CNN: Πόλεμος «πέραν» της Ουκρανίας – Γιατί η Ευρώπη προετοιμάζεται για μια ευρύτερη σύγκρουση με την Ρωσία

Την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, οι υπόλοιπες χώρες τις Ευρώπης προετοιμάζονται σε περίπτωση συγκρούσεων με την Ρωσία. Σύμφωνα με το CNN, έχει αποτυπωθεί η αυξανόμενη ανησυχία στο ενδεχόμενο ο πόλεμος να πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις, με το Κρεμλίνο ενδεχομένως να θέλει να δοκιμάσει το ΝΑΤΟ χωρίς να κάνει μια μεγάλης κλίμακας εισβολή.

Μέσα σε μία εβδομάδα, η Λευκορωσία, ο στενότερος στρατιωτικός σύμμαχος της Ρωσίας, διεξήγαγε μεγάλης κλίμακας ασκήσεις κοντά στο «Στενό των Σουβάλκι», τον στενό διάδρομο που συνδέει τις χώρες της Βαλτικής με το υπόλοιπο ΝΑΤΟ. Η γεωγραφία αυτή αποτελεί από καιρό ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία του ΝΑΤΟ.

Παράλληλα, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, συγκάλεσε τους πολιτικούς ηγέτες της Γαλλίας για μια εμπιστευτική ενημέρωση από τις μυστικές υπηρεσίες και, στη συνέχεια, ανακοίνωσε νέα μέτρα για την προστασία των κρίσιμων υποδομών από τις εντεινόμενες υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας. Από την άλλη πλευρά, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, προχώρησε ακόμη περισσότερο, προειδοποιώντας ότι η Ρωσία ενδέχεται να εξαπολύσει επιθέσεις με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ και να τις παρουσιάσει ως ατυχήματα.

Επίσης, η Βρετανία κάλεσε τους πολίτες να αρχίσουν να προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο ενός πολέμου και να αποθηκεύσουν κονσερβοποιημένα τρόφιμα και πόσιμο νερό. Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεών του δήλωσε ότι η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με την «πιο επικίνδυνη» περίοδο των τελευταίων δεκαετιών.

Η Γερμανία προετοιμάζει τα νοσοκομεία της για μια πιθανή ρωσική επίθεση. Ο καγκελάριος της, Φρίντριχ Μερτς, προειδοποίησε για «καθοριστικές στιγμές» στην «υπεράσπιση της ελευθερίας και της ειρήνης της ηπείρου μας».

Ακόμη και η Ελβετία, γνωστή για την ουδετερότητά της, υιοθέτησε μια νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας που απαιτεί μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ικανότητα αυτοάμυνας έναντι ένοπλης επίθεσης.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εν τω μεταξύ, ανακοίνωσε ξαφνικά ότι έχει σημειωθεί πρόοδος προς την ίδρυση μόνιμης βάσης του Στρατού των ΗΠΑ στην Πολωνία. Πριν από δύο εβδομάδες, απέστειλε τον διευθυντή της CIA σε μυστική αποστολή για να προειδοποιήσει τη Μόσχα να μην επιτεθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ.

Χώρες και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού φαίνονται να έχουν ανησυχία για τοον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, που ενδέχεται σύντομα να επεκτείνει τον πόλεμό του πέρα από την Ουκρανία.

Το πεδίο μάχης της Ρωσίας διευρύνεται

Οι ΗΠΑ είχαν μια «γεύση» της απειλής αυτή την εβδομάδα. Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς απαγγέλλουν κατηγορίες σε πέντε άτομα που φέρεται να συνεργάζονται με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες, στο πλαίσιο ενός δικτύου που σχεδιάζει επιθέσεις και δολοφονίες σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου και του εσωτερικού των ΗΠΑ. Οι εισαγγελείς ισχυρίζονται επίσης ότι το δίκτυο ανέθεσε επιθέσεις κατά πολιτικών και στρατιωτικών υποδομών σε ευρωπαϊκές χώρες.

Οι κατηγορίες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο με το οποίο οι Ευρωπαίοι έρχονται αντιμέτωποι εδώ και χρόνια: Κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, εμπρησμοί, χρήση drones και επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών. Τον περασμένο μήνα, η Γερμανία κατηγόρησε τη Ρωσία για μια επίθεση με drone σε ένα πολιτικό αεροδρόμιο.

Η στρατηγική πρόκληση για το ΝΑΤΟ είναι ότι η Ρωσία μπορεί να διεξάγει τέτοιες επιχειρήσεις χωρίς να ξεπερνά σαφώς το όριο που οδηγεί σε συμβατικό πόλεμο.

