Στον ΟΗΕ πρόταση για να αλλάξει ο παγκόσμιος χάρτης: Τι είναι το μερκατορικό σύστημα και γιατί αδικεί το μέγεθος της Αφρικής

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ καλεί τη διεθνή κοινότητα να καταργήσει τον παραδοσιακό μερκατορικό χάρτη και γίνει η αντικατάστασή του από μια απεικόνιση που αποδίδει με ακρίβεια το πραγματικό μέγεθος της αφρικανικής ηπείρου.  Της πρωτοβουλίας  ηγείται το Τόγκο, έχοντας στο πλευρό του τα υπόλοιπα 54 κράτη-μέλη της Αφρικανικής Ένωσης, καθώς και άλλες χώρες.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Τογκό, Ρομπέρ Ντουσέ, σύμφωνα με τον Guardian, ξεκαθάρισε πως η πρόταση δεν ενέχει πολιτική σκοπιμότητα: «Δεν πρόκειται για πολιτική, αλλά για επιστημονική συζήτηση. Τα επιστημονικά δεδομένα είναι αδιαμφισβήτητα και οφείλουμε όλοι να αποδεχθούμε την πραγματικότητα».

Παρότι τα ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν φέρουν υποχρεωτικό χαρακτήρα, ενδεχόμενη υπερψήφιση αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τα σχολικά προγράμματα σπουδών και τις ψηφιακές εφαρμογές, δεδομένου ότι ο χάρτης του Mercator είναι αυτός που χρησιμοποιείται παντού μέχρι σήμερα από τα σχολεία και το ίντερνετ μέχρι και τις δημόσιες υπηρεσίες.

Η «χαρτογραφική αποικιοκρατία» του 1569

Ο χάρτης σχεδιάστηκε το 1569 από τον Φλαμανδό χαρτογράφο Γεράρδο Μερκάτορ (εξού και η αναφορά σε μερκατορικό χάρτη) για να διευκολύνει τη ναυσιπλοΐα. Ωστόσο, λόγω της γεωμετρικής τεχνικής προβολής, οι περιοχές κοντά στον ισημερινό εμφανίζονται δυσανάλογα μικρές, ενώ οι περιοχές υψηλού γεωγραφικού πλάτους μεγεθύνονται υπερβολικά.

Αποτέλεσμα αυτής της παραμόρφωσης είναι η Αφρική να απεικονίζεται σχεδόν ισομεγέθης με τη Γροιλανδία, ενώ στην πραγματικότητα είναι 14 φορές μεγαλύτερη. Όπως επισημαίνει η διεθνής εκστρατεία #CorrectTheMap, «στην έκταση της Αφρικής θα μπορούσαν να χωρέσουν ταυτόχρονα οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, το Μεξικό και το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης».

Ειδικοί και ακτιβιστές κάνουν λόγο για «χαρτογραφική αποικιοκρατία», καθώς θεωρούν ότι ο συγκεκριμένος χάρτης συνέβαλε στις παγκόσμιες ανισότητες αφού μικραίνει οπτικά τις φτωχότερες χώρες του Νότου και μεγαλώνει τις πλούσιες χώρες του Βορρά.

Η πρόταση Equal Earth και τα επόμενα βήματα

Το Τογκό προτείνει, σύμφωνα με το protothema.gr, την καθιέρωση του χάρτη Equal Earth (σχεδίασης του 2018), ο οποίος αποδίδει τις αναλογίες των ηπείρων με ακρίβεια. Αναλυτές σημειώνουν ότι η κίνηση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια των αφρικανικών κρατών να αποκτήσουν ισχυρότερη εκπροσώπηση και έλεγχο στον τρόπο με τον οποίο προβάλλεται η ήπειρός τους διεθνώς αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα.

UN to vote on adopting new world map that shows true size of all countrieshttps://t.co/4lntYEbYl9@rdussey #CorrectTheMap @_AfricanUnion @AfricanUnionUN @africanophone @Independent @GouvTg @TBN228 @XHNews @bbcafrique @RFI

— Diplomatie Togolaise (@DiplomatieTogo) September 4, 2026

Μετά την πρόσφατη έγκριση ψηφίσματος της Γκάνας στον ΟΗΕ για την αναγνώριση του εμπορίου δούλων ως εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας, η κυβέρνηση του Τογκό εμφανίζεται αισιόδοξη. Ήδη προγραμματίζει διεθνή διάσκεψη στη Λομέ, σε συνεργασία με την UNESCO, την Αφρικανική Ένωση και τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Google Maps, με αντικείμενο τον οδικό χάρτη εφαρμογής της νέας απεικόνισης.

«Σε όσους αναρωτιούνται "γιατί τώρα;", απαντώ "γιατί όχι;". Είναι καιρός να αλλάξουμε το αφήγημα και να αναλάβουμε την ευθύνη για όσα μπορούμε να διορθώσουμε οι ίδιοι», κατέληξε ο επικεφαλής της τογκολέζικης διπλωματίας.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Γαλλία: Γέμισε αγγελίες το Vinted με προϊόντα πολυτελείας που ενδέχεται να προέρχονται από λεηλασίες