Παρέμβαση Πολιτών για τη Λαμία: Διεκδίκηση της κυριότητας και διαχείρισης των ιαματικών πηγών του Δήμου Λαμιέων

Ο Δήμος Λαμιέων είναι από τους πλουσιότερους δήμους της χώρας σε Ιαματικό φυσικό πόρο: Οι Ιαματικές Πηγές της Υπάτης, των Θερμοπυλών και των Ψωρονερίων Καλλιδρόμου αποτελούν φυσικό πλούτο μοναδικής αξίας για την τοπική οικονομία, τον τουρισμό υγείας και την ανάπτυξη ολόκληρης της περιοχής.

Και οι τρεις αυτοί πόροι βρίσκονται σήμερα εκτός δημοτικού ελέγχου: η Πηγή Υπάτης ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στο Υπερταμείο (πρώην ΤΑΙΠΕΔ, νυν ΕΕΣΥΠ/Growthfund, μέσω ΕΤΑΔ) από το 2013, εντάχθηκε στα ακίνητα που παραμένουν μόνιμα στην κυριότητά του με τον ν. 4389/2016, και τα Ψωρονέρια ανήκουν επίσης στην ΕΤΑΔ, με τον Δήμο να έχει μόνο ζητήσει (2024, σε στάδιο διαβούλευσης ακόμη) την παραχώρηση χρήσης τους.

Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι αυτή τη στιγμή η κατάσταση στις Θερμοπύλες. Το Υπερταμείο προκήρυξε ήδη (Μάιος 2026) διεθνή πλειοδοτικό διαγωνισμό για την αξιοποίηση του ακινήτου των 128.483,65 τ.μ., με σύσταση δικαιώματος επιφανείας 99 ετών και αποκλειστική παραχώρηση χρήσης του ιαματικού πόρου στον πλειοδότη, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών την 30ή Σεπτεμβρίου 2026. Αυτό σημαίνει ότι μέσα στους επόμενους μήνες κρίνεται, ουσιαστικά χωρίς τη γνώμη του Δήμου, η τύχη ενός από τα πιο εμβληματικά ακίνητα της χώρας για μια ολόκληρη γενιά. Ο χρόνος για να ανοίξει η συζήτηση δεν είναι απλώς κατάλληλος· είναι οριακός.

Η θέση της Παρέμβασης Πολιτών για τη Λαμία:

• Όχι στην εκποίηση του Ιαματικού πλούτου 
• Όχι στη διαχείριση από το Υπερταμείο
• Ναι στη διεκδίκηση τώρα της κυριότητας και διαχείρισης των ιαματικών πηγών από τον Δήμο Λαμιέων.

Ως δημοτική κίνηση/παράταξη είμαστε εξαρχής αντίθετοι στην ίδια τη λογική του Υπερταμείου/ΤΑΙΠΕΔ ως διαχειριστή δημόσιας περιουσίας που ανήκει ιστορικά και ουσιαστικά στις τοπικές κοινωνίες. Δεν πρόκειται για ζήτημα ταχύτητας ή αποτελεσματικότητας διαδικασιών· είναι ζήτημα αρχής: το Νερό (Ιαματικό ή μη) και γενικότερα ο  φυσικός πλούτος ενός τόπου, με τον οποίο ζουν, εργάζονται και αναπτύσσονται γενιές κατοίκων, είναι δημόσια αγαθά που ανήκουν στον λαό και δεν μπορούν να παραχωρούνται για 99 χρόνια σε ιδιώτες επενδυτές μέσω διαγωνισμών που αποφασίζονται αλλού και χωρίς τη συμμετοχή των πολιτών. Το αίτημά μας δεν είναι η ταχύτερη ή καλύτερη αξιοποίηση από το Υπερταμείο, αλλά η επιστροφή της κυριότητας και της διαχείρισης από τον Δήμο προς όφελος του συνόλου των πολιτών, αίτημα άλλωστε που διαχρονικά έχουμε πολλές φορές προβάλλει εντός και εκτός δημοτικού συμβουλίου.

Το παράδειγμα των Λουτρών Πόζαρ

Το αντίθετο μοντέλο υπάρχει ήδη και λειτουργεί. Τα Λουτρά Πόζαρ (Λουτράκι Αλμωπίας) λειτουργούν μέσω δημοτικής ανώνυμης εταιρείας («Λουτρά Λουτρακίου Μονοπρόσωπη Δημοτική Α.Ε.»), ανήκουν εξ ολοκλήρου στον Δήμο Αλμωπίας και επανεπενδύουν τα έσοδά τους στην ίδια τη λουτρόπολη: αναβάθμιση υδροθεραπευτηρίων, νέες υποδομές, δημιουργία θέσεων εργασίας. Αποδεικνύει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να διαχειριστεί με επιτυχία έναν ιαματικό πόρο, όταν της δοθεί η κυριότητα και το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο — χωρίς μεσάζοντες, χωρίς 99χρονες παραχωρήσεις σε ιδιώτες.

Το ζήτημα του ΣΔΙΠΕ

Ο Δήμος Λαμιέων είναι ήδη μέλος του Συνδέσμου Δήμων Ιαματικών Πηγών Ελλάδας (ΣΔΙΠΕ). Ωστόσο, η συμμετοχή αυτή παρέμεινε μέχρι σήμερα διακοσμητική: ουδέποτε αξιοποιήθηκε ουσιαστικά για να ασκηθεί συλλογική πίεση υπέρ της διεκδίκησης των πηγών μας, ούτε ο Δήμος πήρε ενεργό, διεκδικητικό ρόλο μέσα στον Σύνδεσμο, την ώρα μάλιστα που άλλοι δήμοι-μέλη (Αλμωπίας, Λαγκαδά, Νισύρου κ.ά.) έχουν αντιδράσει δημόσια και έντονα σε κάθε απόπειρα αφαίρεσης ιαματικών πηγών από τον δημοτικό έλεγχο. Ζητάμε η συμμετοχή του Δήμου μας στο ΣΔΙΠΕ να πάψει να είναι τυπική και να μετατραπεί σε εργαλείο ουσιαστικής, συντονισμένης διεκδίκησης.

