Η Ευρυτανία δεν είναι απόθεμα προς εκμετάλλευση

Η Ευρυτανία δεν είναι μια «αχαρτογράφητη» ορεινή περιοχή χωρίς ρόλο και ταυτότητα.

Στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Στερεάς Ελλάδας (ΦΕΚ 299/14.12.2018) έχει χαρακτηριστεί ρητά ως Περιφερειακό Πάρκο Ορεινής Αμιγούς Φύσης και Ορεινής Μεσογειακής Παραδοσιακής Κληρονομιάς. Όχι τυχαία. Αλλά επειδή πρόκειται για έναν από τους πιο πολύτιμους, ευαίσθητους και ζωντανούς ορεινούς τόπους της χώρας. Πρόκειται για θεσμική αναγνώριση της ιδιαίτερης οικολογικής, πολιτιστικής και τοπιακής της αξίας∙ και όχι για μια τυπική διατύπωση, χωρίς περιεχόμενο.

Σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εμπειρία δεκαετιών από τη λειτουργία περιφερειακών και προστατευόμενων πάρκων δείχνει ξεκάθαρα ότι τα οφέλη της προστασίας -οικονομικά, κοινωνικά, πολιτιστικά και περιβαλλοντικά- είναι πολλαπλάσια από τα κόστη. Ιδίως σε περιοχές έντονης ορεινότητας και πληθυσμιακής αποψίλωσης, η ανάδειξη του προστατευόμενου περιβάλλοντος δεν αποτελεί τροχοπέδη, αλλά ζωτική επιλογή βιώσιμης τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης.

Υπό μία βασική προϋπόθεση: ότι η προστασία και η ανάδειξη του φυσικού πλούτου διασυνδέονται με την τοπική διακυβέρνηση, τη συμμετοχή των κατοίκων και την πραγματική τοπική ωφέλεια, μέσα από σαφείς και εφικτούς στόχους που σέβονται τις καθολικές αρχές του χωροταξικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού.

Κι όμως, σήμερα η Ευρυτανία αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως αποθεματικός χώρος πόρων. Το σχέδιο «ΕΥΡΥΤΟΣ» για τη μεταφορά των υδάτων του Καρπενησιώτη και του Κρικελλοπόταμου προς την Αθήνα έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη βαριά πίεση: αιτήσεις για Μικρά Υδροηλεκτρικά, σχέδια αντλιοσιοταμίευσης, επεμβάσεις σε ρέματα και ποτάμια. Πρόκειται για μια διαρκή υποβάθμιση του υδάτινου και ορεινού οικοσυστήματος Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα που αναιρεί στην πράξη τον θεσμικό χαρακτήρα της περιοχής ως Περιφερειακού Πάρκου.

Οι αντιδράσεις των κατοίκων, των συλλογικοτήτων και των τοπικών φορέων δεν είναι άρνηση στην κοινωνική αλληλεγγύη ή στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Είναι υπεράσπιση μιας βασικής αρχής: ότι η Ευρυτανία δεν μπορεί να θυσιάζεται στο όνομα λύσεων που μεταφέρουν τα προβλήματα αλλού, χωρίς αλλαγή του μοντέλου κατανάλωσης, διαχείρισης και χρήσης των φυσικών πόρων.

Η Ευρυτανία δεν παραδίδεται. Οι Ευρυτάνες υπερασπίζονται τα νερά, τα βουνά, τα ποτάμια και τα δάση. Υπερασπίζονται το δικαίωμα να ζούν σε έναν τόπο που προστατεύεται, όχι σε έναν τόπο που εξαντλείται.

Στέφανος Σταμέλλος

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Η Ευρώπη στους Δρόμους ή Ελλάδα στην Κατάντια της (του Γιώργου Καρανάσιου)