Θίο Τζέιμς: «Ο καθένας μας μπορεί να γίνει πρόσφυγας» - Η ιστορία του Έλληνα παππού του

Ο ηθοποιός δεν έχει κρύψει την ελληνική καταγωγή του και πρόσφατα μίλησε στο “Time” και περιέγραψε την ιστορία του παππού του, Νικόλα Ταπτίκλη, ενός Έλληνα που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου για να σώσει τη ζωή του.

Ο Θίο Τζέιμς, ο οποίος είναι Πρεσβευτής Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, αναφέρθηκε στην ιστορία της οικογένειάς του και στον φόβο που, όπως επισημαίνει, δεν αφορά μόνο κάποιους άλλους ανθρώπους. «Ο καθένας μας μπορεί να γίνει πρόσφυγας, οποιαδήποτε στιγμή», είναι το μήνυμα που θέλει να αφήσει.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη UNHCR, the UN Refugee Agency (@refugees)

Η νύχτα που ο παππούς του έφυγε από την Ελλάδα

Το 1941, όταν οι ναζιστικές δυνάμεις προέλαυναν στην Ελλάδα και η Αθήνα βρισκόταν υπό κατοχή, ο Νικόλας Ταπτίκλης βρέθηκε αντιμέτωπος με μια απόφαση που θα καθόριζε ολόκληρη τη ζωή του. Μέσα στη νύχτα, επιβιβάστηκε σε μια μικρή βάρκα μαζί με ακόμη 12 ανθρώπους και διέσχισε το Αιγαίο με προορισμό την Τουρκία. Η προηγούμενη υπηρεσία του στο Βρετανικό Ναυτικό τον είχε κάνει στόχο των κατοχικών δυνάμεων και η παραμονή του στην Ελλάδα ήταν πλέον επικίνδυνη.

Από την Τουρκία συνέχισε το ταξίδι του προς τη Συρία, μαζί με χιλιάδες ακόμη ανθρώπους που αναζητούσαν ένα ασφαλές μέρος. Εκεί, στη Δαμασκό, κατάφερε τελικά να βρει καταφύγιο. Η εμπειρία αυτή, όπως γράφει ο Θίο Τζέιμς, δεν έφυγε ποτέ από τη μνήμη του παππού του.

Η ιστορία του Νικόλα Ταπτίκλη δεν τελείωσε όταν σταμάτησε ο πόλεμος. Όταν επέστρεψε στην Ευρώπη, χρησιμοποίησε τις ιατρικές του γνώσεις για να βοηθήσει ανθρώπους που είχαν βρεθεί στην ίδια απελπιστική θέση με εκείνον.

Εργάστηκε στη Διοίκηση Αρωγής και Αποκατάστασης των Ηνωμένων Εθνών, έναν από τους πρώτους μεγάλους ανθρωπιστικούς οργανισμούς και πρόδρομο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Σε στρατόπεδο στο Γκέτινγκεν της Γερμανίας περιέθαλψε ανθρώπους που είχαν επιβιώσει από τον πόλεμο, αλλά κουβαλούσαν ακόμη πάνω τους τις συνέπειές του. Για τον εγγονό του, αυτή η διαδρομή αποτελεί ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της κληρονομιάς που άφησε πίσω του.

«Σκέφτομαι τον παππού μου πάνω σε εκείνη τη βάρκα»

Με αφορμή τη συμπλήρωση 75 χρόνων από τη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, ο Τζέιμς θέλει να θυμίσει κάτι που μοιάζει αυτονόητο, αλλά σήμερα χρειάζεται ξανά να ειπωθεί δυνατά: ένας άνθρωπος που εγκαταλείπει το σπίτι του επειδή κινδυνεύει πρέπει να έχει κάπου ασφαλές να πάει.

Η Σύμβαση δημιουργήθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, σε μια Ευρώπη γεμάτη ανθρώπους που είχαν χάσει τα σπίτια και τις οικογένειές τους. Έβαλε τις βάσεις για την προστασία των προσφύγων και για την υποχρέωση των κρατών να μην επιστρέφουν ανθρώπους σε μέρη όπου κινδυνεύει η ζωή ή η ελευθερία τους.

Ο Τζέιμς φοβάται, όμως, ότι τα μαθήματα εκείνης της εποχής ξεχνιούνται. Η ξενοφοβία αυξάνεται, η ανθρωπιστική βοήθεια περιορίζεται και η διεθνής αλληλεγγύη δοκιμάζεται.

Ίσως γι' αυτό η έκκλησή του δεν μοιάζει με μια απρόσωπη δημόσια δήλωση. Έχει τις ρίζες της σε μια οικογενειακή ιστορία. Ο Θίο Τζέιμς φαντάζεται τον παππού του εκείνη τη νύχτα, πάνω στη μικρή βάρκα που διέσχιζε το Αιγαίο, χωρίς να γνωρίζει τι θα συναντούσε στην άλλη πλευρά. Και μέσα από τη δική του ιστορία θέλει να θυμίσει κάτι βαθιά ανθρώπινο: κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να φέρει η επόμενη μέρα.

«Το δικαίωμα να αναζητούμε ασφάλεια είναι μια υπόσχεση που δόθηκε για όλους μας», είναι ένα από τα μηνύματα που μεταφέρει ο ηθοποιός.