηρετηθούν πιο αποτελεσματικά τα στρατιωτικά και οικονομικά συμφέροντα των μεγάλων μονοπωλίων.

Διαβρώθηκε ο κρατικός μηχανισμός, οι ένοπλες δυνάμεις, τα κόμματα, ο συνδικαλισμός, η πολιτική ηγεσία του τόπου έτσι, ώστε να καταστεί δυνατή η επιβολή ξενοκίνητης στρατιωτικής δικτατορίας, όταν αυτό κρίθηκε πως συνέφερε την Ουάσιγκτον.

Επιβλήθηκε η στρατιωτική δικτατορία για να ανακοπεί η πορεία του Λαού μας προς την λαϊκή κυριαρχία και την εθνική ανεξαρτησία. Προκλήθηκε το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και ακολούθησε η βάναυση τουρκική εισβολή στην Κύπρο, για να διχοτομηθεί η μεγαλόνησος και να αποτελέσει τελικά ένα νέο στρατιωτικό ορμητήριο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην ανατολική Μεσόγειο.

Μεταβλήθηκε η πατρίδα μας σε ξέφραγο αμπέλι, για να διαβρωθεί η οικονομία μας από τις πολυεθνικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και της Δύσης, με τη συνεργασία πάντα του ντόπιου μεταπρατικού κεφαλαίου.

Για να μαραθεί η ελληνική ύπαιθρος, για να μην αποδίδει ο ιδρώτας του αγρότη, για να συνεχιστεί η μετανάστευση, η προσφορά φτηνής εργασίας στην πρωτεύουσα, μα και στην ξενιτιά, την Ευρώπη, την Αυστραλία, τον Καναδά.

Η πορεία προς την υποτέλεια, την υπονόμευση των εθνικών μας συμφερόντων, τη διάβρωση της λαϊκής κυριαρχίας, τον οικονομικό μαρασμό και την εκμετάλλευση του Έλληνα εργαζόμενου πρέπει να ανακοπεί. Αντίθετα πρέπει να προχωρήσουμε με θάρρος και αποφασιστικότητα στη θεμελίωση μιας νέας Ελλάδας.

Ανακοινώνουμε σήμερα την εκκίνηση ενός νέου πολιτικού Κινήματος που πιστεύουμε ότι εκφράζει τους πόθους και τις ανάγκες του απλού Έλληνα, ενός Κινήματος που να ανήκει στον αγρότη, τον εργάτη, το βιοτέχνη, το μισθωτό, τον υπάλληλο, στη θαρραλέα και φωτισμένη νεολαία μας.

Τους καλούμε να πυκνώσουν τις τάξεις του. Να στελεχώσουν και να συμμετάσχουν στην κατεύθυνση ενός Κινήματος που θα προωθήσει ταυτόχρονα την εθνική μας ανεξαρτησία, τη λαϊκή κυριαρχία, την κοινωνική απελευθέρωση και τη δημοκρατία σ’ όλες τις φάσεις της δημόσιας ζωής.

Βασικός κυριαρχικός στόχος του Κινήματος είναι η δημιουργία πολιτείας απαλλαγμένης από ξένο έλεγχο ή επεμβάσεις, πολιτείας απαλλαγμένης από έλεγχο ή επιρροή της οικονομικής ολιγαρχίας, πολιτείας ταγμένης στην προστασία του Έθνους και στην υπηρεσία του Λαού.

Η εθνική ανεξαρτησία είναι αναπόσπαστα δεμένη με τη λαϊκή κυριαρχία, με τη δημοκρατία σε κάθε φάση της ζωής του τόπου, με την ενεργό συμμετοχή του πολίτη σ’ όλες τις αποφάσεις που τον αφορούν.

Μα είναι ταυτόχρονα συνυφασμένη με την απαλλαγή της οικονομίας μας από τον έλεγχο του ξένου μονοπωλιακού και ντόπιου μεταπρατικού κεφαλαίου που διαμορφώνει την οικονομική, την κοινωνική, την πολιτική και την πολιτιστική μας πορεία, σύμφωνα με τα συμφέροντα όχι του Λαού αλλά της οικονομικής ολιγαρχίας.

