Ακριβά σπίτια, φθηνές δικαιολογίες (του Γιώργου Καρανάσιου)

Κάποτε το σπίτι ήταν η αρχή της ζωής.

Σήμερα, για όλο και περισσότερους Έλληνες, έχει γίνει το ακριβότερο εμπόδιο για να αρχίσουν τη ζωή τους.

Να δουλεύεις και να μη μπορείς να νοικιάσεις.

Να έχεις πτυχίο και μισθό και να παραμένεις στο πατρικό σου.

Να ψάχνεις σπίτι και να διαπιστώνεις ότι το ενοίκιο καταπίνει ένα μεγάλο κομμάτι του εισοδήματός σου πριν προλάβεις να πληρώσεις φαγητό, ρεύμα και μετακίνηση.

Αλλά ακούς από την κυβέρνηση ότι «η οικονομία αναπτύσσεται».

Η Eurostat όμως καταγράφει μια σκληρή πραγματικότητα: το 2025 το 26,4% του πληθυσμού στην Ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριά που δαπανούσαν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Οι τιμές των διαμερισμάτων εξακολουθούν να ανεβαίνουν και το 2026.

Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 αυξήθηκαν κατά 5,5% σε ετήσια βάση σε όλη τη χώρα, ενώ το 2025 η μέση ετήσια αύξηση ήταν 8,3% στην καθημερινότητα περισσότερο.

Εμείς τι κάνουμε; Προσαρμοζόμαστε. «Βρες φθηνότερο σπίτι». «Μείνε λίγο ακόμη με τους γονείς σου». «Συγκατοίκησε». «Έτσι είναι η αγορά».

Μόνο που όταν μια ολόκληρη γενιά πρέπει να προσαρμοστεί σε μια αγορά που δεν της επιτρέπει να ζήσει αυτόνομα, δεν φταίει η γενιά.

Κάτι δεν πάει καλά με το σύστημα και με την ευθύνη της πολιτικής εξουσίας.

Γιατί η στεγαστική κρίση δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Δεν έπεσε από τον ουρανό.

Οι κυβερνήσεις αποφασίζουν τους κανόνες της αγοράς, τη φορολογία, την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, την πολεοδομική πολιτική, τα κίνητρα για επενδύσεις, τις πολιτικές κοινωνικής κατοικίας και το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί η βραχυχρόνια μίσθωση.

Δεν μπορεί λοιπόν η πολιτική να εμφανίζεται μόνο για να ανακοινώνει επιδόματα και μετά να αποσύρεται από το πρόβλημα.

Επίδομα για να πληρώνεις ακριβότερο ενοίκιο δεν είναι στεγαστική πολιτική. Είναι ένας τρόπος να επιδοτείται η αδυναμία του κράτους να αντιμετωπίσει την αιτία.

Το κράτος δεν χρειάζεται να καταργήσει την αγορά. Χρειάζεται να πάψει να την αφήνει να λειτουργεί σαν να μην υπάρχει κοινωνία.

Χρειάζεται περισσότερη προσιτή κατοικία, αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, ουσιαστικά μέτρα για τους νέους και τις οικογένειες και πολιτικές που θα αυξήσουν την προσφορά κατοικίας εκεί όπου πραγματικά υπάρχει πρόβλημα.

Γιατί δεν γίνεται να μιλάμε για υπογεννητικότητα και ταυτόχρονα να κάνουμε την κατοικία είδος πολυτελείας.

Δεν γίνεται να ζητάμε από τους νέους να κάνουν οικογένεια όταν δυσκολεύονται ακόμη και να νοικιάσουν ένα μικρό διαμέρισμα.

Δεν γίνεται να μιλάμε για επιστροφή των νέων από το εξωτερικό και να τους προσφέρουμε μια Ελλάδα όπου η ανεξάρτητη ζωή μοιάζει με οικονομικό κατόρθωμα.

Και δεν γίνεται να βαφτίζουμε «ανάπτυξη» μια κατάσταση όπου ανεβαίνουν οι αξίες των ακινήτων, αλλά κατεβαίνουν οι προσδοκίες των ανθρώπων.

Η Ισπανία μας δείχνει και κάτι ακόμη. Εκεί η στεγαστική κρίση έχει μετατραπεί σε μαζική κοινωνική διεκδίκηση.

Τον Οκτώβριο του 2026 δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν σε περίπου 50 πόλεις, ενώ στη Μαδρίτη συγκεντρώθηκαν περίπου 70.000 άνθρωποι, απαιτώντας πολιτικές λύσεις για τη στέγη.

