Από τη χρεοκοπία στα δισεκατομμύρια των συμβούλων: το παλιό ελληνικό έργο ξαναπαίζεται!

Υπάρχει ένα παλιό τέχνασμα στο ελληνικό πολιτικό σύστημα. Όταν η πραγματικότητα αρχίζει να γίνεται επικίνδυνη για αυτούς που κυβερνούν, ενεργοποιείται ο μηχανισμός αποπροσανατολισμού.

Τα τηλεοπτικά μικρόφωνα, οι καλοπληρωμένοι σχολιαστές και οι στρατιές των τρολς παίρνουν φωτιά. Ξαφνικά η δημόσια συζήτηση γεμίζει με κάθε πιθανό θέμα από προσωπικές επιθέσεις μέχρι κατασκευασμένες «κρίσεις» αρκεί να μη συζητηθεί το πραγματικό πρόβλημα: ότι η ελληνική οικονομία ξανακυλά στις ίδιες παλιές παθογένειες που μας οδήγησαν στη χρεοκοπία.

Και η ιστορία αυτή έχει μια πικρή ειρωνεία. Η Ελλάδα χρεοκόπησε το 2010 με χρέος περίπου 299 δισεκατομμύρια €.

Σήμερα το δημόσιο χρέος παραμένει στο κόκκινο, παρότι έγινε μια μικρή μείωση, η χώρα συνεχίζει να κουβαλά ένα πολύ μεγάλο βάρος χρέους σε σχέση με την οικονομία της, που άγγιξε περίπου τα 417 δισεκατομμύρια €.*

Μέχρι το 2032 το βάρος αυτό θα πρέπει να εξυπηρετείται κανονικά, μαζί με δεκάδες δισεκατομμύρια τόκων και με μια οικονομία που παραμένει εύθραυστη και χαμηλής παραγωγικότητας. Με απλά λόγια, το πρόβλημα δεν λύθηκε ποτέ, απλώς μετατέθηκε στο μέλλον.

Τα δε ελληνικά νοικοκυριά ζουν τη δική τους πραγματικότητα. Το 86% δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει ούτε ένα ευρώ, τα δύο τρίτα φοβούνται νέο κύμα ακρίβειας και πάνω από τους μισούς βλέπουν την οικονομική τους κατάσταση να χειροτερεύει. Και αυτά πρίν τις επιθέσεις Τραμπ και Νετανιάχου στο Ιράν που συνεχίζονται με μεγαλύτερη ένταση στην περιοχή.

Η καθημερινότητα λέει μια πολύ διαφορετική ιστορία από τα πανηγυρικά δελτία περί «ισχυρής ανάπτυξης».

Αν κοιτάξει κανείς τους αριθμούς της οικονομίας, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική. Η Ελλάδα κινείται με χαμηλή παραγωγικότητα, μέτριες εξαγωγές και υψηλούς έμμεσους φόρους. Βρισκόμαστε περίπου στη μέση της Ευρώπης σε ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά σχεδόν στον πάτο σε επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Η οικονομία μοιάζει με μηχανή που γυρίζει, αλλά χωρίς να παράγει αρκετή πραγματική δύναμη.

Μέσα σ' αυτή την εικόνα εμφανίζεται ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα των τελευταίων ετών: το μεγάλο φαγοπότι των «συμβούλων».

Από το 2019 μέχρι το 2025 το ελληνικό Δημόσιο υπέγραψε πάνω από 3.000 συμβάσεις με συμβουλευτικές εταιρείες, συνολικού ύψους πάνω από 1,5 δισεκατομμύριο €.

Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι σχεδόν όλα τα χρήματα κατέληξαν σε ελάχιστες εταιρείες. Δηλαδή το κράτος πληρώνει χρυσάφι για συμβουλές που υποτίθεται ότι δεν μπορεί να δώσει μόνο του.

Η ειρωνεία είναι προφανής. Μια κυβέρνηση που εμφανίζεται ως «άριστη» διαχείριση της οικονομίας καταλήγει να πληρώνει στρατιές συμβούλων για να της πουν τι να κάνει. Και ο λογαριασμός, όπως πάντα, πηγαίνει στον φορολογούμενο.

