Μέχρι τα Ζαγοροχώρια έφτασε για οδοιπορικό ο Όμιλος Φίλων του Δάσους Λαμίας

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η τριήμερη εξόρμηση του Συλλόγου μας στα Ζαγοροχώρια. Αποτέλεσε μια ολοκληρωμένη περιήγηση σε έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς και πολιτιστικούς προορισμούς της Ηπείρου, συνδυάζοντας επισκέψεις περιβαλλοντικού, ιστορικού και λαογραφικού ενδιαφέροντος. Μια μοναδική εμπειρία με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και το απαράμιλλο φυσικό τοπίο του Ζαγορίου.

Η αναχώρηση πραγματοποιήθηκε αχάραγα της Παρασκευής από τη Λαμία, με κατεύθυνση την περιοχή των Ιωαννίνων μέσω του νέου αυτοκινητοδρόμου Ε65.

Πρώτος σταθμός της εκδρομής ήταν το Κουκούλι, όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας – Βοτανική Συλλογή Λαζαρίδη.

Η επίσκεψη προσέφερε στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον ιδιαίτερα πλούσιο φυτικό κόσμο της περιοχής, καθώς και την ιστορική παράδοση των θεραπευτικών βοτάνων του Ζαγορίου, η οποία συνδέεται στενά με τους γνωστούς Βικογιατρούς.

Στο οδοιπορικό μας συναντήσαμε το Μνημείο της Ζαγορίσιας Γυναίκας της Πίνδου (συχνά αναφερόμενο ως Μνημείο της Ηπειρώτισσας) στην είσοδο του κάμπου των Ασπραγγέλων στο Ζαγόρι.

Αποτελεί έναν ελάχιστος φόρος τιμής στις γυναίκες της Ηπείρου, οι οποίες με αυτοθυσία βοήθησαν τον ελληνικό στρατό κατά την ιταλική εισβολή του 1940, κουβαλώντας πολεμοφόδια, τρόφιμα και τραυματίες σε δύσβατα μονοπάτια.

Ακολούθησε μετάβαση στους Ασπραγγέλους, έναν αναγνωρισμένο Μαρτυρικό χωριό που κατά τη γερμανική κατοχή υπέστη πολύ μεγάλη καταστροφή, στις 15 Ιουλίου 1943 γερμανικές δυνάμεις πυρπόλησαν σχεδόν ολοκληρωτικά το χωριό ως «αντίποινα» για την αντιστασιακή δράση στην περιοχή.

Εδώ επισκεφθήκαμε το Κέντρο Πληροφόρησης, όπου πραγματοποιήθηκε ενημέρωση από τα στελέχη του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).

Η παρουσίαση αφορούσε το φυσικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής, τη βιοποικιλότητα, τη σημασία της προστασίας του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η αναφορά στους περίφημους Βικογιατρούς, τους πρακτικούς θεραπευτές του Ζαγορίου, οι οποίοι αξιοποιούσαν τις γνώσεις τους γύρω από τα βότανα και τα θεραπευτικά φυτά της περιοχής.

Με τον χρόνο, οι Βικογιατροί συνδέθηκαν και με τον όρο «κομπογιαννίτες», λέξη που αργότερα απέκτησε υποτιμητική σημασία και χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει τον αμφίβολης κατάρτισης ή τον ψευτογιατρό.

Σύμφωνα, επίσης, με μια διαδεδομένη λαογραφική παράδοση, με τους κομπογιαννίτες συνδέεται και η γνωστή φράση «έφαγε χυλόπιτα», καθώς λέγεται ότι σε περιπτώσεις ερωτικής απογοήτευσης χορηγούνταν ένα είδος χυλού ως «θεραπεία».

Η ιστορία αυτή, παρότι περισσότερο λαογραφική παρά τεκμηριωμένη ιστορικά, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η τοπική παράδοση πέρασε στη νεότερη ελληνική γλώσσα και καθημερινότητα.

Η διαδρομή συνεχίστηκε προς τη θέση Γυφτόκαμπος, κοντά στο Τσεπέλοβο, όπου βρίσκεται η Σαρακατσάνικη Στάνη.

Ο συγκεκριμένος χώρος αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της παραδοσιακής ζωής των Σαρακατσάνων και αναδεικνύει στοιχεία της νομαδικής κτηνοτροφικής παράδοσης, της καθημερινής διαβίωσης και της ιδιαίτερης πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα υπαίθριο λαογραφικό μουσείο, που δημιουργήθηκε από την Αδελφότητα Σαρακατσαναίων Ηπείρου και λειτουργεί ως αναπαράσταση ενός παραδοσιακού σαρακατσάνικου κτηνοτροφικού οικισμού.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε στάση για καφέ και ουζάκι κάτω απο τα ιστορικά πλατάνια στην πλατεία του Τσεπέλοβου, έναν από τους μεγαλύτερους και πλέον χαρακτηριστικούς οικισμούς του Ζαγορίου, γνωστό για την παραδοσιακή του αρχιτεκτονική, τα πετρόχτιστα αρχοντικά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η επίσκεψη στα ιστορικά πέτρινα γεφύρια του Κόκκορου και του Καπετάν Αρκούδα. Τα γεφύρια αυτά αποτελούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της ηπειρώτικης γεφυροποιίας και μαρτυρούν την εξαιρετική τεχνική των παλαιών μαστόρων της πέτρας, οι οποίοι συνέδεαν με τα έργα τους τα χωριά και τις κοινότητες της περιοχής.