Η πτήση ενός drone στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, η διακοπή της λειτουργίας ενός αεροδρομίου, η δολιοφθορά υποδομών, η διάπραξη δολοφονιών μέσω εγκληματικών δικτύων – όλες αυτές αποτελούν επιχειρήσεις της «γκρίζας ζώνης» που μπορούν να αμφισβητηθούν.

Ο Πούτιν χρησιμοποιεί την αμφισημία και την άρνηση ως όπλο, δοκιμάζοντας την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ, ενώ αναγνωρίζει ότι το ΝΑΤΟ είναι διχασμένο ως προς τον καλύτερο τρόπο αντίδρασης, ή ακόμα και ως προς το αν πρέπει να αντιδράσει καθόλου. Τι θα συμβεί όμως αν ο Πούτιν αποφασίσει να προχωρήσει πιο μακριά;

Το «κενό»

Το «κενό» του Σουβάλκι προσφέρει μια απάντηση. Πρόκειται για ένα σύνορο μήκους περίπου 65 μιλίων μεταξύ της Πολωνίας και της Λιθουανίας και αποτελεί τη μόνη χερσαία σύνδεση μεταξύ των κρατών της Βαλτικής που ανήκουν στο ΝΑΤΟ —Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία— και του υπόλοιπου ΝΑΤΟ.

Σε περίπτωση μιας κρίσης στην οποία η Ρωσία, ίσως σε συνεργασία με τη Λευκορωσία, θα έστελνε δυνάμεις σε ένα τμήμα αυτού του διαδρόμου, ο Πούτιν πιθανότατα θα ισχυριζόταν ότι επρόκειτο για μια περιορισμένη εισβολή και ότι η Ρωσία δεν επιδίωκε κλιμάκωση της έντασης.

Η Ρωσία θα ισχυριζόταν επίσης μέσω ανεπίσημων διαύλων ότι μια αντίδραση του ΝΑΤΟ θα έθετε σε κίνδυνο την εκδήλωση πυρηνικού πολέμου. Ο σκοπός δεν είναι τόσο το «Κενό» και η αποκοπή της βαλτικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, όσο η συνολική υπονόμευση του ΝΑΤΟ και των δεσμεύσεών του για αμοιβαία άμυνα.

Μεγάλο ερώτημα αποτελεί το αν θα συμφωνούσαν 32 χώρες του ΝΑΤΟ να πολεμήσουν τη Ρωσία για να ανακτήσουν μια μικρή λωρίδα εδάφους; Θα διακινδύνευε ένας Αμερικανός πρόεδρος την κλιμάκωση της σύγκρουσης με μια πυρηνική δύναμη για χάρη της Λιθουανίας; Θα το έκαναν η Γερμανία και η Γαλλία; Κανείς δεν μπορεί να το πει με βεβαιότητα, και αυτό παίζει υπέρ του Πούτιν.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ρωτήθηκε σχετικά με μια στρατιωτική άσκηση που αφορούσε ακριβώς μια τέτοια ρωσική κίνηση εναντίον του διαδρόμου του Σουβάλκι. Η απάντησή του ήταν ότι το ΝΑΤΟ διεξάγει τακτικά ασκήσεις για τέτοια σενάρια και ότι μια επίθεση θα προκαλούσε μια καταστροφική αντίδραση.

Τον πιστεύει ο Πούτιν; Με την Ουάσινγκτον να βρίσκεται σε διαμάχη με τους στενότερους συμμάχους της, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά — ίσως όχι.

Μαθαίνοντας από την Ουκρανία

Η Ουκρανία έχει προσφέρει στους Ευρωπαίους ένα σκληρό μάθημα για το τι απαιτεί ο σύγχρονος πόλεμος. Σύμφωνα με το CNN, οι χώρες χρειάζονται κάτι περισσότερο από στρατιωτικό υλικό. Χρειάζονται ηλεκτρικά δίκτυα ικανά να αντέξουν επιθέσεις, νοσοκομεία ικανά να αντιμετωπίσουν μαζικές απώλειες, εφεδρικά συστήματα επικοινωνίας, λειτουργικά δίκτυα μεταφορών και κυβερνήσεις ικανές να λειτουργούν υπό συνεχή πίεση.

Και το πιο σημαντικό, χρειάζονται κοινωνίες ικανές να απορροφήσουν το κόστος χωρίς να καταρρεύσουν ή να πολωθούν.

Αυτή την εβδομάδα, το ΝΑΤΟ δημοσίευσε τις επικαιροποιημένες απαιτήσεις για την εθνική ανθεκτικότητα, οι οποίες καλύπτουν όλα τα θέματα, από τη συνέχεια της λειτουργίας της κυβέρνησης και τον ενεργειακό εφοδιασμό έως τα τρόφιμα, το νερό, την υγειονομική περίθαλψη και τις επικοινωνίες κατά τη διάρκεια «κρίσεων και συγκρούσεων».

Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ μελετούν τον τρόπο με τον οποίο οι Ουκρανοί έχουν διατηρήσει σε λειτουργία τις βασικές υπηρεσίες εν μέσω των συνεχών ρωσικών επιθέσεων.

Πρόκειται για μια εξαιρετική ανατροπή των γεγονότων. Η Ουκρανία δεν λαμβάνει πλέον απλώς διδάγματα από το ΝΑΤΟ — το ΝΑΤΟ λαμβάνει επίσης διδάγματα από την Ουκρανία.

Με αυτόν τον τρόπο, η Συμμαχία στοχεύει στην αποτροπή όχι μόνο με την υπόσχεση μιας καταστροφικής αντίδρασης στην επιθετικότητα, αλλά και με την απόδειξη προς τον Πούτιν ότι η επιθετικότητά του δεν θα πετύχει.

Η ίδια η ετοιμότητα γίνεται μέρος της αποτροπής. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τη πληθώρα των πρωτοσέλιδων αυτή την εβδομάδα.

Ερωτήματα σχετικά με την Ουάσινγκτον

Υπάρχει επίσης ένας αμερικανικός παράγοντας πίσω από την αίσθηση που επικρατεί στην Ευρώπη. Οι ΗΠΑ έχουν ταυτόχρονα δυνάμεις στην Ευρώπη, πολεμούν το Ιράν στη Μέση Ανατολή και αποτρέπουν την Κίνα στον Ινδο-Ειρηνικό. Τα συστήματα αεροπορικής άμυνας, οι ναυτικές δυνάμεις, οι πλατφόρμες πληροφοριών και τα πυρομαχικά που εξαντλούνται δεν μπορούν να βρίσκονται παντού ταυτόχρονα.

Ο Τραμπ έχει συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση του ΝΑΤΟ, αλλά η δέσμευσή του ως προς τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας παραμένει αβέβαιη. Η Μόσχα το γνωρίζει αυτό.

Η Ρωσία παραμένει εμπλεγμένη στην Ουκρανία. Ωστόσο, ο Πούτιν δεν χρειάζεται μια άλλη εισβολή της κλίμακας της Ουκρανίας για να προκαλέσει το ΝΑΤΟ. Μπορεί να προχωρήσει σε μια κλιμάκωση της έντασης: σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις, σχέδια δολοφονιών, επιθέσεις με drones ή πυραύλους — και στη συνέχεια μια περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση με σκοπό να δοκιμάσει αν το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να τηρεί τις υποσχέσεις του.

Το ερώτημα είναι: Θα έμπαινε ο Τραμπ σε πόλεμο με τη Ρωσία για ένα κομμάτι γης που ονομάζεται «Στενό του Σουβάλκι»; Θα ήταν έτοιμοι οι Αμερικανοί για κάτι τέτοιο; Η ερώτηση απαντάται από μόνη της. Και αυτό από μόνο του υπονομεύει την αποτροπή.

Στην Ευρώπη, το τέλος των ψευδαισθήσεων

Για τρεις δεκαετίες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ευρώπη άφησε την εθνική ετοιμότητα να ατροφήσει. Οι κίνδυνοι πολέμου φαινόταν απομακρυσμένοι. Οι δαπάνες για τις ένοπλες δυνάμεις και η στρατολόγηση έπεσαν κατακόρυφα. Η πολιτική άμυνα ήταν ένα κατάλοιπο του παρελθόντος. Και θεωρούταν δεδομένο ότι οι ΗΠΑ θα έρχονταν σε βοήθεια σε περίπτωση ανάγκης. Αυτή η εποχή έχει τελειώσει.

Η Ευρώπη προετοιμάζεται για πόλεμο επειδή οι ηγέτες της συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο μια δυσάρεστη αλήθεια: Η αποτροπή εξαρτάται από το τι πιστεύει ο Πούτιν, και η αντίδραση της Αμερικής σε έναν πόλεμο που θα επεκταθεί θα ήταν αβέβαιη.

Οι ασκήσεις της Λευκορωσίας κοντά στο «κενό του Σουβάλκι» προκαλούν ανησυχία, διότι, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ρωσία στην Ουκρανία, η εξίσωση της αποτροπής έχει αποδυναμωθεί.

Ο καλύτερος τρόπος για να αποτραπεί η επέκταση του πολέμου είναι να διασφαλιστεί ότι ο Πούτιν πιστεύει ότι θα αποτύχει. Και κρίνοντας από τις επείγουσες κινήσεις που πραγματοποιούνται αυτή τη στιγμή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία ότι ο ίδιος μπορεί να πιστεύει το αντίθετο.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Το Batmobile της ταινίας «Batman Returns» πωλείται σε δημοπρασία: Προσφορές έως και 7 εκατ. δολάρια