Η «Οδύσσεια» του Νόλαν εκτόξευσε κατά 1.400% τις πωλήσεις του Ομήρου στη Βρετανία

Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν δεν εκτόξευσε μόνο τα εισιτήρια, τα memes και τις συζητήσεις γύρω από τον Όμηρο. Εκτόξευσε και τις πωλήσεις του ίδιου του έπους.

Στη Βρετανία, οι πωλήσεις της «Οδύσσειας» αυξήθηκαν κατά 1.400% στις τέσσερις εβδομάδες έως τις 25 Ιουλίου, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025, μετά την έξοδο της ταινίας στα μέσα του μήνα, σύμφωνα με στοιχεία από The Guardian. Το αποτέλεσμα είναι τόσο έντονο ώστε η αγορά ποίησης στη Βρετανία οδεύει προς ιστορικό ρεκόρ.

Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ, οι πωλήσεις βιβλίων ποίησης ξεπέρασαν τα 8 εκατ. λίρες στις πρώτες 30 εβδομάδες του 2026, σημειώνοντας άνοδο 13,3% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Η κατηγορία αναμένεται να περάσει για πρώτη φορά τα 15 εκατ. λίρες σε ετήσιες πωλήσεις από τότε που υπάρχουν ακριβή στοιχεία, ενώ, αν συνεχιστεί η σημερινή δυναμική, μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 17 εκατ. λίρες.

Ο Όμηρος έχει σημαντικό μερίδιο σε αυτή την άνοδο. Οι εκδόσεις της «Οδύσσειας» και της «Ιλιάδας» έχουν αποφέρει σχεδόν 980.000 λίρες μέσα στη χρονιά, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 1,20 λίρες για κάθε 10 λίρες που ξοδεύονται σε βιβλία ποίησης στη Βρετανία.

Η ταινία του Νόλαν, με τον Ματ Ντέιμον, τον Τομ Χόλαντ, τη Ζεντάγια και την Αν Χάθαγουεϊ, έχει ήδη λειτουργήσει ως μεγάλο κινηματογραφικό γεγονός. Το άνοιγμά της στο παγκόσμιο box office έφτασε τα 264 εκατ. δολάρια, το μεγαλύτερο στην καριέρα του σκηνοθέτη. Τώρα φαίνεται ότι το φαινόμενο περνά και στα βιβλιοπωλεία.

Η άνοδος δεν αφορά μόνο τη Βρετανία. Στις ΗΠΑ, οι έντυπες πωλήσεις όλων των εκδόσεων της «Οδύσσειας» έχουν αυξηθεί κατά 76% από την αρχή της χρονιάς, σύμφωνα με στοιχεία της Circana BookScan.

Από τους μεγάλους ωφελημένους είναι η μετάφραση της Έμιλι Γουίλσον, της κλασικίστριας που έγινε ευρέως γνωστή ως η πρώτη γυναίκα που δημοσίευσε πλήρη αγγλική μετάφραση της «Οδύσσειας». Η ειρωνεία είναι ότι η ίδια η Γουίλσον υπήρξε μία από τις πιο σκληρές επικρίτριες της ταινίας του Νόλαν. Σε κείμενό της στο London Review of Books, κατηγόρησε την ταινία ότι στερείται ψυχολογικού, συναισθηματικού, πολιτικού και ηθικού βάθους.

Το κοινό, πάντως, φαίνεται να έκανε κάτι πιο απλό: είδε την ταινία και αγόρασε τον Όμηρο. Αυτό κάνει την είδηση πιο ενδιαφέρουσα από ένα ακόμη box office ρεκόρ. Η «Οδύσσεια» του Νόλαν δεν λειτουργεί μόνο ως blockbuster, αλλά ως μηχανισμός επανενεργοποίησης ενός κειμένου 2.700 ετών.

Η άνοδος της ποίησης στη Βρετανία δεν οφείλεται αποκλειστικά στον Όμηρο. Η κατηγορία είχε ήδη ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια, εν μέρει χάρη σε πιο εμπορικούς ποιητές που κυκλοφορούν εύκολα στα social media, όπως η Ρούπι Καούρ και η Ντόνα Άσγουορθ. Ο Φίλιπ Στόουν της NielsenIQ σημειώνει ότι η ποίηση έχει μετακινηθεί από μια πιο ακαδημαϊκή κατηγορία σε κάτι που αγγίζει πλέον το lifestyle, το δώρο και την αυτοβελτίωση.

Ακόμη κι έτσι, το φαινόμενο του Νόλαν είναι διαφορετικό. Δεν πρόκειται για ποίηση μικρής φόρμας που κυκλοφορεί εύκολα στο Instagram, αλλά για ένα αρχαίο έπος που επιστρέφει στην αγορά μέσα από τη μαζική δύναμη του κινηματογράφου. Το ενδιαφέρον δεν είναι ότι όλοι έγιναν ξαφνικά ομηριστές. Είναι ότι ένα blockbuster κατάφερε να κάνει την «Οδύσσεια» ξανά αντικείμενο αγοράς, ανάγνωσης και περιέργειας.

Η επίδραση φαίνεται και στα ηχητικά βιβλία. Η ανάγνωση της «Οδύσσειας» από τον Στίβεν Φράι μπήκε στο βρετανικό top 10 των audiobooks στο Spotify, ενώ η αφήγηση του Ίαν ΜακΚέλεν εμφανίστηκε στην αντίστοιχη αμερικανική κατάταξη.

Έτσι, το νέο κεφάλαιο της «Οδύσσειας» του Νόλαν δεν γράφεται μόνο στις αίθουσες. Γράφεται και στα ράφια των βιβλιοπωλείων, στις λίστες των πωλήσεων, στις μεταφράσεις, στα ηχητικά βιβλία και στις συζητήσεις για το τι μπορεί ακόμη να κάνει ένα μεγάλο κινηματογραφικό γεγονός σε μια εποχή υποτιθέμενης αναγνωστικής κόπωσης.

Η ταινία δεν παράγει μόνο θέαμα. Παράγει επιστροφή στο κείμενο. Και αυτό, για ένα έπος που ξεκίνησε ως προφορική αφήγηση πριν από σχεδόν τρεις χιλιετίες, είναι ίσως το πιο ομηρικό πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Δύο σπάνιες εκκλησίες για προσκύνημα, με ξυλόγλυπτες εικόνες, τοιχογραφίες, έντονα χρώματα στην Καστοριά