Σαν να μην έφτανε αυτό, η Ελλάδα συνεχίζει να καταναλώνει πολύ περισσότερα από όσα παράγει. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών φτάνει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, πράγμα που σημαίνει ότι η χώρα δανείζεται από το εξωτερικό για να διατηρεί το επίπεδο κατανάλωσης της. Είναι σαν να κερδίζεις 1.500 € τον μήνα και να ξοδεύεις 2.000. Κάποια στιγμή ο λογαριασμός έρχεται.

Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν, η δημόσια συζήτηση σπάνια φτάνει στην ουσία. Λίγοι μιλούν για την παραγωγική υστέρηση της χώρας, για την απουσία βιομηχανίας, για το γεγονός ότι η Ελλάδα παραμένει σχεδόν η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα χωρίς σοβαρή αυτοκινητοβιομηχανία και όχι μόνο, ενώ ακόμη και μικρότερες οικονομίες έχουν επενδύσει σε παραγωγή.

Αντί για αυτά, συζητάμε για επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Γιατί το πραγματικό πρόβλημα είναι: η Ελλάδα συνεχίζει να λειτουργεί με ένα σύστημα όπου τα σκάνδαλα εμφανίζονται συχνά και οι ευθύνες σπάνια αποδίδονται.

Δεν είναι τυχαίο ότι η European Public Prosecutor's Office ερευνά εκατοντάδες υποθέσεις που αφορούν τη χώρα, με εκτιμώμενη ζημιά δισεκατομμυρίων.

Το πιο ανησυχητικό όμως δεν είναι τα νούμερα. Είναι ότι η κοινωνία μοιάζει να έχει συνηθίσει αυτή την κατάσταση. Σαν να πρόκειται για μια μόνιμη ελληνική κανονικότητα: χρέη που αυξάνονται, σκάνδαλα που ξεχνιούνται και ένας λογαριασμός που μεταφέρεται πάντα στο μέλλον.

Η Ελλάδα χρεοκόπησε μια φορά χωρίς να τιμωρηθεί κανείς. Αν υπάρχει ένα πραγματικό μάθημα από εκείνη την ιστορία, είναι ότι χωρίς δικαιοσύνη και χωρίς πραγματική λογοδοσία, τα ίδια λάθη επιστρέφουν. Και όταν επιστρέφουν, κοστίζουν ακριβότερα.

*Στο τέλος του 2024 το δημόσιο χρέος της Ελλάδας έφτασε περίπου τα 404 δισ. €. Είναι λίγο μικρότερο από το 2023 (406 δισ. €), επειδή το κράτος πλήρωσε νωρίτερα κάποια δάνεια. Παρ’ όλα αυτά, το χρέος παραμένει πολύ υψηλό και πάνω από τα 400 δισ. €, όριο που ξεπεράστηκε για πρώτη φορά το 2022 (https://www.sofokleousin.gr/sta-4039-dis-eyro-to-dimosio-xreos-to-2024).

Καρανάσιος Γεώργιος – gkaranasios24@gmail.com

Υ.Γ. Ενώ στην Ευρώπη λειτουργούν 301 εργοστάσια αυτοκινήτων, 17 στην Τουρκία, 18 στην Πολωνία, 5 στην Πορτογαλία, ακόμη και ένα στη Β. Μακεδονία, η Ελλάδα παραμένει η μοναδική χώρα χωρίς ούτε ένα. Αντί για κάποια παραγωγή, στηρίζει η κυβέρνηση την οικονομία των ενοικιάσεων.
Διαπρέπει όμως η κυβέρνηση στην παραγωγή σκανδάλων και στη συγκάλυψη των ευθυνών στελεχών της, αφού διπλασιάστηκαν οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τη χώρα μας, όπου η εκτιμώμενη ζημιά έφθασε τα 2,68 δισ. € σε 175 υποθέσεις και 201 νέες καταγγελίες μόνο το 2025.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Υπομονή (του Χρήστου Τσουράκη)