Οι λεπτές ισορροπίες Μητσοτάκη μετά την κρίση εμπιστοσύνης στις ευρωαμερικανικές σχέσεις: Είχαμε αναταράξεις αλλά τα πράγματα είναι σαφώς καλύτερα

Mπορεί η διαφαινόμενη όπισθεν του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία να αποδραματοποίησε τη συζήτηση στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών χθες το βράδυ στις Βρυξέλλες, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ένα δεδομένο ρήγμα εμπιστοσύνης έναντι της Ουάσινγκτον.

Οι ευρωαμερικανικές σχέσεις δοκιμάζονται και όπως όλοι γνωρίζουν, στη διπλωματία η εμπιστοσύνη είναι ίσως το πιο ισχυρό νόμισμα. Και σε αυτό το περιβάλλον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να τηρήσει μια γραμμή λεπτών ισορροπιών, υπερασπιζόμενος αφενός της ευρωπαϊκής ενότητας, ανοίγοντας όμως και ένα παράθυρο συμμετοχής των χωρών της Ε.Ε. που προσκλήθηκαν, αλλά πρώρας αρνήθηκαν, να συμμετάσχουν στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ που εν χορδαίς και οργάνοις ανακοινώθηκε στο Νταβός.

Ο κ. Μητσοτάκης, σύμφωνα με το protothema.gr, υποστήριξε την ιδέα ότι, εφόσον η Ουάσινγκτον δεσμευθεί ότι η συμμετοχή των 13 χωρών που προσκλήθηκαν θα περιοριστεί αμιγώς στην υπόθεση ανοικοδόμησης της Γάζας και τίποτε περαιτέρω, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια βάση συμμετοχής.

Στην πραγματικότητα, το μήνυμα του πρωθυπουργού είναι ότι η Ελλάδα και οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν συμμετείχαν, δεν νομιμοποιούν τη δημιουργία ενός οργάνου που θα λειτουργεί παράλληλη ή και αναπληρωματικά του ΟΗΕ. Υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας εξελέγη πρόσφατα μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Σημειωτέον, τον ίδιο προσεκτικό τόνο έναντι των ΗΠΑ υιοθέτησαν η Γερμανία, η Ιταλία, αλλά και οι χώρες της Βαλτικής που θα εξετάσουν ξανά μαζί με τις Σκανδιναβικές την πρόταση Τραμπ για το Συμβούλιο Ειρήνης.

Βεβαίως και οι χώρες της Ευρώπης έχουν αντικρουόμενες οπτικές ως προς το τι περιλαμβάνει η μερική υπαναχώρηση Τραμπ ως προς τη Γροιλανδία και η «συμφωνία» που ανακοίνωσε μετά τη συζήτηση του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο οποίος θα βρίσκεται σήμερα στην Κοπεγχάγη και θα συζητήσει με την άμεσα ενδιαφερόμενη Δανέζα πρωθυπουργό.

Κυρίως τι θα περιλαμβάνει η επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας ΗΠΑ-Δανίας που χρονολογείται από το 1951, αλλά και πώς θα προβλέπεται η εμπλοκή των χωρών μελών του ΝΑΤΟ για την προάσπιση της νήσου. Ένα κρίσιμο ερώτημα βεβαίως είναι και τι μέλλει γενέσθαι με τις σπάνιες γαίες.

Η συνέντευξη τύπου μετά τη Σύνοδο Κορυφής

Ερωτηθείς μετά το τέλος της Συνόδου Κορυφής για το αν υπήρξε σύμπνοια μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών και για το πώς θα κινηθεί η Ευρώπη από εδώ και στο εξής στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις έχουν δοκιμαστεί.

«Δεν είναι μυστικό ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν περάσει από περιόδους αναταράξεων», δήλωσε, τονίζοντας ωστόσο ότι υπάρχει κοινή αντίληψη πως πρέπει να διατηρηθούν σε λειτουργικό επίπεδο.

Όπως ανέφερε, στόχος είναι να επιδιώκονται με καλή πίστη σχέσεις συνεργασίας, «χωρίς συμπεριφορές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εξελίξεις οι οποίες δεν θα μπορούν να διορθωθούν στη συνέχεια».

Καλύτερο κλίμα μετά τις διευκρινίσεις Τραμπ
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι το κλίμα κατά τον χρόνο διεξαγωγής της Συνόδου Κορυφής ήταν σαφώς βελτιωμένο, μετά τις τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.

«Τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα, στον βαθμό που ο πρόεδρος Τραμπ αποσαφήνισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που υποστήριξαν ανοικτά τη Γροιλανδία», ανέφερε.

Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε πως «δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να καταλάβει έδαφος που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας».

Επιφυλάξεις για το Συμβούλιο Ειρήνης
Αναφερόμενος στο Συμβούλιο Ειρήνης, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι, έτσι όπως είναι σήμερα διατυπωμένο, «όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έχουμε δυσκολία να συμμετέχουμε».

Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην απόφαση 2803, η οποία νομιμοποίησε το Συμβούλιο Ειρήνης των ΗΠΑ αποκλειστικά ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας, προκειμένου να υλοποιηθούν τα επόμενα στάδια του ειρηνευτικού σχεδίου, όπως έχει συμφωνηθεί.

Παρουσία της Ευρώπης στη Μέση Ανατολή
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. «Θέλουμε να είμαστε παρόντες. Θέλουμε η Ευρώπη να είναι παρούσα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σημείωσε ότι τόσο η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, όσο και αρκετά κράτη-μέλη βρίσκουν ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνηθεί η ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, ακόμη κι αν η πλήρης συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης είναι νομικά δύσκολη.

Όπως εξήγησε, ο αρχικός σκοπός του Συμβουλίου ήταν η ειρήνευση στη Γάζα και η μεταβατική διοίκηση, ώστε να ακολουθήσει φάση ανοικοδόμησης και να τεθεί το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την επίλυση του Παλαιστινιακού.

Αρκτική: Ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας
Σε ό,τι αφορά την προστασία της Αρκτικής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επεσήμανε ότι, παρότι γεωγραφικά μακριά από την Ελλάδα, αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, την ασφάλεια της Ευρώπης και των ΗΠΑ.

Υποστήριξε ότι πρέπει να υπάρξει στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, προκειμένου να αποτραπεί η ενίσχυση της επιρροής της Κίνας ή της Ρωσίας στην περιοχή.

«Ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές» για τη Γροιλανδία
Ειδικά για τη Γροιλανδία, ο πρωθυπουργός ήταν κατηγορηματικός: «Οι κόκκινες γραμμές είναι πάρα πολύ ξεκάθαρες. Δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Γροιλανδίας».

Τόνισε ότι μόνο η ίδια η Γροιλανδία και το βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον της περιοχής, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι οι ΗΠΑ έχουν δικαιολογημένες ανησυχίες για την ασφάλεια της Αρκτικής.

Όπως σημείωσε, υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης αυτών των ανησυχιών τόσο μέσω του ΝΑΤΟ όσο και μέσω της διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ–Δανίας του 1951, με σεβασμό στην ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας και της Γροιλανδίας.

Δεν υπήρξε οργανωμένη ευρωπαϊκή συνεννόηση
Απαντώντας σε ερώτηση για το αν υπήρξε συνεννόηση μεταξύ του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και Ευρωπαίων ηγετών πριν τη συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο στο Νταβός, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι δεν είχε αυτή την εντύπωση.

Όπως είπε, δεν υπήρξε οργανωμένο πλαίσιο συνεννόησης σε ευρωπαϊκό ή νατοϊκό επίπεδο, σημειώνοντας ότι οι σχετικές συζητήσεις αφορούν κυρίως τη Δανία και τις ΗΠΑ, με την ΕΕ να στηρίζει πλήρως τις επιλογές της Κοπεγχάγης.

Στρατηγική αυτονομία και ευρωπαϊκή ισχύς
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει ουσιαστικά στη στρατηγική της αυτονομία, θυμίζοντας ότι η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες χώρες που στήριξαν αυτή την προσέγγιση.

«Έχουν γίνει σημαντικά βήματα από τη Διάσκεψη των Βερσαλλιών και μετά. Η Ελλάδα ήταν πάντα επισπεύδουσα σε αυτή τη λογική», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η στρατηγική αυτονομία συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.

«Πρέπει να περάσουμε από την ισχύ των αξιών μας στην αξία της ισχύος μας. Αυτό αφορά και την Ελλάδα και συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση», κατέληξε.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ ΔΕΗ: Ιδρυτικό μέλος στη διεθνή «Συμμαχία για τις Βιώσιμες Προμήθειες» του U.N. Global Compact