Και βέβαια πρέπει η Ελλάδα να αποχωρήσει και από το στρατιωτικό και από το πολιτικό ΝΑΤΟ. Και βέβαια πρέπει να ακυρωθούν όλες οι διμερείς συμφωνίες που έχουν επιτρέψει στο Πεντάγωνο να μετατρέψει την Ελλάδα σε ορμητήριο για την προώθηση της επεκτατικής του πολιτικής.

Μα πίσω από το ΝΑΤΟ, πίσω από τις αμερικάνικες βάσεις είναι οι μονοπωλιακές πολυεθνικές επιχειρήσεις και τα ντόπια υποκατάστατά τους. Γι’ αυτό η κοινωνική απελευθέρωση, ο σοσιαλιστικός μετασχηματισμός, αποτελεί το θεμέλιο λίθο του Κινήματός μας.

Για να απολαμβάνει ο αγρότης το προϊόν του ιδρώτα του και της γης του, για να απολαμβάνει ο εργάτης, ο βιοτέχνης, ο μισθωτός, ο υπάλληλος, ο απλός Έλληνας, το προϊόν του μόχθου του. Για να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά η εντυπωσιακή εισοδηματική ανισότητα ανάμεσα σε γεωγραφικές περιφέρειες και κοινωνικά στρώματα που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη Ελλάδα.

Για να πάψει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Για να συμμετέχει ενεργά ο Λαός στον προγραμματισμό της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής πορείας της Χώρας. Για να εξασφαλιστεί η εργασία και η κατοικία σε όλους τους Έλληνες.

Για να καταργηθούν τα προνόμια των λίγων στην ιατρική, νοσοκομειακή και φαρμακευτική περίθαλψη. Για να προστατευτούν η μητέρα, το παιδί, τα γερατειά. Για να κατοχυρωθεί η κοινωνική και η οικονομική ισότητα των δύο φύλων. Για να ελευθερωθεί η σκέψη και να γίνει η παιδεία κτήμα όλων των Ελλήνων.

Η σημερινή διακήρυξη των αρχών του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος αποτελεί εκκίνηση για την ίδρυση, στελέχωση και θεμελίωση ενός Κινήματος που θέλουμε να αποτελέσει το φορέα όλων των γνήσια προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων της χώρας.

Κάνουμε έκκληση αυτές οι δυνάμεις ενωμένες να προχωρήσουν στον αγώνα. Θεμελιακή αρχή του Κινήματος είναι η απόλυτα κατοχυρωμένη δημοκρατική διαδικασία -από τη βάση μέχρι την ηγεσία- με απόλυτη ισοτιμία όλων των μελών που θα το στελεχώσουν.

Και το πρόγραμμα και τα οργανωτικό σχήμα θα συναποφασιστούν στην πορεία με την ισότιμη συμμετοχή όλων των μελών του πρώτου συνεδρίου που γρήγορα θα συγκληθεί. Και αυτό στα πλαίσια μιας κατοχυρωμένης δημοκρατικής διαδικασίας.

Έχει ο Λαός μας πικρή πείρα από τους κομματικούς σχηματισμούς του παρελθόντος που στηρίζονταν στη φεουδαρχική σχέση ανάμεσα σε ηγέτες και βουλευτές, ανάμεσα σε βουλευτές και κομματάρχες, ανάμεσα σε κομματάρχες και ψηφοφόρους.

Από κομματικούς μηχανισμούς που είχαν αντικαταστήσει τις αρχές, το πρόγραμμα και τις δημοκρατικές διαδικασίες με το ρουσφέτι και το παρασκήνιο. Καθολικό είναι το αίτημα για πολιτικούς οργανισμούς αρχών, που να τους διακρίνει η ελεύθερη δημοκρατική έκφραση της βάσης, για να δεσμεύεται η ηγεσία στις πολιτικές αποφάσεις και για να υπάρχει συνέπεια και συνέχεια.

Η σημερινή διακήρυξή μας είναι μια διακήρυξη που είμαστε βέβαιοι ότι αντικατοπτρίζει το πιστεύω, τους πόθους, τις απαιτήσεις, το όραμα του Ελληνικού λαού. Έχει σκοπό να παρακινήσει συζήτηση και προβληματισμό σε εθνικό επίπεδο.

