Σκέφτεσαι; Άρα κάπου ανήκεις! (του Γιώργου Καρανάσιου)

Στην ελληνική δημόσια σφαίρα κυριαρχεί ένα βολικό δόγμα: αν μιλάς, αν ασκείς κριτική, αν επιμένεις να εκφράζεις άποψη, τότε σίγουρα «κάπου ανήκεις».  Δεν μιλάς επειδή σκέφτεσαι, μιλάς επειδή σε έβαλαν.

Τα επιχειρήματα δεν εξετάζονται, οι προθέσεις αποδίδονται. Το γνωστό «εξ ιδίων τα αλλότρια».

Πρόκειται για τον πιο φτηνό μηχανισμό άμυνας μιας κοινωνίας που δεν έμαθε να κρίνει ιδέες, αλλά πρόσωπα. Που δεν ζυγίζει σκέψεις, αλλά αναζητά στρατόπεδα. Αντί να απαντήσει στο τι λέγεται, ρωτά πανικόβλητη ποιος το λέει και για ποιον. Έτσι, η συζήτηση πεθαίνει πριν καν γεννηθεί.

Δεν είναι τυχαίο. Με οπαδικούς κανόνες μεγαλώσαμε. Από το γήπεδο μέχρι την πολιτική, το μάθημα ήταν ίδιο: δεν χρειάζεται να σκεφτείς, αρκεί να διαλέξεις πλευρά. Και μετά να τη χειροκροτείς, ό,τι κι αν κάνει.

Η αλήθεια άλλωστε θεωρείται θέμα φανέλας.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, η ανεξάρτητη σκέψη αντιμετωπίζεται ως ύποπτη. Όποιος δεν δηλώνει ξεκάθαρα «δικός μας» ή «δικός τους», βαφτίζεται κρυφός, αφελής ή επικίνδυνα αυτόνομος.
Η πιθανότητα να μιλά κάποιος επειδή πιστεύει αυτά που λέει μοιάζει σχεδόν εξωτική. Σχεδόν ανήθικη.

Δεν μάθαμε να ρωτάμε αν κάτι είναι αληθές, τεκμηριωμένο ή λογικά συνεπές. Μάθαμε να ψάχνουμε το κρυφό συμφέρον, το παρασκήνιο, τη σκοπιμότητα.

Έτσι η πολιτική κατέληξε κουτσομπολιό και η δημόσια συζήτηση ανταλλαγή υπονοουμένων. Και φυσικά αυτό βολεύει. Γιατί κανένα σύστημα δεν φοβάται την καχυποψία ή τον θυμό. Φοβάται μόνο τους πολίτες που σκέφτονται χωρίς φανέλα.

Ίσως λοιπόν το πρόβλημα δεν είναι ότι κάποιοι μιλούν. Είναι ότι πολλοί προτιμούν να χειροκροτούν, νομίζοντας ότι έτσι σκέφτονται.

Καρανάσιος Γεώργιος – gkaranasios24@gmail.com

Υ.Γ. Σε μια Ελλάδα όπου 600.000 ψήφισαν τον κάθε «Σώρρα» και όπου συχνά μπερδεύεται ο δημοσιογράφος με τον κυβερνητικό πολιτικό, η άποψη θεωρείται στρατολόγηση και η σκέψη ύποπτη πράξη.

Όταν δεν μπορεί, ή δεν θέλει μια ιδέα, ο Ελληναράς ψάχνει να της κολλήσει αρνητική ταμπέλα. Έτσι ο οπαδισμός αντικατέστησε την κρίση και η φανέλα την αλήθεια.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Το «σπήλαιο» του Πλάτωνα και ο Τραμπ (του Νίκου Κουτσιανά)