Συγκεκριμένες προτάσεις προς τη Δημοτική Αρχή

1. Ένταξη του θέματος στην ημερήσια διάταξη του επόμενου Δημοτικού Συμβουλίου, με στόχο τη λήψη ομόφωνης απόφασης που θα ζητά την αναστολή/απόσυρση του τρέχοντος διαγωνισμού για τις Θερμοπύλες, την επιστροφή της κυριότητας και της διαχείρισης των Πηγών Υπάτης, Θερμοπυλών και Ψωρονερίων στον Δήμο Λαμιέων, και θα σηματοδοτήσει την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου με την τοπική κοινωνία για την αξιοποίησή τους προς όφελος όλων των δημοτών.
2. Οργάνωση ανοιχτής ημερίδας στη Λαμία με θέμα «Το μέλλον των ιαματικών πηγών του Δήμου Λαμιέων», με προσκεκλημένους εκπροσώπους του ΣΔΙΠΕ, δημάρχους δήμων με αντίστοιχη εμπειρία (π.χ. Αλμωπίας), νομικούς και τεχνικούς εμπειρογνώμονες, βουλευτές του νομού και εκπροσώπους φορέων της πόλης. Η ημερίδα να διοργανωθεί ως βήμα διεκδίκησης και διαχείρισης του Ιαματικού πλούτου από την τοπική κοινωνία. 
3. Κινητοποίηση όλων των τοπικών φορέων: Επιμελητήριο Φθιώτιδας, Εμπορικός Σύλλογος Λαμίας, Ξενοδοχειακός Σύλλογος, σύλλογοι κατοίκων Υπάτης και της ευρύτερης περιοχής Θερμοπυλών/Ψωρονερίων, τοπικά ΜΜΕ, φορείς πολιτισμού και τουρισμού, κ.ά. — με στόχο κοινό ψήφισμα/αίτημα προς την Πολιτεία και το Υπερταμείο.
4. Ενεργοποίηση της συμμετοχής του Δήμου στο ΣΔΙΠΕ: αίτημα για έκτακτη συνεδρίαση ή κοινή δράση των δήμων-μελών με ιαματικές πηγές που βρίσκονται στην ίδια θέση, ώστε η συλλογική πίεση να μετουσιωθεί σε συγκεκριμένο αίτημα προς Κυβέρνηση και Υπερταμείο.
5. Επίσημη επιστολή/υπόμνημα της Δημοτικής Αρχής προς το Υπουργείο Οικονομικών, το Υπουργείο Τουρισμού και το Υπερταμείο, με ρητό αίτημα: (α) αναστολή/απόσυρση του διαγωνισμού για τις Θερμοπύλες, (β) έναρξη διαδικασίας μεταβίβασης της κυριότητας των τριών πηγών στον Δήμο Λαμιέων, κατά το πρότυπο άλλων δήμων που έχουν διατηρήσει τη δική τους ιαματική περιουσία.
6. Ανάθεση νομικής/τεχνικής μελέτης που θα διερευνά το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις νομικές δυνατότητες μεταβίβασης κυριότητας ή μακροχρόνιας παραχώρησης προς τον Δήμο, και θα προτείνει το καταλληλότερο εταιρικό σχήμα διαχείρισης (π.χ. δημοτική ανώνυμη εταιρεία, κατά το πρότυπο Λουτρών Πόζαρ).
7. Δημόσια εκστρατεία ενημέρωσης πολιτών και επισκεπτών για την αξία του ιαματικού πλούτου του Δήμου, την επικείμενη λήξη του διαγωνισμού για τις Θερμοπύλες (30/9/2026) και τη σημασία της διεκδίκησης, με αξιοποίηση τοπικών ΜΜΕ και μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

8. Σύσταση «Επιτροπής Διεκδίκησης Ιαματικών Πηγών» από δημοτικούς συμβούλους, εκπροσώπους φορέων και κατοίκους των περιοχών Υπάτης και Θερμοπυλών, με ρόλο συντονισμού των παραπάνω δράσεων και τακτικής ενημέρωσης του Δημοτικού Συμβουλίου.

Η Δημοτική Αρχή του Δήμου Λαμιέων καλείται να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλία, ανοίγοντας επίσημα τη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο και κινητοποιώντας όλους τους τοπικούς φορείς, πριν κλείσει ο διαγωνισμός για τις Θερμοπύλες και χαθεί οριστικά η ευκαιρία ο ιαματικός πλούτος του τόπου μας — οι Ιαματικές Πηγές Υπάτης, Θερμοπυλών και Ψωρονερίων Καλλιδρόμου — να περάσουν στα χέρια της τοπικής κοινωνίας, που μπορεί, όπως αποδεικνύει το παράδειγμα των Λουτρών Πόζαρ, να τον διαχειριστεί προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Γιώργος Δούμας: «Ποιο δημόσιο συμφέρον υπηρετεί η απόφαση του Υπουργού να κλείσει την Ιατροδικαστική Λαμίας;» (ΒΙΝΤΕΟ)