Η επόμενη ημέρα για την Ελλάδα μετά την αποπομπή Γκιλφόιλ, τι θα κρίνει την επιλογή του αντικαταστάτη της

Οι αποφάσεις για τον Κάθετο Διάδρομο ο οποίος είχε αρχίσει να σχεδιάζεται τουλάχιστον μια δεκαετία πριν, είχαν ληφθεί ήδη από τον Σεπτέμβριο, στις επαφές του υπουργού Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με τον Αμερικανό υπουργό Εσωτερικών, και είχε ήδη δρομολογηθεί και η σύνθεση του σχήματος που θα αναλάμβανε το έργο. Είναι σαφές ότι η επιλογή που έγινε υπερέβαινε κατά πολύ τόσο τις αρμοδιότητες όσο και τις δυνατότητες ενός πρεσβευτή μόλις τριών ημερών.

Έκτοτε, βεβαίως, η Κ. Γκιλφόιλ στήριξε αναφανδόν το έργο αυτό, το οποίο, όμως, αποτελεί προτεραιότητα της αμερικανικής ενεργειακής και εξωτερικής πολιτικής, κάτι που θα έκανε κάθε Αμερικανός διπλωμάτης στην πρεσβεία της Αθήνας.

Τι θα γίνει με τον αντικαταστάτη

Μετά τα όσα έχουν συμβεί, η παραμονή της Κ. Γκιλφόιλ στην Αθήνα θα ήταν προβληματική και θα αποτελούσε βαρίδι τόσο για την Ελλάδα όσο και για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, καθώς οποιαδήποτε κίνηση η πρωτοβουλία θα εμπλέκονταν στην πολεμική εκστρατεία εναντίον της. Επιπλέον, μια «τραυματισμένη» πρέσβης δεν θα μπορούσε ούτε να είναι αποτελεσματική ούτε, πολύ περισσότερο, να αποτελεί ουσιαστικό δίαυλο επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον.

Το ερώτημα είναι αν θα διοριστεί άμεσα νέος πρέσβης ή αν θα ακολουθηθεί η πρακτική της νυν κυβέρνησης, η οποία έχει αφήσει κενές 92 θέσεις πρεσβευτών σε σύνολο 196 πρεσβειών στο εξωτερικό, οι οποίες λειτουργούν με επιτετραμμένους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι πρεσβείες σε χώρες όπως η Γερμανία, η Βουλγαρία, η Σλοβακία, η Ουκρανία, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Βιετνάμ, η Βολιβία, η Κολομβία κ.ά.

Η παρούσα Διοίκηση(με την εξαίρεση του Μ.Ρουμπιο) έχει «αλλεργία» προς τους διπλωμάτες καριέρας και ο πρόεδρος Τραμπ αρέσκεται, όπως έχει δείξει, στον διορισμό προσωπικών φίλων του ή επιχειρηματιών σε κρίσιμες διπλωματικές θέσεις. Καθήκοντα πλέον, μέχρι να οριστεί νέος πρέσβης, θα ασκεί ο επιτετραμμένος Τζόσουα Χακ, ένας εξαιρετικά έμπειρος διπλωμάτης και γνώστης των θεμάτων της περιοχής. Και αυτό αποτελεί εχέγγυο ότι, με την εμπειρία του, θα μπορέσει να διαχειριστεί τη δύσκολη κατάσταση που κληρονομεί στην πρεσβεία και να ανταποκριθεί στις δύσκολες υποχρεώσεις του επόμενου διαστήματος.

Για την επόμενη επιλογή του προέδρου Τραμπ θα παίξει ρόλο και η έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών. Εάν δεν διορίσει άμεσα νέο πρέσβη, ώστε η διαδικασία εξέτασης από την Επιτροπή της Γερουσίας και η έγκρισή του από την Ολομέλεια να ολοκληρωθούν πριν από το τέλος του χρόνου, και εφόσον οι εκλογές αναδείξουν δημοκρατική πλειοψηφία στη Γερουσία, καμία επιλογή του δεν θα περάσει εύκολα μέσα στο πολωμένο πολιτικό κλίμα στις ΗΠΑ.

Ένα ακόμη θέμα είναι τι ακριβώς θα γίνει με τις καταγγελίες που διατυπώθηκαν εναντίον της Κ. Γκιλφόιλ, τις οποίες τόσο η ίδια όσο και οι δικηγόροι της έχουν απορρίψει. Ήδη διεξάγεται έρευνα στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, χωρίς ακόμη να έχει γίνει γνωστό εάν έχει λάβει τη μορφή επίσημης έρευνας του Γενικού Επιθεωρητή (IG formal probe).

