Από τη Λαμία ο νεαρός που μοιάζει να χαμογελά ελαφρά στη φωτογραφία με τους εκτελεσθέντες αντιστασιακούς στην Καισαριανή

Οι φωτογραφίες, που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας σε μια ιστοσελίδα δημοπρασιών, από την Πρωτομαγιά του ’44, και φέρεται να αφορούν τις τελευταίες στιγμές κάποιων εκ των 200 εκτελεσθέντων από τους ναζί στην Καισαριανή, συγκλονίζουν. Αν επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους θα αποτελέσουν ένα ντοκουμέντο μιας από τις πιο σκοτεινές σελίδες της Ιστορίας. Οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα. Ήρθαν στη δημοσιότητα μέσω διαδικτυακής δημοπρασίας στο eBay, από Βέλγο πωλητή, χωρίς να είναι γνωστός ο φωτογράφος, και αναρτήθηκαν στη σελίδα Greece at WWII Archives.

Tο πρωί της Δευτέρας (16/02), φαίνεται ότι έληξε η δημοπρασία για συγκεκριμένα ντοκουμέντα, καθώς δεν υπάρχουν πια στη λίστα του eBay.

Η πρώτη ταυτοποίηση φωτογραφίας των 200 που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επισημαίνεται ότι πρόσωπα των ανδρών που βρίσκονται μια ανάσα από τον θάνατο δεν διακρίνεται φόβος, αλλά αξιοπρέπεια.  Ο πρώτος που φέρεται να ταυτοποιήθηκε από την οικογένειά του, είναι ο ψηλός άνδρας με το λευκό πουκάμισο στην πιο κάτω φωτογραφία. Πρόκειται για τον μηχανικό στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Μεσσηνία , γεννημένο στην Πύλο Βασίλη Ν. Παπαδήμα, αδερφό του εκδότη Δημήτρη Παπαδήμα, ο οποίος είχε συλληφθεί τον Αύγουστο του 1941 από τους Ιταλούς καραμπινιέρους.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», η τραγωδία για την οικογένειά του δεν σταμάτησε εκεί: η μητέρα του υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε σαράντα ημέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας – γνωστός εκδότης και αντιστασιακός που απεβίωσε το 2016 – είχε επίσης ενταχθεί στην Αντίσταση από νεαρή ηλικία. Όπως έχει καταγραφεί, βρέθηκε και ο ίδιος αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο εκτέλεσης στην Καισαριανή, ενώ μεταπολεμικά εξορίστηκε στη Μακρόνησο.

Ηλίας Ρίζος από τη Λαμία – Ο νεαρός που μοιάζει να χαμογελά ελαφρά

Παράλληλα, σε άλλη φωτογραφία ξεχωρίζει το πρόσωπο ενός νεαρού άνδρα που μοιάζει να χαμογελά ελαφρά. Κατά το ίδιο δημοσίευμα, πρόκειται για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, ο οποίος εργαζόταν σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών και αρτοσκευασμάτων στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα).

Όταν οι ιταλικές δυνάμεις εισέβαλαν στην πόλη, Έλληνες συνεργάτες τον συνέλαβαν και τον παρέδωσαν. Κρατήθηκε αρχικά στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και προσέκειντο στο ΚΚΕ.

Η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών, που αποτυπώνουν μία από τις πλέον εμβληματικές και σκοτεινές στιγμές της περιόδου της ναζιστικής Κατοχής, έχει πυροδοτήσει πολιτικές αντιδράσεις.

ΚΚΕ για φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής: Με ευθύνη του κράτους να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν

«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας», σημειώνει σε ανακοίνωσή του το γραφείο Τύπου της ΚΕ του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος.

Όπως τονίζει το ΚΚΕ, «με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ».

Ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ζητώντας να εξεταστεί η δυνατότητα αγοράς των φωτογραφιών από το Ίδρυμα της Βουλής, «ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής».

Σύμφωνα με πληροφορίες της Χριστίνας Κοραή, ο Νικήτας Κακλαμάνης φέρεται να απάντησε ότι το Ίδρυμα δεν διαθέτει σχετικό προϋπολογισμό, ωστόσο η Βουλή έχει τη δυνατότητα να καλύψει ενδεχόμενη δαπάνη. Το θέμα αναμένεται να τεθεί στη Διάσκεψη των Προέδρων, όπου θα ζητηθεί εξουσιοδότηση για τη διερεύνηση της αυθεντικότητας του αρχείου – συμπεριλαμβανομένης της ταυτοποίησης προσώπων όπου είναι εφικτό – καθώς και για τη συζήτηση της τιμής αγοράς. Κυβερνητικές πηγές εμφανίζονται θετικές στην προοπτική αυτή.

Παράλληλα, ο Παύλος Πολάκης πρότεινε να εξεταστεί η απόκτηση του αρχείου από κοινού από τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ.

Το ενδεχόμενο οι φωτογραφίες να καταλήξουν σε ιδιωτικές συλλογές εκτός Ελλάδας εντείνει την ανησυχία, καθώς τότε θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποκτηθούν με κάποιο τρόπο από το ελληνικό κράτος.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Επίθεση σε νοσηλεύτρια καταγγέλλει ο Σύλλογος Εργαζομένων του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας