Σύγκρουση ελικοπτέρων: Το «νεκρό σημείο» και ο συντονισμός - Πως έγινε το κακό

«Δεν φαίνεται ότι λειτούργησαν ως ζεύγος, αλλά ότι προσέγγισαν μεμονωμένα την περιοχή. Μετά ο ένας φαίνεται ότι βρέθηκε στο “νεκρό σημείο” του άλλου, δεν τον έβλεπε», λέει στην «Κ» για τη θανατηφόρα σύγκρουση των δύο μισθωμένων ελικοπτέρων τύπου Bell χειριστής εναέριου μέσου με γνώση της επιχείρησης κατάσβεσης στην περιοχή της Ψάθας στις 2 Αυγούστου.

«Αυτό που ξενίζει είναι ότι δεν συγκρούστηκαν δύο διαφορετικού τύπου ελικόπτερα, που θα είχαν άλλες ταχύτητες και τακτική ή θα ανήκαν σε διαφορετικές εταιρείες», προσθέτει.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, στις 2 Αυγούστου υπήρχε στην πυρκαγιά εναέριος συντονισμός από ελικόπτερο της Πυροσβεστικής. Παράλληλα τον επίγειο συντονισμό είχε αναλάβει υψηλόβαθμος αξιωματικός του Σώματος. Μεταξύ όσων θα διερευνηθούν για να διαπιστωθούν οι αιτίες του δυστυχήματος είναι εάν το ελικόπτερο με αριθμό νηολογίου Ν746Η είχε κάποια στιγμή, προσεγγίζοντας την περιοχή, οπτική επαφή με το Ν511EV, το οποίο προπορευόταν και συνετρίβη με αποτέλεσμα να σκοτωθούν ο Δανός χειριστής Ρούνε Κίνταλ και ο Ελληνας σύνδεσμος-μεταφραστής Αριστοτέλης Δαμίγος.

Αντικείμενο διερεύνησης θα είναι και οι οδηγίες που δόθηκαν στον Βρετανό χειριστή του δεύτερου ελικοπτέρου προτού απογειωθεί από την Ελευσίνα, καθώς και το τι του ζητήθηκε από τον συντονιστή της Πυροσβεστικής όταν πλέον έφτασε στην περιοχή της πυρκαγιάς.

Εμπειρος χειριστής περιγράφει στην «Κ» ότι ο εναέριος συντονιστής καταδεικνύει τους στόχους, καθώς και ποιο αεροσκάφος θα πάει πού. «Αλλά όταν είμαστε κοντά, θα μιλήσουμε και εμείς στη συχνότητα μεταξύ μας», λέει. «Συνήθως τα ελικόπτερα κάνουν “hold” για να μπουν πρώτα τα αεροπλάνα, γιατί τα ελικόπτερα μπορούν να μείνουν στάσιμα στον αέρα και μόλις πάρουν το ελεύθερο να εισέλθουν στο πεδίο της φωτιάς». Οπως αναφέρει ο ίδιος, σε μεγάλες πυρκαγιές ο εναέριος συντονιστής, παρότι πετάει ψηλότερα, δεν έχει πάντα οπτική επαφή με όλα τα μέσα που επιχειρούν.

Ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης, αντιστράτηγος ε.α., πρώην υπαρχηγός της Πυροσβεστικής και δικαστικός πραγματογνώμων, επικαλούμενος δεδομένα από την εφαρμογή flightradar24, αναφέρει ότι το συντονιστικό ελικόπτερο της Πυροσβεστικής, την ώρα της σύγκρουσης των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα, πετούσε πάνω από το μέτωπο της φωτιάς στα Βίλια. «Μεταξύ του μετώπου στα Βίλια και του σημείου της σύγκρουσης είναι αρκετή απόσταση», λέει στην «Κ». Και ο κ. Γκουρμπάτσης σημειώνει ότι από το έως τώρα διαθέσιμο υλικό τα δύο ελικόπτερα αεροπυρόσβεσης δεν φαίνεται να πετούν σε συντονισμό την ώρα της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με στοιχεία του flightradar24, το ελικόπτερο Ν511EV απογειώθηκε για τελευταία φορά από το αεροδρόμιο Ελευσίνας στις 14.44. Για μία ώρα και 19 λεπτά φαίνεται να επιχειρούσε από την Αγία Παρασκευή και το Πόρτο Γερμενό μέχρι την Ψάθα και το μοναστήρι του Αγίου Προδρόμου, νοτίως του Αλεποχωρίου. Το δεύτερο ελικόπτερο Ν746Η απογειώθηκε από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας στις 15.44 και πέταξε για μόλις 20 λεπτά, διάστημα κατά το οποίο πιθανότατα δεν πρόλαβε να επιχειρήσει. Στο flightradar24 το ίχνος του –άγνωστο γιατί– δεν έχει καταγραφεί έως το σημείο της σύγκρουσης. Τα ίχνη της πτήσης των δύο ελικοπτέρων διακόπτονται στις 16.03 και 16.04 αντίστοιχα.