Ακολούθησε γεύμα στο Δίλοφο, έναν από τους πλέον καλοδιατηρημένους παραδοσιακούς οικισμούς του Ζαγορίου. Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του χωριού, η παραδοσιακή του δόμηση και τα λιθόστρωτα καλντερίμια διατηρούν αναλλοίωτη την εικόνα μιας άλλης εποχής.

Η γεμάτη ημέρα μας τελείωσε στο Μονοδένδρι, χτισμένο σε προνομιακή θέση κοντά στο Φαράγγι του Βίκου και αποτελεί έναν από τους πιο γνωστούς και επισκέψιμους οικισμούς του Ζαγορίου.

Το πρόγραμμα της δεύτερης ημέρας ξεκίνησε με πρωινή εξόρμηση και καφέ στην Αρίστη, έναν ιδιαίτερα γραφικό οικισμό του δυτικού Ζαγορίου, ο οποίος διακρίνεται για την παραδοσιακή του αρχιτεκτονική και το εντυπωσιακό φυσικό περιβάλλον που τον περιβάλλει.

Στη συνέχεια η ομάδα μας κατευθύνθηκε προς το Μεγάλο Πάπιγκο, έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους προορισμούς της περιοχής. Ο οικισμός, χτισμένος στους πρόποδες της Αστράκας, ξεχωρίζει για τα πέτρινα σπίτια, τα καλντερίμια και τη μοναδική θέα προς τους ορεινούς σχηματισμούς της Τύμφης.

Από το Μεγάλο Πάπιγκο πραγματοποιήθηκε πεζοπορία μέσω του παραδοσιακού καλντεριμιού προς το Μικρό Πάπιγκο. Η διαδρομή έδωσε στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να απολαύσουν από κοντά το φυσικό τοπίο και τη χαρακτηριστική μορφολογία της περιοχής.

Απαραίτητη η στάση μας στις περίφημες Κολυμπήθρες ή Οβίρες Ρογκοβού καθ’ οδόν της πεζοπορίας μας.

Πρόκειται για φυσικές λεκάνες που έχουν σχηματιστεί μέσα στα ασβεστολιθικά πετρώματα από τη μακρόχρονη διάβρωση του νερού, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό γεωλογικό τοπίο.

Στο Μικρό Πάπιγκο πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στο Κέντρο Πληροφόρησης, όπου στελέχη του ΟΦΥΠΕΚΑ παρουσίασαν στοιχεία σχετικά με τα οικοσυστήματα, τη χλωρίδα και την πανίδα της Βόρειας Πίνδου, καθώς και τις δράσεις προστασίας και διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος.

Ακολούθησε γεύμα στο Μεγάλο Πάπιγκο και στη συνέχεια επιστροφή στο Μονοδένδρι, όπου διανυκτερεύσαμε σε παραδοσιακούς ξενώνες και τις δυο βραδιές με αντίστοιχες νυχτερινές εξόδους!

Η τρίτη και τελευταία ημέρα της εκδρομής ξεκίνησε με επίσκεψη στην Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής, η οποία βρίσκεται σε εντυπωσιακή θέση στο χείλος του Φαραγγιού του Βίκου.

Η Μονή αποτελεί σημαντικό θρησκευτικό και ιστορικό μνημείο της περιοχής, ενώ η θέση της προσφέρει μοναδική θέα προς το φαράγγι και το επιβλητικό φυσικό τοπίο που το περιβάλλει.

Επιστρέφοντας πεζοπορώντας στο Μονοδέντρι επισκεφθήκαμε το Ριζάρειο Χειροτεχνικό Κέντρο που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες διατήρησης της παραδοσιακής λαϊκής τέχνης στην Ελλάδα.

Το Ριζάρειο Ίδρυμα ιδρύθηκε το 1841 από τους αδελφούς Μάνθο και Γεώργιο Ριζάρη, μεγάλους εθνικούς ευεργέτες με καταγωγή από το Μονοδένδρι. Οι δύο αδελφοί απέκτησαν μεγάλη περιουσία από εμπορικές δραστηριότητες στη Ρωσία και τη διέθεσαν για την παιδεία και την ενίσχυση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Είχαν επίσης στηρίξει οικονομικά τη Φιλική Εταιρεία και την Ελληνική Επανάσταση.

