Επιστήμονες προειδοποιούν: Πάνω από 1,7 εκατομμύριο νέοι δορυφόροι απειλούν την Αστρονομία και τον νυχτερινό ουρανό

Τα σχέδια για την εκτόξευση περισσότερων από 1,7 εκατομμυρίων νέων δορυφόρων σε τροχιά γύρω από τη Γη ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην Αστρονομία, προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο (ESO).

Σύμφωνα με μελέτη για την Αστρονομία στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι, προκειμένου να διατηρηθεί η δυνατότητα των σύγχρονων τηλεσκοπίων να παρατηρούν αποτελεσματικά τον νυχτερινό ουρανό, ο συνολικός αριθμός των δορυφόρων δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τους 100.000.

Επιπλέον, οι δορυφόροι θα πρέπει να είναι αρκετά αμυδροί ώστε να μην είναι ορατοί με γυμνό μάτι.

Από το 2019, ο αριθμός των ενεργών δορυφόρων έχει αυξηθεί θεαματικά, φτάνοντας σήμερα περίπου τους 14.000. Αν προστεθούν οι ανενεργοί δορυφόροι και τα διαστημικά κατάλοιπα, ο αριθμός ξεπερνά τις 32.000 μονάδες.

Η πλειονότητα ανήκει στο δίκτυο τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων Starlink της SpaceX.

Παρότι εταιρείες όπως η SpaceX έχουν λάβει μέτρα για τη μείωση της φωτεινότητας των δορυφόρων τους, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η κλίμακα των νέων σχεδιαζόμενων εκτοξεύσεων υπερβαίνει πλέον τα όρια που μπορεί να αντέξει η αστρονομική έρευνα.

Όπως αναφέρει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και αστρονόμος του ESO, Ολιβιέ Χέινοτ, οι σχεδιαζόμενες διαστημικές συστοιχίες απειλούν να αλλοιώσουν μόνιμα την εικόνα του νυχτερινού ουρανού.

Η SpaceX σχεδιάζει την εκτόξευση έως και ενός εκατομμυρίου επιπλέον δορυφόρων για τη δημιουργία διαστημικών κέντρων δεδομένων, ενώ άλλα προγράμματα, όπως οι συστοιχίες Cinnamon της E-Space και οι κινεζικές CTC-1 και CTC-2, προβλέπουν την προσθήκη εκατοντάδων χιλιάδων ακόμη δορυφόρων σε τροχιά.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αμερικανική νεοφυής εταιρεία Reflect Orbital, η οποία σχεδιάζει να αναπτύξει δορυφόρους εξοπλισμένους με τεράστιους ανακλαστικούς καθρέφτες, ώστε να αντανακλούν το ηλιακό φως και να φωτίζουν περιοχές της Γης κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Η εταιρεία φιλοδοξεί να εκτοξεύσει τον πρώτο δορυφόρο εντός του έτους και έως το 2035 να δημιουργήσει έναν στόλο 50.000 τέτοιων δορυφόρων.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι συγκεκριμένοι δορυφόροι θα είναι οι φωτεινότεροι που έχουν ποτέ τεθεί σε τροχιά, με αποτέλεσμα να αλλοιώσουν δραστικά τον σκοτεινό ουρανό. Σε περιοχές με έντονη φωτορύπανση, όπως το Μόναχο, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι δορυφόροι αυτοί θα αποτελούν ουσιαστικά τα μοναδικά φωτεινά αντικείμενα που θα διακρίνονται στον ουρανό.

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η μαζική ανάπτυξη τέτοιων δορυφορικών συστοιχιών θα δυσχεράνει σημαντικά την παρατήρηση μακρινών γαλαξιών, εξωπλανητών και αστεροειδών που ενδέχεται να αποτελέσουν απειλή για τη Γη.

Καταλήγουν, μάλιστα, ότι οι επιπτώσεις αυτές μπορούν να αποφευχθούν μόνο εφόσον περιοριστεί ο συνολικός αριθμός των υφιστάμενων και μελλοντικών δορυφόρων σε περίπου 100.000 και διασφαλιστεί ότι η φωτεινότητά τους θα παραμένει κάτω από το όριο ορατότητας με γυμνό μάτι.

Ήδη, η SpaceX και η Reflect Orbital έχουν υποβάλει αιτήσεις στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) για την αδειοδότηση των σχεδίων τους.

Η νέα μελέτη αποτέλεσε τη βάση κοινής παρέμβασης του ESO, της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας του Ηνωμένου Βασιλείου και της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης προς την FCC, με στόχο να ληφθούν μέτρα για την προστασία του νυχτερινού ουρανού.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Νόμπελ Φυσικής στον Φράνσις Χάλζεν για την ανακάλυψη νετρίνων από το Διάστημα