Η Σοφέλπη Στάικου μιλάει στην Ήβη Βασιλείου για την απώλεια ως συλλογική εμπειρία και για την παράσταση «Στάση // Ποτάμι» που σκηνοθέτησε και παρουσιάζεται κάθε Παρασκευή και Σάββατο βράδυ στο θέατρο "ΙΣΟΝ" στην Αθήνα.
Ένα από τα συγκλονιστικότερα συμβάντα που συνέβησαν στη χώρα μας και είχαν ισχυρότατο αντίκτυπο είναι το δυστύχημα στα Τέμπη τον Φεβρουάριο του 2023.
Η συγγραφέας Σοφία Γουργουλιάννη και η σκηνοθέτις Σοφέλπη Στάικου, από τη Λαμία, κινητοποιήθηκαν από το φοβερό συμβάν και δημιούργησαν την παράσταση ΣΤΑΣΗ // ΠΟΤΑΜΙ που παρουσιάζεται στο θέατρο "ΙΣΟΝ" στην Αθήνα κάθε Παρασκευή και Σάββατο βράδυ.
Με τρυφερότητα και ευαισθησία προσέγγισαν το γεγονός και αφουγκράστηκαν τα συλλογικά και προσωπικά συναισθήματα που μπορεί να προκάλεσε, αποτυπώνοντάς τα σε μία παράσταση που επιθυμούν να μοιραστούν μαζί μας σαν ανοιχτό διάλογο.
Η σκηνοθέτης Σοφέλπη Στάικου μας μίλησε για την παράσταση, τις ρίζες και τα άνθη της, για την απώλεια και τις προεκτάσεις της, για όσα της δίνουν ελπίδα στην εποχή και τον κόσμο μας.
Συνέντευξη της Σοφέλπη Στάικου στο cuemagazine.gr
- Τι κινητοποίησε την παράστασή σου;
Από μικρή ηλικία έζησα την απώλεια και εξοικειώθηκα με έναν μυστήριο τρόπο μαζί της. Βρέθηκα η ίδια κοντά στον θάνατο τρεις φορές και κάπως έτσι έχω αγαπήσει τη ζωή. Με κινητοποίησε η ανάγκη να μιλήσω για την «επόμενη μέρα» της απώλειας, για εκείνη τη σιωπηλή περίοδο όπου καλείσαι να αποδεχτείς όχι μόνο αυτό που χάθηκε, αλλά και τη νέα εκδοχή του εαυτού σου. Θέλησα να δώσω χώρο στο πένθος ως διαδικασία μεταμόρφωσης και να δημιουργήσω μια παράσταση που να λειτουργεί ως τόπος σύνδεσης και κατανόησης.
- Πώς δούλεψες για αυτή δεδομένου ότι πρόκειται για ένα γεγονός πολύ πρόσφατο;
Εργάσθηκα με μεγάλη προσοχή και ευθύνη, γιατί πρόκειται για ένα τραύμα ακόμη ανοιχτό. Δεν θέλησα να αναπαραστήσω το ίδιο το γεγονός, αλλά να σταθώ στον ανθρώπινο απόηχό του, στη σιωπή, στο πένθος, στα ερωτήματα που μένουν. Άφησα χώρο στη σιωπή και στον σεβασμό. Στόχος μου δεν ήταν να «ερμηνεύσω» το δυστύχημα στα Τέμπη, αλλά να δημιουργήσω έναν ασφαλή χώρο συλλογικής μνήμης και στοχασμού, κυρίως για όσους έμειναν πίσω. Για όσους ακόμα πενθούν. Είτε πρόσωπα, είτε νεκρά κομμάτια του εαυτού τους.
- Τι νέο έμαθες για τον εαυτό σου μέσα από αυτή τη δουλειά μέχρι τώρα;
Μέσα από αυτή τη διαδρομή έχω μάθει ότι η ουσία της τέχνης για μένα βρίσκεται στη μεταμόρφωση, στη μεταμόρφωση του πόνου σε δημιουργία, των εμποδίων σε γέφυρες που επιτρέπουν τη συνέχεια της συνεργασίας και της συνδημιουργίας και τέλος στη μεταμόρφωση του εγωισμού σε ανοιχτωσιά με στόχο το κοινό και το ομαδικό αποτέλεσμα. Παράλληλα έμαθα να αναγνωρίζω τα όριά μου και να διαχειρίζομαι την ενέργειά μου πιο συνειδητά και πιο ώριμα, εξασκώντας τις αρετές της αποδοχής και της ψυχραιμίας.
- Υπάρχει τρόπος να αντιμετωπιστεί η απώλεια;
Τον τελευταίο καιρό διαβάζω έναν νέο φιλόσοφο, τον Byung-Chul Han, ο οποίος με έχει μετακινήσει σε πολλά επίπεδα. Ένα από τα βιβλία του που αφορά τον πόνο με έκανε να συνειδητοποιήσω πόσο μεγάλη ανάγκη τον έχουμε στη ζωή μας. Πιστεύω ότι η απώλεια δεν αντιμετωπίζεται γιατί δεν είναι εχθρός μας. Η απώλεια υπάρχει στην καθημερινότητά μας με διάφορους τρόπους και χρειάζεται να εξοικειωθούμε μαζί της και να την αγκαλιάσουμε, όπως και κάθε τι που η κοινωνία μας έχει μάθει να αποφεύγουμε ή να το χρωματίζουμε με αρνητική χροιά. Όταν της δίνουμε χώρο να υπάρξει, μας διδάσκει για τη σύνδεση, για τη σημασία των σχέσεων και για την αξία της παρούσας στιγμής. Δεν είναι βάρος που πρέπει να εξαφανιστεί, αλλά μέρος της ζωής που μας δίνει ουσία και βάθος.
