Πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Έκθεση Συλλογικής Ιστορικής Μνήμης «Καρυά 1943. Καταναγκαστική εργασία και Ολοκαύτωμα»

Με τη συμμετοχή του εκπροσώπου του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Φθιώτιδας κ. Συμεών, αιδεσιμολογιώτατου Πατέρα Παναγιώτη Σερέτη, του Πρέσβη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας κ. Αντρέας Κιντλ, του Δημάρχου Λαμιέων Πανουργιά Παπαϊωάννου, της εκπροσώπου της Υπουργού Πολιτισμού κ. Λίνας Μενδώνη,  διευθύντριας Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς κ. Σταυρούλας-Βίλλυς Φωτοπούλου, του εκπροσώπου του Κοινοτικού Συμβουλίου της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών κ. Αλβέρτου Σασών,  εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, εκπροσώπων παραγωγικών φορέων και της Εκπαίδευσης, συγγενών των επιζώντων, απογόνων Λαμιωτών που διέσωσαν κρατούμενο και αρκετών πολιτών πραγματοποιήθηκαν χθες, Τρίτη 10 Μαρτίου 2026, τα εγκαίνια  της Έκθεσης Συλλογικής Ιστορικής Μνήμης «Καρυά 1943. Καταναγκαστική εργασία και Ολοκαύτωμα».

Η Έκθεση, που θα φιλοξενηθεί έως τις 30 Απριλίου 2026 στη Δημοτική Πινακοθήκη Λαμίας «Αλέκος Κοντόπουλος», φωτίζει άγνωστες,  μέχρι σήμερα, πτυχές της Γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα, με επίκεντρο τον Σιδηροδρομικό Σταθμό της Καρυάς, όπου αρκετές εκατοντάδες Εβραίοι άνδρες από τη Θεσσαλονίκη στάλθηκαν να εργαστούν σε καταναγκαστικά έργα, πριν τελικά εκτοπιστούν στο Άουσβιτς.

Αυτός ο τόπος του Ολοκαυτώματος έγινε γνωστός μόλις το 2002, με την ανακάλυψη ενός μοναδικού φωτογραφικού αρχείου από τον Έλληνα συλλέκτη και ερευνητή Ανδρέα Ασσαέλ, γιο Εβραίου επιζώντα από τη Θεσσαλονίκη. Οι φωτογραφίες αποτέλεσαν τον κεντρικό κορμό της Έκθεσης και αποκαλύπτουν σημαντικότατα στοιχεία για τη σχέση ανάμεσα στην καταναγκαστική εργασία και το Ολοκαύτωμα, στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με την απόφαση ΥΠΠΟ/248362/21.07.2025, επί Υπουργίας της κ. Λίνας Μενδώνη, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 591/τ.Δ΄/04.08.2025, η περιοχή του Σιδηροδρομικού Σταθμού της Καρυάς, του Δήμου Λαμιέων, χαρακτηρίστηκε ως «ιστορικός τόπος».

Στον χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Λαμιέων Πανουργιάς Παπαϊωάννου, μεταξύ άλλων, ανέφερε:

«Η σημερινή έκθεση, μέσα από το φωτογραφικό της υλικό, αναδεικνύει τον ιστορικό τόπο της Καρυάς του Δήμου Λαμιέων και μας φέρνει πιο κοντά σε μια δύσκολη, σημαντική σελίδα της ιστορίας του τόπου μας. Μας θυμίζει ότι οι τόποι δεν είναι μόνο τοπία· είναι φορείς μνήμης, εμπειριών και ανθρώπινων ιστοριών.

Καθοριστικής σημασίας υπήρξε, το τελευταίο διάστημα, η στενή συνεργασία του Δήμου Λαμιέων με το Υπουργείο Πολιτισμού, ώστε η περιοχή του Σιδηροδρομικού Σταθμού Καρυάς να αναγνωριστεί θεσμικά ως ιστορικός τόπος, ανοίγοντας τον δρόμο για την ουσιαστική προστασία και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της περιοχής.

Η αναγνώριση της Καρυάς ως ιστορικού τόπου αποτελεί μια πράξη σεβασμού προς τη μνήμη όσων έζησαν και μαρτύρησαν εκεί, αλλά και μια υπενθύμιση της ευθύνης που έχουμε να διαφυλάσσουμε την ιστορία και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου.

Εκφράζω σήμερα τη βούλησή μου για την ανέγερση μνημείου στον χώρο, σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και την Πρεσβεία του Ισραήλ, θέμα το οποίο πρόκειται να τεθεί προς συζήτηση και λήψη σχετικής απόφασης στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μας σε όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση αυτής της σημαντικής έκθεσης και εργάστηκαν για την ανάδειξη της ιστορικής σημασίας της.

Ο Δήμος Λαμιέων πιστεύει βαθιά ότι ο πολιτισμός και η ιστορική μνήμη αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές».

Η διοργάνωση της Έκθεσης έγινε δυνατή χάρη στην υποστήριξη του Υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας και αποτελεί συνεργασία του Δήμου Λαμιέων, της Δημοτικής Πινακοθήκης Λαμίας «Αλέκος Κοντόπουλος», του Κέντρου Τεκμηρίωσης για τη Ναζιστική Καταναγκαστική Εργασία, του Ιδρύματος Μνημείου για τους Δολοφονημένους Εβραίους της Ευρώπης και του Πανεπιστημίου του Όσναμπρουκ.

Το έργο χρηματοδοτήθηκε στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος «NS-Unrecht» από το Ίδρυμα «Μνήμη, Ευθύνη και Μέλλον» (EVZ) και το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών (BMF) και πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ελληνίδας Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη και της Γερμανίδας Υφυπουργού Πολιτισμού και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης Claudia Roth.

Διάρκεια Έκθεσης 10/3 - 30/4/2026

Ημέρες και ώρες λειτουργίας:

Δευτέρα - Παρασκευή 9:00 - 14:00

Πέμπτη (απόγευμα) 18:00 - 20:00

Φορείς Διοργάνωσης:

Dr. Christine Glauning, Διευθύντρια Κέντρου Τεκμηρίωσης Ναζιστικής Καταναγκαστικής Εργασίας, Βερολίνο

Uwe Neumärker, Διευθυντής Ιδρύματος Μνημείου για τους Δολοφονημένους Εβραίους της Ευρώπης

Dr. Christoph Rass, Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας και Ιστορίας της Μετανάστευσης, Osnabrück.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Σοφέλπη Στάικου: Η Λαμιώτισσα σκηνοθέτις της παράστασης «Στάση // Ποτάμι», ένα έργο για την πολύνεκρη τραγωδία στα Τέμπη