Τύρναβος: Τα καζάνια άναψαν το κέφι «φούντωσε» (φωτ. & βίντεο)

Τα προσμένουν με αγωνία και σαν φτάνει ο καιρός τα απολαμβάνουν με την ψυχή τους. Ο λόγος για τα «καζανέματα» του Τυρνάβου που κάθε χρόνο τέτοια εποχή αποτελούν πραγματική γιορτή για όλη την περιοχή. Οικογένειες και παρέες, με τραγούδι και φαγητό απολαμβάνουν την απόσταξη του τσίπουρου στα καζαναριά διατηρώντας έτσι ζωντανή μια ιστορική παράδοση εκατοντάδων ετών.

Πριν λίγο διάστημα ξεκίνησε για τη φετινή σεζόν η λειτουργία των αποστακτηρίων και η Larissanet βρέθηκε σ’ ένα από τα 400 ενεργά καζαναριά από το σύνολο των 600 καταγεγραμμένων. Στόχος να μεταφέρει λίγο από το κλίμα που επικρατεί για αυτό το δίμηνο μέσω της δραστηριότητας των διήμερων αμβυκούχων της περιοχής.

Όλοι μιλούν για τα τελευταία ευχάριστα νέα αφού εξηγούν πως ξεπεράστηκε το πρόβλημα και δόθηκε το «πράσινο φως» από τις αρμόδιες υπηρεσίες για να εκδοθούν οι άδειες απόσταξης. Σημαντικό ρόλο έπαιξε η τοπική αυτοδιοίκηση που πίεσε προς πάσα κατεύθυνση λόγω του γεγονότος πως η περιοχή έχει πληγεί τον τελευταίο χρόνο τόσο από τους σεισμούς όσο και από τα έντονα καιρικά φαινόμενα. «Πρώτα μπαίνει το οινόπνευμα και μετά έρχονται τα αρώματα» λένε εκείνοι που χρησιμοποιούν τη διαδικασία της διπλής απόστασης.

Καθώς βράζει το τσίπουρο, εισέρχονται στο χώρο της απόσταξης οι μουσικοί και καταφθάνουν οι μεζέδες. Το κέφι ανάβει καθώς την ίδια ώρα η απόσταξη συνεχίζεται.

«Για εμάς τους μουσικούς είναι κάτι το ξεχωριστό. Μαζευόμαστε παρέες στα καζάνια. Ψήνουμε και γλεντάμε με την καρδιά μας» λένε στη Larissanet την ώρα που σταματούν και υψώνουν τα ποτήρια να ευχηθούν στην παρέα.

Ανάμεσά τους και ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Τυρνάβου, Στέλιος Τσικριτζής που τονίζει ότι πρέπει να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση οπωσδήποτε γιατί έτσι σώζονται τα αμπέλια. Σε διαφορετική περίπτωση λέει πως αν σταματήσουν τα καζάνια τότε θα ξεπατωθούν και τα αμπέλια.

Για το θέμα πριν λίγες ημέρες τοποθετήθηκε ο πρόεδρος του Συλλόγου Αμβυκούχων Αμπελοκαλλιεργητών Τυρνάβου, Αντώνης Τσικριτσής ο οποίος μιλώντας στον ΑγροΤύπο εξήγησε ότι στον Τύρναβο υπάρχουν 1.000 οικογένειες διημέρων παραγωγών. «Ζητάμε να βρεθεί μόνιμη λύση από την κυβέρνηση και να μπορούμε να βράζουμε στα καζάνια κάθε χρόνο και όχι να περιμένουμε αν υπήρξε ζημιά λόγω παγετού ή χαλαζόπτωσης και τα σταφύλια είναι ακατάλληλα για οινοποίηση.