Πάντως, μια ανατροπή των συσχετισμών στο Κογκρέσο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές αναμένεται να δρομολογήσει πλήρη έρευνα για όσα έχουν δημοσιευθεί εναντίον της, καθώς ήδη οι επικεφαλής των Δημοκρατικών στις Επιτροπές Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας και της Βουλής έχουν ζητήσει να υπάρξει επίσημη έρευνα.

Τα δημοσιεύματα και η αποπομπή

Η αποπομπή της Κ. Γκιλφόιλ είναι μοναδική στα χρονικά των ΗΠΑ ως προς τον τρόπο με τον οποίο έγινε, καθώς, ενώ στο παρελθόν είχαν μεν ζητηθεί από τις κυβερνήσεις των χωρών διαπίστευσης οι απομακρύνσεις Αμερικανών πρέσβεων, αλλά μόνο το 2019, επί πρώτης θητείας Τραμπ, αποφασίστηκε η ανάκληση της πρέσβειρας Μ. Γιοβάνοβιτς από το Κίεβο, όπου υπηρετούσε δύο χρόνια πριν από τη λήξη της θητείας της. Όμως, είναι η πρώτη φορά που ο Λευκός Οίκος ζήτησε δημοσίως την παραίτηση εν ενεργεία πρέσβειρας.

Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ είχε βρεθεί στο επίκεντρο έρευνας της WSJ. Το πρώτο δημοσίευμα αφορούσε συζήτηση στην οποία, αναφερόμενη στη Ρουμανία, φέρεται να είχε υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να ανατρέπουν κυβερνήσεις. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η δήλωση αυτή είχε τη μορφή έμμεσης απειλής και προς τον παριστάμενο υπουργό Ενέργειας, Σ. Παπασταύρου, ο οποίος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση στη Βουλή, είχε τονίσει πάντως ότι «δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα πίεσης ή απειλής της χώρας μας να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια και ότι κάτι τέτοιο δεν θα γινόταν ποτέ ανεκτό».

Επίσης, τα δημοσιεύματα έκαναν λόγο για ιδιαίτερες σχέσεις με Έλληνες επιχειρηματίες, ενώ ένας συνεργάτης της, ο οποίος την ακολουθούσε σε συναντήσεις, είχε αναλάβει θέση λομπίστα ελληνικής εταιρείας που εμπλεκόταν σε ενεργειακά έργα, τα οποία η ίδια προωθούσε. Υπήρξαν, επίσης, αναφορές για τη χρήση ιδιωτικών τζετ στις μετακινήσεις της, αλλά και για τη συμμετοχή της σε κοσμικές εκδηλώσεις, με τα έξοδα να καλύπτονται από επιχειρηματίες. Η ίδια, πάντως, με δηλώσεις της και μέσω των δικηγόρων της, έχει απαντήσει ότι για όλες τις κινήσεις της είχε ενημερώσει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ώστε να τηρηθεί ο κώδικας δεοντολογίας.

Η επιλογή της Κ. Γκιλφόιλ ήταν εξαρχής προβληματική, καθώς έμοιαζε περισσότερο με «τακτοποίηση» μιας δημοφιλούς υποστηρίκτριας του προέδρου Τραμπ, ήδη από την προηγούμενη θητεία του, με στενούς δεσμούς με την οικογένειά του λόγω των σχέσεων της με τον γιο του Αμερικανού προέδρου, παρά με επιλογή ενός προσώπου που γνώριζε την περιοχή και είχε εμπειρία από τη διπλωματία και τις διεθνείς σχέσεις, ώστε να μπορέσει να αναλάβει τα δύσκολα καθήκοντα στην Ελλάδα σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Μάλιστα, ο διορισμός της είχε συγκριθεί με τον διορισμό στην Άγκυρα του προσωπικού φίλου του προέδρου Τραμπ, Τομ Μπαράκ, ο οποίος, με διευρυμένες αρμοδιότητες, ασκεί ουσιαστική εξωτερική πολιτική και, παρά τη φιλοτουρκική στάση του, έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο παράγοντα για τη χάραξη της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή.

Και η ίδια η Αμερικανίδα τέως πρέσβειρα δεν φρόντισε να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις που είχαν δημιουργηθεί με τον διορισμό της, καθώς δεν φρόντισε να περιφρουρήσει το κύρος της θέσης, υποκύπτοντας συχνά στον πειρασμό μιας κοινωνικής ζωής που δεν έδειχνε να ταιριάζει με το αξίωμά της.

Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ δεν πρόλαβε να κλείσει ούτε έναν χρόνο στη θέση της ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στην Ελλάδα. Ας ελπίσουμε ότι αυτό το κεφάλαιο θα κλείσει χωρίς να αφήσει «τραύματα» στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και θα είναι «διδακτικό» για τις επόμενες επιλογές σε ό,τι αφορά τον διάδοχο της.