Η σημερινή μας διακήρυξη αποτελεί την πυξίδα που θα καθοδηγεί την πορεία μας προς μια νέα, αναγεννημένη, ανθρώπινη, σοσιαλιστική και δημοκρατική Ελλάδα, μια Ελλάδα που να ανήκει στους Έλληνες.

Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα είναι πολιτικό Κίνημα που αγωνίζεται για τους ακόλουθους στόχους: ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ, ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ.

Ο αγώνας του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος για την εθνική μας αναγέννηση, για μια σοσιαλιστική και δημοκρατική Ελλάδα, στηρίζεται στην αρχή πως η εθνική μας ανεξαρτησία αποτελεί προϋπόθεση για την πραγμάτωση της λαϊκής κυριαρχίας, πως η λαϊκή κυριαρχία αποτελεί προϋπόθεση για την πραγμάτωση της κοινωνικής απελευθέρωσης, πως η κοινωνική απελευθέρωση αποτελεί προϋπόθεση για την πραγμάτωση της πολιτικής δημοκρατίας.

Για το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα το στρατιωτικό καθεστώς της χούντας, που επιβλήθηκε με το πραξικόπημα της 21 Απρίλη 1967, δεν ήταν παρά μια ιδιαίτερη στυγνή μορφή αποικιοποίησης της Ελλάδας από το Πεντάγωνο και το ΝΑΤΟ, με τη συνεργασία του εξαρτημένου δυτικοευρωπαϊκού και ντόπιου μεταπρατικού κεφαλαίου.

Ως στόχο είχε την εξυπηρέτηση των στρατηγικών και οικονομικών επιδιώξεων του αμερικάνικου κεφαλαίου στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Γι’ αυτό ο αγώνας του Λαού μας αποβλέπει πρώτιστα στην οριστική εξάλειψη των αιτίων που οδήγησαν στη στυγνή δικτατορία της επταετίας. Κι αυτός ο αγώνας δεν μπορεί να δικαιωθεί αν δεν υπάρξει:

α) Τιμωρία των ενόχων και των βασανιστών της χουντικής επταετίας και των υπεύθυνων της προδοσίας της Κύπρου.

β) Πλήρης αποκατάσταση των θυμάτων της δικτατορίας.

γ) Άμεση ακύρωση όλων των ανελεύθερων και καταπιεστικών έκτακτων μέτρων της χουντικής επταετίας, καθώς και των παρόμοιων νομοθετημάτων των προδικτατορικών κυβερνήσεων.

δ) Εξασφάλιση της ελεύθερης επιστροφής των πολιτικών προσφύγων στην πατρίδα.

ε) Εξυγίανση όλου του κρατικού μηχανισμού.

στ) Εξάλειψη του παρακράτους και του κομματικού κράτους.

ζ) Αμεση ένταξη των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας στην υπηρεσία του Έθνους και του Λαού και υποβολή τους σε αποτελεσματικό, πλήρη και συνεχή έλεγχο από τη νόμιμα εκλεγμένη πολιτική ηγεσία.

Για την εξάλειψη του συστήματος που οδήγησε στην ιμπεριαλιστική κατοχή της πατρίδας μας και των συνθηκών που το δημιούργησαν, το διατηρούν και το προστατεύουν, για τη θεμελίωση μιας γνήσιας, αβασίλευτης, αναγεννημένης και σοσιαλιστικής Ελληνικής Δημοκρατίας, το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα θέτει ως προϋπόθεση την επίτευξη των ακόλουθων συγκεκριμένων στόχων:

1. Κάθε εξουσία πηγάζει από το Λαό, εκφράζει το Λαό και υπηρετεί το Λαό. Η κοινωνική, οικονομική και πολιτική δομή της δύναμης στη χώρα μας διαρθρώνεται με τρόπο που να αποκλείει την παραβίαση της λαϊκής θέλησης με οποιοδήποτε τρόπο.

2. Κατοχυρώνεται συνταγματικά το δικαίωμα άμυνας κάθε πολίτη σε κάθε προσπάθεια κατάλυσης της νόμιμης εξουσίας, κατάργησης του Συντάγματος και υποδούλωσης του Λαού μας.