Δεν χρειάζεται να αντιγράψουμε την Ισπανία. Χρειάζεται να αντιγράψουμε κάτι πολύ απλούστερο: την άρνηση να θεωρούμε το παράλογο φυσιολογικό.

Στην Ελλάδα έχουμε συνηθίσει να πληρώνουμε ακριβά και να λέμε «έτσι είναι».

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι ακριβαίνει το σπίτι. Είναι ότι φθηναίνει το όνειρο.

Ο νέος δεν ζητά παλάτι. Ζητά ένα σπίτι.

Το ζευγάρι δεν ζητά προνόμια. Ζητά να μπορεί να ξεκινήσει τη ζωή του.

Η οικογένεια δεν ζητά θαύματα. Ζητά να μη χρειάζεται να διαλέξει ανάμεσα στο ενοίκιο και στα υπόλοιπα βασικά έξοδα.

Η επιτελική κυβέρνηση δεν δικαιούται να απαντά μονίμως με το «κάντε υπομονή» και να κρύβεται πίσω και από αυτή την πολιτική της επιλογή.

Πανηγυρίζει για τον τουρισμό, ενώ οι άνθρωποί της αδυνατούν να πληρώσουν ένα σπίτι.

Αυτό δεν είναι στεγαστική κρίση, είναι κρίση αξιοπρέπειας.

Η Ελλάδα δεν έχει μόνο ακριβά σπίτια. Έχει ακριβή ζωή, αχαλίνωτη κερδοσκοπία στα βασικά, σκάνδαλα, μίζες και διαφθορά που βαφτίζονται ξανά και ξανά «κανονικότητα».

Έχει όμως και κάτι ακόμη πιο ακριβό: την ανοχή μας. Γιατί κάθε εξοντωτική πολιτική χρειάζεται κάποιους να την ανέχονται, κάποιους να τη δικαιολογούν και κάποιους να τη στηρίζουν για ένα ρουσφέτι, μια εξυπηρέτηση ή ένα μικρό προσωπικό όφελος.

Έτσι η χώρα ολόκληρη πληρώνει ακριβά για να κερδίζουν λίγοι, να βολεύονται οι πρόθυμοι και να παραμένει αυτή η αρρωστημένη νοοτροπία ως επιτελική κανονικότητα.

Και όσο οι πολιτικάντες πουλάνε το μέλλον για μια χούφτα ρουσφέτια, η Ελλάδα θα συνεχίσει να έχει ακριβή ζωή, φθηνές δικαιολογίες και πολίτες που θα πληρώνουν τα πάρτι των λίγων.

Καρανάσιος Γεώργιος – gkaranasios24@gmail.com

Υ.Γ1. Ιδού τα αποτελέσματα. Στην Πάτρα, πάνω από 400 επιτυχόντες δεν γράφτηκαν στη σχολή τους. Στα Γιάννενα, περίπου 190. Παιδιά που κέρδισαν μια θέση στο πανεπιστήμιο και δεν μπόρεσαν να την αξιοποιήσουν, με το κόστος στέγασης και διαβίωσης να αποτελεί βασικό εμπόδιο.
Αυτό είναι το πραγματικό κόστος μιας πολιτικής που αφήνει τη στέγη να γίνεται απρόσιτη και μιλά για επιδόματα.
Δεν απέτυχαν τα παιδιά. Απέτυχε η πολιτεία να τους εξασφαλίσει το αυτονόητο: τη δυνατότητα να σπουδάσουν.
Και όταν η φτώχεια αρχίζει να αποφασίζει ποιος θα σπουδάσει, τότε δεν μιλάμε πια για ακρίβεια.
Μιλάμε για μια χώρα που βάζει τιμή ακόμη και στο μέλλον των παιδιών της.

Υ.Γ2. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ταμείου (ΔΝΤ), από το 2017 οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά περίπου 85%, έναντι αύξησης 47% του διαθέσιμου εισοδήματος. Η Ελλάδα έχει, κατ’ αναλογία, τις υψηλότερες δαπάνες για στέγη σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 26,4% των κατοίκων στην Ελλάδα δαπανά, σύμφωνα με τη Eurostat, το 40% του εισοδήματός του για τη στέγαση, την ώρα που ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 7,7%.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Ενίσχυση 400 ευρώ: Δικαιούχοι συνταξιούχοι βουλευτές και υψηλοσυνταξιούχοι, εκτός χιλιάδες χαμηλοσυνταξιούχοι