Η ελληνική ναυτιλία στο επίκεντρο: Πώς ο «σκιώδης στόλος» της Ρωσίας δημιουργεί πολιτική κρίση στην Ευρώπη

Μια νέα έρευνα του Lansing Institute φέρνει στο φως ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση: τον ρόλο των ελληνικών ναυτιλιακών συμφερόντων στη διατήρηση του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας.

Ο όρος «σκιώδης στόλος» περιγράφει ένα δίκτυο δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιείται από τη Μόσχα για να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις και να συνεχίζει τις εξαγωγές πετρελαίου. Πρόκειται για ένα παράλληλο σύστημα μεταφοράς ενέργειας, το οποίο λειτουργεί εκτός των παραδοσιακών μηχανισμών ελέγχου και ασφάλισης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, σημαντικός αριθμός αυτών των πλοίων συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με ελληνικές εταιρείες. Σε πολλές περιπτώσεις, πλοία που ανήκαν προηγουμένως σε ευρωπαϊκά —και κυρίως ελληνικά— συμφέροντα έχουν μεταπωληθεί σε εταιρείες με αδιαφανή ιδιοκτησιακή δομή, καταλήγοντας να εξυπηρετούν τις ρωσικές εξαγωγές.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς εκτιμάται ότι μέσω αυτού του «σκιώδους στόλου» διακινείται μεγάλο ποσοστό του ρωσικού πετρελαίου. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τις κυρώσεις, η Μόσχα εξακολουθεί να εξασφαλίζει σημαντικά έσοδα, τα οποία συνδέονται άμεσα με τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία.

Για την Ελλάδα, το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά βαθιά πολιτικό. Από τη μία πλευρά, η ναυτιλία αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της οικονομίας της χώρας και βασικό στοιχείο της διεθνούς της ισχύος. Από την άλλη, η συμμετοχή —έστω και έμμεση— σε μηχανισμούς παράκαμψης κυρώσεων δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη θέση της χώρας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.

Επιπλέον, η λειτουργία του «σκιώδους στόλου» εγείρει και ζητήματα ασφάλειας. Πολλά από τα πλοία αυτά είναι παλαιά, με αμφίβολες προδιαγραφές συντήρησης και περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων και περιβαλλοντικών καταστροφών, ιδιαίτερα σε ευαίσθητες θαλάσσιες περιοχές όπως η Μεσόγειος.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η υπόθεση αναμένεται να εντείνει τη συζήτηση γύρω από την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ήδη υπάρχουν φωνές που ζητούν αυστηρότερους ελέγχους, μεγαλύτερη διαφάνεια στις μεταβιβάσεις πλοίων και πιθανές κυρώσεις σε εταιρείες που εμπλέκονται έμμεσα σε τέτοιες δραστηριότητες.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι σαφές: μπορεί η Ευρώπη να διατηρήσει μια συνεκτική πολιτική απέναντι στη Ρωσία, όταν βασικοί οικονομικοί τομείς εντός της Ένωσης συνεχίζουν να λειτουργούν σε «γκρίζες ζώνες»;

Για την Αθήνα, η απάντηση σε αυτό το δίλημμα θα καθορίσει όχι μόνο τη διεθνή της εικόνα, αλλά και τον ρόλο της στο νέο γεωπολιτικό τοπίο που διαμορφώνεται.

📢 Περισσότερα και ανάλυση στο: 24brussels.online

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Το Νόμπελ Λογοτεχνίας στην Καναδή ποιήτρια Αν Κάρσον