Η αγορά δείχνει όμως τα τελευταία χρόνια ότι την παραγωγή σταφυλιών δεν μπορεί να την απορροφήσει και βοηθούν οι διήμεροι. Η ΕΕ μας αναγνωρίζει σαν επάγγελμα αλλά η εθνική νομοθεσία δεν μας αναγνωρίζει. Αυτό το πρόβλημα πρέπει να λυθεί κάποια στιγμή. Ζητάμε από την κυβέρνηση να καταθέσει φάκελο για ΠΓΕ τσίπουρου και τσικουδιάς, ώστε να παράγουμε νόμιμα το προϊόν και να ξέρει ο καταναλωτής τι αγοράζει.

Ο παραγωγός βγάζει τα 4 διήμερά του. Θα το τυποποιούμε σε γυάλινες φιάλες και θα το διαθέτουμε στην αγορά πληρώνοντας την σχετική φορολογία».

Η ιστορία και οι παραλλαγές

Σύμφωνα με παλιότερη έρευνα των Αντώνιου Ψωµά, Αστέριου Παπρά, Αναστασίας Παναγιώτου και Σέρκο Χαρουτουνιάν με τον τίτλο «Ιστορικές, λαογραφικές και χημικές παράμετροι για την ανάδειξη των ιδιαιτεροτήτων του αποστάγματος στέμφυλων σταφυλής της περιοχής Τυρνάβου» υπάρχουν αρκετά στοιχεία γύρω από το τσίπουρο Τυρνάβου και την ιστορία του. Μερικά από αυτά συνέλλεξε η Larissanet.

Το Τσίπουρο Τυρνάβου αποτελεί προϊόν διπλής απόσταξης στεµφύλων σταφυλής, γεωργικής προέλευσης, αλκοολικού βαθµού, 38-47% κατ’ όγκο, µεταβρασµένο στους 45ο C και αρωµατισµένο µε σπόρους αρωµατικών φυτών. Παράγεται στον Τύρναβο και προέρχεται αποκλειστικά από την καλλιεργούµενη στον Τύρναβο ποικιλία αµπέλου «Μοσχάτο Αµβούργου», µία ποικιλία πλούσια σε σάκχαρα και αρώµατα, η οποία ωριµάζει περίπου στο τέλος. Αυτή η ποικιλία αναπτύχθηκε µετά τη δεκαετία του 1930, µετά την καταστροφή των αµπελοκαλλιεργειών από φυλλοξήρα.

Η ιστορία του Τυρναβίτικου Τσίπουρου έχει συνδεθεί µε την οικονοµική ζωή της πόλης του Τυρνάβου και της ευρύτερης περιοχής εδώ και αρκετούς αιώνες. Ιστορικές πηγές αναφέρουν φόρους για αµπελουργικά προϊόντα ήδη µετά το 1600. Το αµπέλι δυναµικά µπαίνει στη ζωή των Τυρναβιτών στα µέσα περίπου του 19ου αιώνα και τα προϊόντα που παράγονται απ’ αυτό αρχίζουν να πρωταγωνιστούν στην οικονοµία της πόλης.

Στον Τύρναβο όµως παρήχθη για πρώτη φορά και το ούζο κατόπιν επεξεργασίας του τσίπουρου.

Η ιστορία του τσίπουρου και γενικότερα της απόσταξης στέμφυλων χάνεται στους αιώνες. Μερικές πηγές αναφέρουν πως η πρώτη αναφορά γίνεται στην Αρχαία Ελλάδα κατά τη διάρκεια των Ελληνιστικών χρονών, όπου γίνεται λόγος για ένα ποτό, το «τρίμμα» το οποίο παρασκευαζόταν από το βράσιμο (απόσταξη) φλοιών σταφυλιού. Άλλοι υποστηρίζουν πως ξεκίνησε τον 14ο αιώνα στο Άγιο Όρος από μοναχούς που διαβιούσαν εκεί. Από τότε και μετά εξαπλώθηκε σε όλη την Ελλάδα. Αλλού το λένε αράκ, κι αλλού το φωνάζουν γκράππα.

Στη Λάρισα έχουμε το ξακουστό τσίπουρο Τυρνάβου και οι παρέες αυτήν την εποχή στα καζαναριά γράφουν ιστορία…

Πηγή: larissanet.gr