Η πιο γνωστή δημιουργία τους ήταν η Ριζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή, που άρχισε να λειτουργεί στην Αθήνα το 1844 και εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικούς εκπαιδευτικούς θεσμούς της χώρας.

Στη συνέχεια του οδοιπορικού μας βρεθήκαμε στο Πέτρινο Δάσος, έναν ιδιαίτερο γεωλογικό σχηματισμό που χαρακτηρίζεται από αλλεπάλληλες στρώσεις ασβεστολιθικών πετρωμάτων, οι οποίες θυμίζουν πέτρινους κορμούς και δημιουργούν ένα μοναδικό φυσικό σκηνικό.

Ακολούθησε μετάβαση στη θέση Οξυά, ένα από τα πλέον γνωστά σημεία θέασης προς το Φαράγγι του Βίκου.

Από το σημείο αυτό οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να παρατηρήσουν τη μεγαλοπρέπεια και τη γεωμορφολογική ιδιαιτερότητα του φαραγγιού, ενός από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά μνημεία της χώρας.

 
Μετά την ολοκλήρωση των επισκέψεων στο Ζαγόρι, η εκδρομή συνεχίστηκε προς τα Ιωάννινα, χτισμένα στις όχθες της λίμνης Παμβώτιδας, αποτελούν μία από τις πιο ιστορικές και πολιτιστικά σημαντικές πόλεις της Ηπείρου.

Ξεχωρίζουν για το κάστρο, το νησάκι της λίμνης, την αργυροτεχνία, τη μακρά παράδοση στα γράμματα και την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τους. Δεν είναι τυχαία η γνωστή φράση: «Γιάννενα, πρώτα στ’ άρματα, στα γρόσια και στα γράμματα»

Ελεύθερος χρόνος για περιήγηση, καφέ και φαγητό και αργά το απόγευμα πήραμε το δρόμο της επιστροφής για τη Λαμία, μετά την τριήμερη μύηση με τη Φύση, την Ιστορία και τον Πολιτισμό της Ηπείρου και των Ζαγοροχωρίων

Η τριήμερη βιωματική εξόρμηση του ομίλου μας στα Ζαγοροχώρια λειτούργησε ως ένα ζωντανό πεδίο περιβαλλοντικής και πολιτιστικής εκπαίδευσης. Συνδυάζοντας τη συστηματική γνωριμία με το μοναδικό οικοσύστημα της Πίνδου με την ιστορική και λαογραφική έρευνα, οι συμμετέχοντες προσέγγισαν την τοπική αρχιτεκτονική και την ανθρωπογεωγραφία της περιοχής υπό το πρίσμα της αειφορίας.

Οι στοχευμένες επισκέψεις σε μουσεία και Κέντρα Πληροφόρησης, σε συνδυασμό με την επιτόπια παρατήρηση των πέτρινων γεφυριών, των παραδοσιακών οικισμών και του επιβλητικού Φαραγγιού του Βίκου, ανέδειξαν την υψηλή αξία αυτού του ευαίσθητου φυσικού θύλακα.

Πέρα όμως από την επιστημονική καταγραφή και τις αμέτρητες φωτογραφικές αποτυπώσεις, το ταξίδι αυτό μετατράπηκε σε μια βαθιά εσωτερική διαδρομή.

Τρεις ημέρες γεμάτες εικόνες, γνώση και ζωντανές επαφές άφησαν τις καλύτερες εντυπώσεις, καλλιεργώντας προσδοκίες για την εαρινή μας εξόρμηση.
Ολοκληρώσαμε έτσι ένα ακόμη κεφάλαιο του οδοιπορικού μας, βαδίζοντας με σεβασμό στα μονοπάτια της φύσης, του τόπου και της ιστορίας.
Εσείς, τα μέλη και οι φίλοι του ΟΜ.ΦΙ.ΔΑΣ., αποτελείτε την κινητήρια δύναμή μας.

Σας ευχαριστούμε θερμά για την εμπιστοσύνη σας επί 34 ολόκληρα χρόνια. Σταθερός μας στόχος παραμένει η ανάδειξη των περιβαλλοντικών προκλήσεων, η καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης και η εξερεύνηση κάθε γωνιάς της πατρίδας μας.

Με όραμα την ήπια και αειφόρο ανάπτυξη, συνεχίζουμε τον αγώνα για να παραδώσουμε τον φυσικό πλούτο στις επόμενες γενιές αντάξιο της κληρονομιάς του.

Δείτε πλούσιο φωτογραφικό υλικό:

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Μισή ντουζίνα συλλήψεις σε Ανθήλη και Κυπαρίσσι - Έκοψαν παράνομες παροχές αλλά και το νερό σε μεγαλοοφειλέτες