Πώς θα λειτουργεί το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων - Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες

Η έλλειψη και ο κατακερματισμός της πληροφορίας αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της χώρας. Επί σειρά ετών, εκατοντάδες χιλιάδες αυτοκίνητα κυκλοφορούσαν στους δρόμους ανασφάλιστα χωρίς ο κρατικός μηχανισμός να έχει τη δυνατότητα εντοπισμού τους παρά μόνο μέσα από τυχαίους ελέγχους από την τροχαία.

Χρειάστηκαν δεκαετίες για να φτιαχτεί ένα μητρώο αυτοκινήτων το οποίο μόλις τώρα ολοκληρώνεται προσφέροντας ήδη στις αρχές λίστα με αυτοκίνητα που δεν εμφανίζονται ασφαλισμένα αν και κυκλοφορούν. Ίδια κατάσταση και με τα κοινωνικά επιδόματα.

Πολλοί φορείς διαθέτουν κρατικούς πόρους για την ενίσχυση των κοινωνικών ομάδων αλλά δεν υπάρχει ένας κεντρικός φορέας που να γνωρίζει αν υπάρχουν περιπτώσεις καταστρατήγησης με υπερσυγκεντρώσεις διαφόρων επιδομάτων σε έναν και μόνο ΑΦΜ. Ετοιμάζεται το αντίστοιχο μητρώο και μέσα στο 2026 ο στόχος είναι να λειτουργήσει και αυτό. Έγινε και η προσπάθεια για την καταγραφή των ανελκυστήρων με στόχο να υπάρχει καταγεγραμμένη η πληροφορία για τη συντήρησή τους.

Ωστόσο, η ανταπόκριση δεν ήταν η αναμενόμενη. Ήδη διανύουμε την περίοδο της 6μηνης παράτασης και τον Ιούνιο θα κριθεί αν για την ολοκλήρωση του εγχειρήματος θα απαιτηθεί να επιβληθούν τα προβλεπόμενα πρόστιμα.

Ο "ελέφαντας στο δωμάτιο", είναι η πλήρης και αναλυτική καταγραφή της ακίνητης περιουσίας. Όταν μιλάμε για περίπου 7 εκατομμύρια δικαιούχους και περισσότερα από 17 εκατομμύρια δικαιώματα, γίνεται εύκολα αντιληπτή η δυσκολία του εγχειρήματος. Ψηφιακή πληροφορία υπάρχει. Όμως είναι διάσπαρτη, διαπιστώνονται προβλήματα επικοινωνίας μεταξύ των διαφορετικών βάσεων δεδομένων και το τελικό ζητούμενο (ένα μητρώο στο οποίο θα υπάρχει όλη η πληροφορία και για τα χαρακτηριστικά του ακινήτου αλλά και για την χρήση του) δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να εμπλακούν οι ιδιοκτήτες.

Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι μέσα στον Ιανουάριο να δρομολογήσει τις διαδικασίες για να λειτουργήσει αυτό το περίφημο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων. Ένα μητρώο που θα περιέχει και την πληροφορία που σήμερα διαθέτει η ΑΑΔΕ (σ.σ κυρίως από το Ε9 αλλά και από το Ε2 για όσα ακίνητα ενοικιάζονται) αλλά και αυτή που υπάρχει στο Κτηματολόγιο. Σταδιακά, ο στόχος είναι να συγχωνευτούν και άλλα μητρώα όπως αυτά που διαθέτουν οι δήμοι, ο ΔΕΔΔΗΕ κλπ. Τα οφέλη που θα προκύψουν θα είναι πολλά: απλοποίηση της διαδικασίας μεταβίβασης ακινήτου αλλά και ευκολότερος εντοπισμός φορολογικών ή πολεοδομικών παραβάσεων. Όμως ο δρόμος για τη δημιουργία αυτού του μητρώου δεν θα είναι στρωμένος.

Το αρχικό σχέδιο προβλέπει ότι οι πολίτες θα αποκτούν πρόσβαση στο Μητρώο και θα δίνουν πληροφορίες που έχουν να κάνουν με τη χρήση του ακινήτου. Αν δηλαδή αυτό ενοικιάζεται, αν ιδιοκατοικείται, αν είναι κενό ή αν παραχωρείται δωρεάν. Επίσης, θα ελέγχουν αν είναι διαφορετική η πληροφορία που υπάρχει στο Κτηματολόγιο και στο Περιουσιολόγιο. H διαδικασία που θα ακολουθηθεί, θα περιγράφεται σε υπουργική απόφαση η οποία αναμένεται εντός του μήνα.

Είναι βέβαιο ότι θα ανακύψουν ζητήματα. Η ΠΟΜΙΔΑ σε πρόσφατη επιστολή της ανέδειξε αρκετά από αυτά: "θα χρειαστεί να τροποποιηθούν κατά περίπτωση, όπου αυτό απαιτείται, πολλές οριζόντιες ιδιοκτησίες ανά όροφο σε πολυώροφα κτίρια κατοικιών ή επαγγελματικά, στο οποίο δεν έχει γίνει σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας.

Συγκεκριμένα στο Ε9 η επιφάνεια του ολοκλήρου ορόφου υπολογίζεται από τοίχο σε τοίχο με ένα μόνο ΑΤΑΚ για τον κάθε όροφο. Στη νέα πλατφόρμα με υποχρεωτικό ΑΤΑΚ στη δήλωση κάθε μίσθωσης επί μέρους χώρου, απαιτείται να δηλωθούν ένας προς ένα ο κάθε χώρος (γραφείο, κατοικία κλπ) του κάθε ορόφου προκειμένου να αποκτήσουν ξεχωριστά ΑΤΑΚ. Όλα αυτά, και πολλά άλλα επί μέρους προβλήματα, θα δημιουργήσουν τεράστια δυσκολία και αναστολή στις μισθωτικές συναλλαγές, χορήγηση επιδομάτων ενοικίου κ.τ.λ. αλλά και τις μεταβιβάσεις ακινήτων για οποιαδήποτε αιτία".

