Υπέργηρα και χωρίς μόνωση τα περισσότερα σπίτια -«Κλειδί» τα νέα προγράμματα ενεργειακών αναβαθμίσεων

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι το κόστος θέρμανσης παραμένει πολύ υψηλό. Ωστόσο δεν είναι η μόνη αιτία για την ενεργειακή φτώχεια που μαστίζει περίπου το 20% των νοικοκυριών. Έρευνες δείχνουν ότι πίσω από τα παγωμένα σπίτια τον χειμώνα (και τα σπίτια- φούρνους το καλοκαίρι), βρίσκεται η πραγματικότητα των υπέργηρων και πρόχειρα ενεργειακά αναβαθμισμένων ακινήτων.

Σπίτια «σουρωτήρια»

Πρόσφατη έρευνα του Ελληνικού Ινστιτούτου Παθητικού Κτιρίου σε γειτονιές της Αθήνας, ανέδειξε αυτό που λίγο ως πολύ υποψιαζόμαστε όλοι:

• το 87% των κατοικιών χτίστηκε πριν από το 1980, πριν από την εφαρμογή ενεργειακών κανονισμών, κάτι που συνεπάγεται υψηλές απώλειες θερμότητας και
• αυξημένες ανάγκες θέρμανσης και ψύξης
• το 80% των κατοικιών δεν έχει θερμομόνωση τοίχων
• το 73% δεν έχει θερμομόνωση οροφής
• το 69% διαθέτει αλουμινένια κουφώματα
• το 1/3 των κατοικιών που εξετάστηκαν έχουν μονά τζάμια, γεγονός που επιδεινώνει την απώλεια θερμότητας

Τα προγράμματα “Εξοικονομώ” και οι φοροαπαλλαγές για ενεργειακές αναβαθμίσεις προσέφεραν κάποιες λύσεις, ωστόσο στην πραγματικότητα μιλάμε για μικρής κλίμακας αλλαγές, όπως βελτίωση κουφωμάτων, τοποθέτηση θερμομονωτικών υλικών και συντήρηση ή εγκατάσταση κλιματιστικών μονάδων, που προσφέρουν ελαφριά μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης αλλά όχι δραστική βελτίωση της θερμικής άνεσης.

Όπως σημειώνει το ΕΙΠΑΚ, μια ολιστική προσέγγιση, με αντικαταστάσεις κουφωμάτων, εξωτερική θερμομόνωση κ.λ.π., θα μπορούσε να προσφέρει εξοικονόμηση 64% στη μέση κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, μείωση 73% στη μέση απαίτηση θέρμανσης, μείωση 59% στη μέση απαίτηση ψύξης και μείωση 69% στις εκπομπές CO2.

Ποιο είναι το πρόβλημα; Μόνο το 28,5% των νοικοκυριών θα μπορούσε να καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες μετά την ανακαίνιση και να επιτύχει το επιθυμητό επίπεδο θερμικής άνεσης. Τουτέστιν, αυτά τα κόστη είναι μάλλον απαγορευτικά για τη μεγάλη πλειοψηφία των νοικοκυριών, χωρίς ανάλογη κρατική βοήθεια, όπως η 100% χρηματοδότηση ενεργειακών αναβαθμίσεων για ευάλωτα νοικοκυριά, η χορήγηση χαμηλότοκων ή άτοκων δανείων για νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος, τα φορολογικά κίνητρα για υψηλότερα εισοδήματα ώστε να επενδύσουν σε ενεργειακές αναβαθμίσεις.

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο 

Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο αναμφίβολα δημιουργεί προσδοκίες ότι κάτι μπορεί να γίνει. Επί της ουσίας μιλάμε για την άμεση ενεργοποίηση 5,3 δισ. ευρώ για την ενίσχυση- μεταξύ άλλων- ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, προκειμένου να προχωρήσουν σε επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων.

Πρόκειται για δέσμη 25 παρεμβάσεων, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, προγράμματα «Εξοικονομώ» για ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων σε κατοικίες, 2.800  νέες κατοικίες που θα στεγάσουν ευάλωτα νοικοκυριά, αύξηση έως και 100 ευρώ το χρόνο του επιδόματος θέρμανσης. Υπολογίζεται ότι μπορούν να ωφεληθούν περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70 χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις.

Μόνο μέσα στο 2027 θα “τρέξει” πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά με συνολικό προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ.

Η πρόταση έκπληξη για το επίδομα θέρμανσης 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει, εν τω μεταξύ, η πρόταση του ΕΙΠΑΚ προς τα συναρμόδια υπουργεία, η οποία εστιάζει σε ένα ευέλικτο επίδομα θέρμανσης, το οποίο οι δικαιούχοι θα μπορούν να αξιοποιούν σε στοχευμένες παρεμβάσεις, για να μειώσουν τις ανάγκες θέρμανσης της κατοικίας τους.

Ένα ευέλικτο επίδομα, που θα λειτουργεί εξατομικευμένα και θα επιτρέπει στον κάθε δικαιούχο να το διαθέσει εκεί που το σπίτι του έχει πρόβλημα, αντί να τον υποχρεώνει να το ξοδεύει αποκλειστικά για καύσιμο – συνήθως ορυκτό – για θέρμανση, θα λύσει τα χέρια των πολιτών, καθώς θα μπορούν να επιλέξουν τι θα το κάνουν. Έτσι, οι δικαιούχοι θα μπορούν να επιλέξουν εάν θα το διαθέσουν για θέρμανση, εάν θα το συνδυάσουν με αναγκαίες επισκευές που μέχρι πρότινος ανέβαλλαν, ή αν θα το κατευθύνουν εξ ολοκλήρου σε μια μόνιμη ενεργειακή βελτίωση ανάλογα με τις ανάγκες της κατοικίας τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ενδεικτικά, επενδύοντας 1.000 ευρώ σε στοχευμένες παρεμβάσεις σε μία κατοικία, το όφελος από τους χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας (ρεύμα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο), υπολογίζεται ότι ανέρχεται στα 200€-350 ευρώ, από τον αμέσως επόμενο χειμώνα.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Η μάχη της Κεντροαριστεράς στην Α’ Θεσσαλονίκης: Οι μνηστήρες για τις βουλευτικές λίστες σε ΠΑΣΟΚ, ΕΛΑΣ και ΣΥΡΙΖΑ