3. Για τα βασικά δικαιώματα του πολίτη ισχύει ο χάρτης των ανθρώπινων δικαιωμάτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η ελευθερία γνώμης και έκφρασης, η ελευθερία οργάνωσης για την επίτευξη συλλογικών σκοπών στα πλαίσια του Συντάγματος, το απαραβίαστο των δικαιωμάτων του ατόμου, όχι μόνο κατοχυρώνονται συνταγματικά αλλά και προστατεύονται αποτελεσματικά από τη Δικαιοσύνη που είναι ανεξάρτητη. Η Ελληνική ιθαγένεια δεν αφαιρείται.

4. Εξασφαλίζεται η συνταγματικά κατοχυρωμένη κοινωνική και οικονομική ισότητα των δύο φύλων.

5. Εξασφαλίζεται με γνήσιες δημοκρατικές διαδικασίες η άμεση και ενεργός συμμετοχή όλων των πολιτών στην πολιτική ζωή του τόπου.

6. Κατοχυρώνεται συνταγματικά το δικαίωμα εργασίας για όλους τους πολίτες, άντρες και γυναίκες.

7. Ο συνδικαλισμός αποδεσμεύεται από την εξάρτηση της οικονομικής ολιγαρχίας και από την κηδεμονία του κράτους, κατοχυρώνεται ως ελεύθερο και αυτόνομο κίνημα και τίθεται στην υπηρεσία των συμφερόντων του εργαζόμενου Λαού.

8. Διαχωρίζεται οριστικά η εκκλησία από το κράτος και κοινωνικοποιείται η μοναστηριακή περιουσία.

9. Η Ελλάδα αποσυνδέεται από τους στρατιωτικούς, πολιτικούς και οικονομικούς συνασπισμούς, που υπονομεύουν την εθνική μας ανεξαρτησία και το κυριαρχικό δικαίωμα του Ελληνικού λαού να προγραμματίζει αυτός την κοινωνική, οικονομική, πολιτική και πολιτιστική πορεία της χώρας.

10. Η Ελλάδα ακολουθεί δυναμική ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική με στόχους: την εγγύηση της εδαφικής ακεραιότητας, την κατοχύρωση της αδέσμευτης λαϊκής κυριαρχίας και την καλύτερη δυνατή πραγμάτωση των επιδιώξεων του Ελληνικού Λαού. Ως χώρα που είναι ταυτόχρονα στην Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο κάνει την παρουσία της αισθητή και στους τρεις αυτούς χώρους. Η αποπυρηνικοποίηση του μεσογειακού και βαλκανικού χώρου, η ουδετεροποίηση της Μεσογείου από τους στρατιωτικούς συνασπισμούς, η σύσφιξη των οικονομικών και πολιτιστικών σχέσεων με τους λαούς όλης της Ευρώπης και της Μεσογείου, ως προσφορά και στη διεθνή ειρήνη, η συναδέλφωση των λαών και η δομή όλων των χωρών σε μια πανανθρώπινη και πανελεύθερη Κοινότητα με ίση μεταχείριση και ίσα δικαιώματα όλων των ανθρώπων, αποτελούν μόνιμες επιδιώξεις της.

11. Ακυρώνονται οι διεθνείς συμβάσεις και συμφωνίες που έχουν οδηγήσει την Ελλάδα σε οικονομική, πολιτική και στρατιωτική εξάρτηση από τα μονοπωλιακά συγκροτήματα της Δύσης και ιδιαίτερα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.

12. Επιδιώκεται η κοινωνική απελευθέρωση του εργαζόμενου Ελληνικού Λαού, που μακροπρόθεσμα ταυτίζεται με το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας. Αυτή η πορεία προϋποθέτει για το σήμερα ορατό μέλλον:

α. Την κοινωνικοποίηση του χρηματοδοτικού συστήματος στο σύνολό του, των βασικών μονάδων παραγωγής, καθώς και του μεγάλου εισαγωγικού και εξαγωγικού εμπορίου. Ταυτόχρονα προωθείται συστηματικά η ένταξη των αγροτικών επιχειρήσεων σε συνεταιρισμούς νέας μορφής, με δραστηριότητα που θα επεκτείνεται στην προμήθεια πρώτων υλών και στην επεξεργασία, συσκευασία και διάθεση των προϊόντων τους. Οι οργανισμοί αυτοί θα καταργήσουν το μεσάζοντα που εκμεταλλεύεται το προϊόν του ιδρώτα και της γης του αγρότη. Στη βιοτεχνία προωθείται επίσης η συνεταιριστική εκμετάλλευση.