Θα ζητούνται τροποποιητικές δηλώσεις αν εντοπίζονται διαφορές στα τετραγωνικά; Θα επιβάλλονται πρόστιμα και θα αναζητούνται αναδρομικά οι φόροι που αναλογούν; Όλα αυτά απαιτούν απαντήσεις.

Η ΠΟΜΙΔΑ ήδη υπέβαλε επτά προτάσεις και πλέον αναμένονται οι οριστικές ανακοινώσεις:

1. Η πλατφόρμα να ανοίξει μόνον όταν είναι βέβαιο ότι έχουν αντιμετωπιστεί και επιλυθεί όσο γίνεται περισσότερα προβλήματα από τα πολλά που παρουσιάζονται στην τεράστια προσπάθεια "σύζευξης" δύο εντελώς διαφορετικών συστημάτων (Κτηματολογίου και Ε9) καθώς και η διαλειτουργικότητά τους με δεδομένα που αντλούνται από άλλα πληροφοριακά συστήματα άλλων αρχών και φορέων, τα οποία έχουν διαφορετική λειτουργική και θεσμική αφετηρία. Μία πρόωρη έναρξη ενδέχεται να δημιουργήσει πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα από μια σύντομη καθυστέρηση.

2. Κατά το πρώτο δίμηνο της λειτουργίας της η πλατφόρμα να ανοίξει χωρίς υποχρεωτικές προθεσμίες και διαδικασίες, ώστε αντιστοιχίζοντας ένα-ένα τα ακίνητά τους, να εξοικειωθούν οι φορολογούμενοι και οι φοροτεχνικοί με τις διαδικασίες και τις ιδιαιτερότητές της. Να ληφθεί δηλαδή υπόψη και ότι ιδιαίτερα στην αρχή του έτους, οι φορολογικές συναλλαγές-υποχρεώσεις είναι υπέρογκες, (ΕΝΦΙΑ, έναρξη φορολογικών δηλώσεων, τροποποιήσεις μισθωτηρίων για χορήγηση επιδομάτων κ.τ.λ.), και δεν θα πρέπει να "μπλοκαριστούν" από την υποχρεωτική επίλυση δυσχερών ζητημάτων αντιστοίχισης των ακινήτων.

3. Η πλήρης αντιστοίχιση του συνόλου των ιδιοκτησιών δεν θα πρέπει να υπόκειται σε κανενός είδους ασφυκτικές προθεσμίες, δεδομένου του μεγάλου απαιτούμενου χρόνου για την ολοκλήρωσή της εκ μέρους των ιδιοκτητών και των φοροτεχνικών τους, που ενδέχεται να χρειαστεί να εκταθεί έως και το τέλος του 2026.

4. Σε κάθε περίπτωση, η έναρξη παραγωγικής διαδικασίας του ΜΙΔΑ δεν θα πρέπει να περιλαμβάνει την εφαρμογή των Πληροφοριακών Στοιχείων Μισθώσεων Ακινήτων, έως ότου ιδιοκτήτες και φοροτεχνικοί εξοικειωθούν πλήρως με τη λειτουργεία της πλατφόρμας.

5. Η υπάρχουσα βάση δεδομένων των Πληροφοριακών Στοιχείων Μισθώσεων Ακινήτων θα πρέπει να παραμείνει προσβάσιμη, καθόσον το αρχείο της αφορά τεράστιο αριθμό εν ενεργεία μισθώσεων κάθε είδους ακινήτων.

6. Θα πρέπει να επανεξεταστούν εξ υπαρχής και να περιοριστούν τα ποικίλα διοικητικά πρόστιμα των 100€ κλπ. που επιβάλλονται σε κάθε είδους καθυστερήσεις συμμόρφωσης με προθεσμίες υποβολής διαφόρων δηλώσεων προς την ΑΑΔΕ, πολλές από τις οποίες δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των φορολογουμένων αλλά τρίτων, συνήθως άλλων αρχών ή φορέων, και γενικότερα δεν συνάδουν με το πνεύμα χρηστής διοίκησης που χαρακτηρίζει την λειτουργεία της ΑΑΔΕ.

7. Τέλος, επισημαίνουμε ότι, όπως ακριβώς συνέβη και το έτος 2020 με τη διόρθωση των αδήλωτων εμβαδών προς τους Ο.Τ.Α., αν οι τυχόν διορθώσεις που θα χρειαστεί να κάνουν οι φορολογούμενοι κατά τη διαδικασία αντιστοίχισης των περιουσιακών τους στοιχείων, οδηγούν σε προσαύξηση εμβαδών κλπ., θα πρέπει οπωσδήποτε να νομοθετηθεί ότι δεν θα συνεπάγονται αναδρομικές φορολογικές χρεώσεις, ώστε αυτό να μην αποτελέσει αντικίνητρο στην ορθή αναγραφή των πραγματικών εμβαδών όλων των ακινήτων.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Κλείνουν τα Τέμπη οι αγρότες – Απάντηση με κλιμάκωση στα μέτρα της κυβέρνησης (ΒΙΝΤΕΟ-ΦΩΤΟ)