Οι έρευνες

Χθες, δύο ερευνητές μηχανικοί τεχνολογίας αεροσκαφών του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) μετέβησαν εκ νέου στην Ψάθα, όπως είχαν κάνει και τη Δευτέρα, με σκοπό να συλλέξουν στοιχεία και να συντάξουν πόρισμα. Στον νόμο 5014/2023 αναφέρεται ότι ο οργανισμός δεν αναλαμβάνει «διερευνήσεις ασφάλειας που αφορούν ατυχήματα και σοβαρά συμβάντα στα οποία εμπλέκεται αεροσκάφος που χρησιμοποιείται για στρατιωτικές, τελωνειακές, αστυνομικές ή ανάλογες υπηρεσίες, εκτός αν ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ προσκληθεί από τον φορέα διερεύνησης του αρμόδιου υπουργείου». Ερμηνεύοντας αυτήν τη διάταξη, πηγή του οργανισμού λέει στην «Κ» ότι το παραπάνω αφορά και την αεροπυρόσβεση, όμως διερευνούν και αυτοί το περιστατικό στην Ψάθα γιατί ζητήθηκε η συνδρομή τους.

Χθες κυκλοφόρησε η είδηση ότι στη διερεύνηση της υπόθεσης θα εμπλακεί και η Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA), γιατί τα δύο μισθωμένα ελικόπτερα έχουν αμερικανικό νηολόγιο. Εκπρόσωπος της FAA με τον οποίο επικοινώνησε η «Κ» διευκρίνισε μέσω email ότι ο δικός τους ρόλος είναι μόνο η παροχή τεχνικής υποστήριξης και ότι «εάν ζητηθεί, η μόνη Αρχή που επίσημα μπορεί να εκπροσωπήσει τις ΗΠΑ στη διερεύνηση είναι το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (National Transportation Safety Board)». Η «Κ» επικοινώνησε και μαζί τους. «Δεν έχουμε να μοιραστούμε αυτήν τη στιγμή κάποια πληροφορία», απάντησε εκπρόσωπός τους. Η δική τους εμπλοκή αφορά το σκέλος της ασφάλειας πτήσεων και όχι της αναζήτησης αστικών ή ποινικών ευθυνών.

Το NTSB είχε αναλάβει στο πρόσφατο παρελθόν και τη διερεύνηση παρόμοιου περιστατικού στις ΗΠΑ. Στις 6 Αυγούστου 2023, ένα ελικόπτερο τύπου Bell και ένα Sikorsky συγκρούστηκαν εν πτήσει σε φωτιά στην Καλιφόρνια. Ο χειριστής και δύο εξουσιοδοτημένα άτομα που επέβαιναν στο Bell σκοτώθηκαν, ενώ το Sikorsky υπέστη μικρές ζημιές. Στο σχετικό πόρισμα αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι το Sikorsky εκτέλεσε απότομη κάθοδο εντός εναερίου χώρου με αυξημένη κυκλοφορία και έπειτα υπήρχε αδυναμία εντοπισμού και αποφυγής του Bell.

Έσπασε το μπλόκο

Στην περίπτωση του δυστυχήματος στην Ψάθα, η προανάκριση για το ποινικό σκέλος ανατέθηκε από τις εισαγγελικές αρχές στην Αστυνομία και συγκεκριμένα στην Υποδιεύθυνση Δίωξης Εγκλημάτων Κατά Ζωής και Ιδιοκτησίας. Αστυνομικές πηγές ανέφεραν στην «Κ» ότι θα οριστούν τρεις πραγματογνώμονες (πιλότοι και μηχανικοί). Η συλλογή μαρτυριών αναμένεται να ξεκινήσει πρώτα από τα μέλη του πληρώματος που επέζησαν, όταν το επιτρέψει η κατάσταση της υγείας τους.

Παρότι το σημείο του δυστυχήματος αποκλείστηκε για να μείνει αναλλοίωτο, χθες ένας οδηγός παρέκαμψε τους αστυνομικούς με το όχημά του και έπεσε στα συντρίμμια ενός ελικοπτέρου. Συνελήφθη και σχηματίστηκε εις βάρος του δικογραφία για απείθεια και παραβίαση φυλασσόμενου χώρου. Φέρεται να μην υπάκουσε στις οδηγίες γιατί ήθελε να μεταβεί στο σπίτι του. Ζητήθηκε από τη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών της Αστυνομίας να φωτογραφηθεί ξανά το σημείο, για να διαπιστωθεί εάν άλλαξε κάτι στα συντρίμμια.

Χθες πραγματοποίησε αυτοψία στην περιοχή της πτώσης των ελικοπτέρων με τη χρήση drone κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού της Πυροσβεστικής (ΔΑΕΕ). Οπως διευκρινίστηκε στην «Κ», τα στοιχεία που θα συλλεχθούν από τη ΔΑΕΕ θα υποβληθούν στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές Βοιωτίας, για να συμπληρωθεί η δικογραφία που έχει ήδη σχηματισθεί κατά του ιδιοκτήτη αιολικού πάρκου και του κατασκευαστή εναέριου δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας κοντά στον Αγιο Βασίλειο, από το οποίο φέρεται να ξεκίνησε η μεγάλη πυρκαγιά στις 31 Ιουλίου.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Σύμη: Ανασύρθηκε σορός άνδρα – Εξετάζεται αν είναι ο 8ος Γερμανός που αγνοούνταν μετά την παράσυρσή ιστιοφόρου