Αδριανός Γολέμης: Η Ελλάδα ετοιμάζεται για το πρώτο της επανδρωμένο ταξίδι στο Διάστημα

Η Ελλάδα ετοιμάζεται να αποκτήσει για πρώτη φορά παρουσία σε επανδρωμένη διαστημική αποστολή.

Ο Λαρισαίος Αδριανός Γολέμης προετοιμάζεται για το ταξίδι στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), όπου, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, αναμένεται να παραμείνει περίπου δύο έως τρεις εβδομάδες.

Το δεύτερο εξάμηνο του 2027 αποτελεί τον χρονικό ορίζοντα της αποστολής, χωρίς η ημερομηνία εκτόξευσης να έχει οριστικοποιηθεί.

Σύμφωνα με το newsit.gr, η διεθνής αποστολή έχει την επίσημη ονομασία Vast-PAM-1, ενώ η ελληνική συμμετοχή αναζητεί τη δική της ονομασία, ώστε να αποκτήσει διακριτή ταυτότητα.

Το εγχείρημα συνδέεται με την εταιρεία Vast και πραγματοποιείται στο πλαίσιο συνεργασίας με τη NASA και την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA).

Την πορεία της προετοιμασίας παρουσίασαν σήμερα (15/10/2026) ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, και ο Αδριανός Γολέμης, σε συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο.

Στην ίδια συζήτηση αναδείχθηκαν τόσο το επιστημονικό σκέλος της αποστολής όσο και η προσπάθεια της Ελλάδας να αναπτύξει σταθερή παρουσία στον διαστημικό τομέα, από την κατασκευή δορυφόρων έως την αξιοποίηση των δεδομένων τους.

«Ανυπομονώ να δω τον Αδριανό με την ελληνική σημαία στο στήθος, στον Διαστημικό Σταθμό», ανέφερε ο κ. Παπαστεργίου, δίνοντας έμφαση στη σημασία της ελληνικής συμμετοχής, αλλά και στη συνέχεια που θα πρέπει να έχει αυτή η προσπάθεια σε επίπεδο έρευνας, τεχνογνωσίας και παραγωγής.

Η διαδρομή προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Η προετοιμασία του Γολέμη περιλαμβάνει εκπαίδευση στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αντικείμενο τις διαφορετικές φάσεις της πτήσης και τις απαιτήσεις της παραμονής σε τροχιά.

Η μεταφορά στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό προβλέπεται να πραγματοποιηθεί με διαστημικό σκάφος Dragon της SpaceX, το οποίο θα εκτοξευθεί με πύραυλο Falcon 9 από τη Φλόριντα.

Στο πλήρωμα αναμένεται να συμμετάσχουν επίσης ο Γάλλος αστροναύτης Τόμας Πεσκέ και ο Τσέχος υποψήφιος αστροναύτης Άλες Σβόμποντα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί. Η τελική σύνθεση και το επιχειρησιακό χρονοδιάγραμμα υπόκεινται στις προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης.

Ο Γολέμης διαθέτει πολυετή εμπειρία στην ιατρική υποστήριξη αστροναυτών της ESA. Εργάστηκε επί οκτώ χρόνια στον συγκεκριμένο τομέα, συμμετέχοντας στην υποστήριξη πληρωμάτων πριν και μετά τις αποστολές τους.

Η επαγγελματική του πορεία περιλαμβάνει, επίσης, παραμονή ενός έτους στην Ανταρκτική, ως ο δεύτερος Ελληνας που έχει συμμετάσχει σε αντίστοιχη εμπειρία μακράς διάρκειας στην περιοχή.

Η παραμονή σε απομονωμένο και απαιτητικό περιβάλλον προσφέρει χρήσιμη εμπειρία για την αντιμετώπιση συνθηκών περιορισμένης επαφής με τον έξω κόσμο.

Δεν υποκαθιστά, ωστόσο, την εξειδικευμένη εκπαίδευση που απαιτεί μια διαστημική πτήση, με τις αυξημένες τεχνικές, φυσιολογικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις της.

Κατά την παρουσίαση της αποστολής, ο Γολέμης αναφέρθηκε στη σημασία της συστηματικής προετοιμασίας και της διαχείρισης του κινδύνου.

Η ασφάλεια αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα σε κάθε στάδιο, ενώ το χρονοδιάγραμμα μιας διαστημικής πτήσης μπορεί να μεταβληθεί εάν προκύψουν τεχνικά ζητήματα ή άλλοι λόγοι που επιβάλλουν αναβολή.