β. Τον περιφερειακά αποκεντρωμένο κοινωνικό προγραμματισμό της οικονομίας που συνδυάζεται με τον έλεγχο των παραγωγικών μονάδων από τους εργαζόμενους (δηλαδή με την αυτοδιαχείριση) και από τους αρμόδιους κοινωνικούς φορείς. Αρμόδιος κοινωνικός φορέας είναι το κράτος, η περιφέρεια, ο δήμος ή η κοινότητα, ανάλογα με το μέγεθος, τον τύπο και τη σημασία της παραγωγικής μονάδας.

γ. Τη διοικητική αποκέντρωση με ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης.

δ. Το συστηματικό και προοδευτικό κλείσιμο του ανοίγματος ανάμεσα στα κατώτερα και τα ανώτερα εισοδήματα κατά περιφέρεια και επάγγελμα.

ε. Μια οικιστική και πολεοδομική πολιτική που να εξασφαλίζει πολιτισμένη κατοικία σε κάθε Ελληνική οικογένεια.

στ. Μια καινούργια παιδεία για να καταργηθούν οι φραγμοί που εμποδίζουν το πλάτεμα της γνώσης και για να δημιουργηθούν ελεύθερα σκεπτόμενοι και κοινωνικά υπεύθυνοι πολίτες. Η παιδεία είναι ευθύνη του κοινωνικού συνόλου. Η ιδιωτική εκπαίδευση καταργείται. Η δωρεάν και υποχρεωτική παιδεία εξασφαλίζεται ανεξαίρετα για όλους τους Έλληνες, θεσπίζεται εκπαιδευτική πολιτική που να εξασφαλίζει την πλατιά συμμετοχή όλων των λαϊκών στρωμάτων, καθώς και τη συμμετοχή των σπουδαστών στον προγραμματισμό της παιδείας και στη διοίκηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

ζ. Την κοινωνικοποίηση της υγείας, που συνεπάγεται τη δωρεάν ιατρική, φαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη, την προληπτική υγιεινή για όλους τους Έλληνες, την κατάργηση των ιδιωτικών κλινικών και όλων των προνομίων στην παροχή ιατρικών και νοσοκομειακών υπηρεσιών.

η. Ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για υγεία, ατυχήματα, γερατειά και ανεργία, που να επεκταθεί σε όλους τους Έλληνες.

θ. Την προστασία της μητέρας και του παιδιού.

ι. Την προστασία του περιβάλλοντος, τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε συνδυασμό με την αξιοποίηση των εθνικών λαϊκών παραδόσεων και τη συμμετοχή ολόκληρου του Λαού στην πολιτιστική εξέλιξη.

Οι οικονομικές, πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές επιδιώξεις του εργαζόμενου Ελληνικού λαού – εργατών, αγροτών, μισθωτών, υπαλλήλων, νεολαίας, μικροεπαγγελματιών και βιοτεχνών – η θεμελίωση μιας κοινωνίας χωρίς αλλοτρίωση και γραφειοκρατία, θα πραγματοποιηθούν με τη συνεχή λαϊκή επαγρύπνηση, έλεγχο και κινητοποίηση.

Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα καλεί τον Ελληνικό Λαό να οργανωθεί στις τάξεις του, σε οργανώσεις βάσης, να συμμετάσχει άμεσα στην παραπέρα διαμόρφωση του προγράμματός του, στη λήψη όλων των αποφάσεων και στην ανάδειξη των στελεχών του σε όλα τα επίπεδα. Έτσι θα συνεχίσουμε με νέα ένταση και αποφασιστικότητα τον αγώνα για μια ανεξάρτητη, σοσιαλιστική και δημοκρατική Ελλάδα».

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Πυρκαγιά στην Πλώρα Ηρακλείου – Καίει αγροτική έκταση