- Μπορεί το θέατρο να μετακινήσει έναν άνθρωπο ή πρέπει να ναι διαθέσιμος από πριν;
Ο Σαίξπηρ, στον Άμλετ, μιλά για τον ρόλο του θεάτρου ως καθρέφτη. Πηγαίνουμε στο θέατρο για να δούμε και να μάθουμε τον εαυτό μας, όχι για να κρίνουμε σαν να είμαστε κριτές σε reality show. Προσωπικά, πέρσι το καλοκαίρι είδα την παράσταση Dog Tags του Στάθη Γράψα στις φυλακές. Ένα βλέμμα ενός κρατούμενου με δάκρυα στα μάτια με έκανε να στύψω όλη την κριτική διάθεση που είχα και έτσι μετακινήθηκα από τον ρόλο του κριτή-θεατή στον ρόλο του παραλήπτη-θεατή. Συνειδητοποίησα ότι είναι μεγάλο λάθος να κρίνω μια παράσταση και ότι προτεραιότητα έχει να συνδεθώ με αυτή και με όσα φέρει. Το θέατρο, όπως και η ζωή, μπορούν να σε μετακινήσουν μόνο αν αφεθείς ολοκληρωτικά και μόνο αν είσαι πραγματικά παρών σε όσα συμβαίνουν.
- Ποιος είναι ο πυρήνας αυτής της παράστασης και ποιος ο πυρήνας σκέψης της;
Ο πυρήνας αυτής της παράστασης είναι το πένθος και ο πυρήνας της σκέψης της η απώλεια, δύο έννοιες που συχνά ηχούν αρνητικές αλλά δεν είναι. Πρόκειται για κομμάτια της ζωής μας, τραυματικά αλλά ταυτόχρονα δημιουργικά. Ο θυμός ο οποίος προκύπτει, από την άρνηση της απώλειας μπορεί να μετουσιωθεί σε αυτογνωσία και λύτρωση, αν έχουμε το θάρρος να τον δούμε κατάματα. Μέσα από τον πόνο και το πένθος μπορεί να υπάρξει μια μεταφορική ανάσταση, μια νέα δύναμη και μια βαθύτερη σύνδεση ενός νέου πιο δυνατού εαυτού μας με τη ζωή.
- Πού βρίσκεται η αγάπη; Πως πρέπει να εκφράζεται;
Για μένα η αγάπη είναι σαν μια πόρτα που έχει χερούλι μόνο από μέσα. Δεν τη βρίσκουμε κάπου, η αγάπη μας βρίσκει, αλλά για να μας αγγίξει πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να της ανοίξουμε. Όπως λέει και η συγγραφέας του έργου, μπορεί να μας βρει ακόμα και σε ένα κουτάκι με κουλουράκια. Δεν υπάρχει κάποια συνταγή για την έκφρασή της. Αυτό που συνειδητοποιώ τον τελευταίο καιρό και με βοηθάει να μην παίρνω τις καταστάσεις προσωπικά, είναι ότι ο καθένας μας εκφράζει την αγάπη με διαφορετικό τρόπο. Άλλος μέσα από ένα υλικό δώρο, άλλος με την παρουσία του, άλλος με ένα τρυφερό λόγο και άλλος με ένα χάδι. Για να μας βρει η αγάπη αρκεί μόνο μία προϋπόθεση: να είμαστε διαθέσιμοι να τη δεχτούμε.
- Τι σου δίνει δύναμη και πίστη στην καθημερινότητα;
Η προσευχή, η μουσική και οι άνθρωποι μου. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που δεν τα παρατάνε παρά τα ελαττώματά μου και συνεχίζουν να με αγαπούν και να με στηρίζουν σε κάθε μου βήμα. Αυτά τα στοιχεία είναι η βενζίνη μου, με την οποία γεμίζω το ντεπόζιτο της ψυχής μου κι έτσι μπορώ και ταξιδεύω με πίστη και δύναμη στο ταξίδι της καθημερινότητας. Στο ταξίδι της ζωής.
ΣΤΑΣΗ // ΠΟΤΑΜΙ της Σοφίας Γουργουλιάννη σε σκηνοθεσία Σοφέλπης Στάικου στο ΙΣΟΝ
Συγγραφέας: Σοφία Γουργουλιάννη
Σκηνοθεσία: Σοφέλπη Στάικου
Ερμηνεία Επί Σκηνής: Νίνα Παπαγεωργίου
Ερμηνεία Voice Over: Μανώλης Αφολάνιο ( MC Yinka )
Ερμηνεία Video: Αικατερίνη Ξυδοπούλου
Σκηνογραφία / Ενδυματολογία: Θένια Βερυκούκη
Επιμέλεια Φωτισμού: Νάσια Λάζου
Μουσική Παράστασης: Βαγγέλης Λιάσης
Σχεδιασμός Ήχου: Αλέξανδρος Ελευθεριάδης ( Sachpek )
Βοηθός Σκηνοθεσίας: Νικόλ Κουμπαρή
Βοηθοί Σκηνοφραφίας / Ενδυματολογίας: Κατερίνα Στελλάτου, Μελίνα Καλφιώτη &
Αριάδνη Σπηλιοπούλου
Γραφιστική Επιμέλεια: Τάσος Ευαγγελόπουλος
Φωτογραφίες / Video: Κωνσταντίνος Καρδακάρης
Διάρκεια: 50 λεπτά
Από τις 6 Μαρτίου και κάθε Παρασκευή και Σάββατο στο ΙΣΟΝ, Μελενίκου 33 – Αθήνα 10447
Εισιτήρια: 14 ευρώ, μειωμένο 12 ευρώ, ατέλεια 10 ευρώ
Προπώληση: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/stasi-potami/?