Ακόμη και οι λεπτομέρειες της καθημερινής διαβίωσης στον Σταθμό απαιτούν σχεδιασμό. Ο Γολέμης ανέφερε ότι έχουν δοκιμαστεί περίπου 200 είδη τροφίμων στο πλαίσιο της επιλογής των γευμάτων που θα είναι διαθέσιμα κατά τη διάρκεια της αποστολής.

Η διατροφή, η φυσική κατάσταση και η δυνατότητα του πληρώματος να ανταποκρίνεται στις καθημερινές απαιτήσεις αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της προετοιμασίας.

Περίπου 40 προτάσεις για επιστημονικά πειράματα

Κεντρικό μέρος της ελληνικής συμμετοχής θα αποτελέσει η εκτέλεση επιστημονικών πειραμάτων σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Περίπου 40 προτάσεις έχουν κατατεθεί και αξιολογούνται από την ESA και τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.

Η προετοιμασία αφορά περίπου 15 πειράματα, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η τελική επιλογή τους.

Οι προτάσεις καλύπτουν διαφορετικά επιστημονικά πεδία, μεταξύ των οποίων η φυσιολογία, η βιολογία, η χημεία, η συμπεριφορά των υλικών, οι τεχνολογικές δοκιμές και οι επικοινωνίες. Το τελικό πρόγραμμα θα εξαρτηθεί από την επιστημονική αξιολόγηση, τον διαθέσιμο χρόνο και τις τεχνικές δυνατότητες της αποστολής.

Η μικροβαρύτητα δημιουργεί συνθήκες που επιτρέπουν τη μελέτη φαινομένων με διαφορετικό τρόπο από ό,τι στη Γη. Οι ερευνητές μπορούν να εξετάσουν, για παράδειγμα, πώς αντιδρά ο ανθρώπινος οργανισμός, πώς συμπεριφέρονται ορισμένα υλικά και ποιες δυνατότητες προσφέρουν νέες τεχνολογίες σε ένα περιβάλλον όπου η βαρύτητα δεν ασκεί την ίδια επίδραση.

Τα αποτελέσματα μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη εφαρμογών στην ιατρική, στην επιστήμη των υλικών και στις τεχνολογίες επικοινωνίας. Η αξιοποίησή τους, βεβαίως, θα εξαρτηθεί από τα ευρήματα κάθε πειράματος και από τη δυνατότητα να μεταφερθούν από το ερευνητικό περιβάλλον σε πρακτικές εφαρμογές.

Η ελληνική συμμετοχή αποκτά έτσι περιεχόμενο πέρα από τον συμβολισμό της παρουσίας ενός Ελληνα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η δυνατότητα εκτέλεσης πειραμάτων σε τροχιά μπορεί να προσφέρει εμπειρία σε ερευνητικές ομάδες, να ενισχύσει συνεργασίες με διεθνείς οργανισμούς και να δημιουργήσει προϋποθέσεις για περαιτέρω ανάπτυξη ελληνικών τεχνολογιών.

Η εθνική στρατηγική για το Διάστημα με ορίζοντα το 2035

Η ελληνική συμμετοχή στην επανδρωμένη αποστολή εντάσσεται σε έναν ευρύτερο εθνικό σχεδιασμό για το Διάστημα. Βασικοί άξονές του είναι η Εθνική Στρατηγική Διαστήματος με ορίζοντα το 2035 και το νέο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα «HELLAS-SPACE 2.0», ύψους 350 εκατ. ευρώ.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και υλοποιείται σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος. Επιδίωξη είναι η ανάπτυξη δορυφορικών υποδομών και εφαρμογών που θα μπορούν να αξιοποιηθούν από δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις και ερευνητικά ιδρύματα.

Οι χρήσεις τους εκτείνονται από την πολιτική προστασία και τη διαχείριση φυσικών καταστροφών έως τη θαλάσσια επιτήρηση, τη γεωργία ακριβείας, την ασφάλεια και τις ασφαλείς επικοινωνίες.

Τα δορυφορικά δεδομένα μπορούν να υποστηρίξουν την παρακολούθηση πυρκαγιών και άλλων κινδύνων, να συμβάλουν στην καλύτερη διαχείριση φυσικών πόρων και να βελτιώσουν την εικόνα που διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές για κρίσιμες περιοχές και υποδομές.

Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στην αγορά και χρήση δορυφορικών υπηρεσιών. Περιλαμβάνει την ενίσχυση της εγχώριας τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη παραγωγικών δυνατοτήτων στην Ελλάδα, με στόχο τη μεγαλύτερη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην ευρωπαϊκή διαστημική οικονομία.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός, το νέο πρόγραμμα προβλέπει τουλάχιστον το 50% της παραγωγής να πραγματοποιείται στη χώρα.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι επενδυτικές κινήσεις των εταιρειών Open Cosmos και ICEYE, οι οποίες έχουν ανακοινώσει την ανάπτυξη παραγωγικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα. Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε σε ετήσιες παραγωγικές δυνατότητες 400 δορυφόρων για την Open Cosmos και 150 για την ICEYE, αντίστοιχα.

Η υλοποίηση αυτών των σχεδίων θα αποτελέσει σημαντικό δείκτη για το κατά πόσον η ελληνική στρατηγική μπορεί να αποκτήσει ουσιαστικό βιομηχανικό αποτύπωμα. Η κατασκευή δορυφόρων απαιτεί εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, πρόσβαση σε τεχνολογίες, σταθερές αλυσίδες εφοδιασμού και δυνατότητα ανάπτυξης προϊόντων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες μιας διεθνούς αγοράς.

«Η Ελλάδα σήμερα αρχίζει και αποκτά υποδομές πολύ σημαντικές για όλες τις χώρες», σημείωσε ο υπουργός, παρουσιάζοντας το Διάστημα ως πεδίο στο οποίο μπορούν να συναντηθούν η έρευνα, η βιομηχανία και η αξιοποίηση δεδομένων. Η δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη συνέχεια.

Από το Διάστημα στα ελληνικά σχολεία

Η αποστολή περιλαμβάνει και εκπαιδευτική διάσταση. Εξετάζεται η δυνατότητα επικοινωνίας του Γολέμη με ελληνικά σχολεία μέσω ερασιτεχνικού ασυρμάτου από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, στο πλαίσιο διαδικασίας που υπόκειται στις προβλεπόμενες επιλογές και εγκρίσεις της NASA.

Ο Γολέμης έχει εκπαιδευτεί στη χρήση ερασιτεχνικού ασυρμάτου, ενώ βρίσκεται υπό σχεδιασμό και εκπαιδευτικό πείραμα με συμμετοχή μαθητών. Η υλοποίησή του εξαρτάται από την ολοκλήρωση των απαιτούμενων εγκρίσεων.

Μια τέτοια δράση θα μπορούσε να φέρει τους μαθητές σε άμεση επαφή με την επιστημονική έρευνα και να προσφέρει ένα διαφορετικό ερέθισμα για την ενασχόλησή τους με τις επιστήμες και την τεχνολογία. Παράλληλα, η συμμετοχή της Ελλάδας σε μια επανδρωμένη αποστολή δημιουργεί ευκαιρίες για την ανάδειξη του έργου ελληνικών ερευνητικών ομάδων και της συμβολής τους σε διεθνή επιστημονικά προγράμματα.

Το στοίχημα πέρα από την εκτόξευση

Η συμμετοχή του Αδριανού Γολέμη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την Ελλάδα. Η μακροπρόθεσμη αξία της, ωστόσο, θα κριθεί από περισσότερα στοιχεία από την ίδια την εκτόξευση: την επιστημονική απόδοση των πειραμάτων, τη συνέχεια των ερευνητικών συνεργασιών και την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας που θα αποκτηθεί.

Αντίστοιχα, η Εθνική Στρατηγική Διαστήματος με ορίζοντα το 2035 και το πρόγραμμα «HELLAS-SPACE 2.0» θα αξιολογηθούν από το κατά πόσον οι υποδομές και οι επενδύσεις θα μεταφραστούν σε παραγωγή, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας, τεχνολογικές εφαρμογές και ανταγωνιστικές ελληνικές επιχειρήσεις.

Το δεύτερο εξάμηνο του 2027 παραμένει ο χρονικός ορίζοντας για την αποστολή, ενώ η εκπαίδευση, οι εγκρίσεις και η οριστικοποίηση του επιστημονικού προγράμματος συνεχίζονται. Η διεθνής αποστολή έχει την ονομασία Vast-PAM-1· η ελληνική συμμετοχή αναζητεί τη δική της. Τ

ο ουσιαστικότερο ζητούμενο, όμως, είναι η πρώτη αυτή εμπειρία να μην αποτελέσει ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μέρος μιας διαρκούς παρουσίας της χώρας στην επιστημονική έρευνα και την τεχνολογία του Διαστήματος.

Ο Λαρισαίος Αδριανός Γολέμης ετοιμάζεται για το Διάστημα - Τα συγχαρητήρια της NASA στην Ελλάδα

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Black Friday 2026: Πότε πέφτει η μέρα των... μεγάλων αγορών - Ποια Κυριακή θα είναι ανοιχτά τα μαγαζιά