Από την ελληνική ρίζα στην παγκόσμια βιώσιμη οικονομία (του Νίκου Κουτσιανά)

Σε έναν κόσμο που αναζητά νέα μοντέλα ανάπτυξης, η σύνδεση της φύσης με την επιστήμη και της παράδοσης με την καινοτομία μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό δρόμο για το μέλλον.

Άρθρο του Νίκου Κουτσιανά* στη "Ναυτεμπορική".

Κάθε χρόνο, στη μεγάλη διεθνή έκθεση Natural Products Expo West που πραγματοποιείται στο Anaheim Convention Center στην Καλιφόρνια, συγκεντρώνεται ένα σημαντικό κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας των φυσικών προϊόντων. Χιλιάδες εταιρείες παρουσιάζουν νέες ιδέες που συνδυάζουν τη φύση, την επιστήμη και τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα.

Περπατώντας στους διαδρόμους της έκθεσης, αντιλαμβάνεται κανείς ότι δεν πρόκειται απλώς για μια εμπορική διοργάνωση. Είναι ένα παράθυρο προς το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας: μια οικονομία που αναζητά καθαρές πρώτες ύλες, διαφάνεια στην παραγωγή, σεβασμό προς το περιβάλλον και προϊόντα που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής.

Μέσα σε αυτό το δυναμικό περιβάλλον, ξεχωρίζει μια ιστορία που έχει έντονο ελληνικό αποτύπωμα. Είναι η πορεία της Κέλλυς Βλαχάκη (Kelly Vlahakis-Hanks) και της εταιρείας ECOS.

Η εταιρεία ιδρύθηκε από τον ελληνικής καταγωγής επιχειρηματία Ευτύχιο Βλαχάκη, ο οποίος έφυγε από την Ελλάδα μετανάστης και κατάφερε να δημιουργήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες μια από τις πιο επιτυχημένες εταιρείες οικολογικών προϊόντων καθαρισμού.

Η φιλοσοφία του ήταν απλή αλλά βαθιά: τα προϊόντα καθημερινής χρήσης πρέπει να είναι αποτελεσματικά χωρίς να βλάπτουν τον άνθρωπο ή το περιβάλλον.

Σήμερα, η εταιρεία διοικείται από την κόρη του, Κέλλυ Βλαχάκη, η οποία συνεχίζει να αναπτύσσει την επιχείρηση διατηρώντας τον ίδιο πυρήνα αξιών. Τα προϊόντα της ECOS βασίζονται σε φυτικές πρώτες ύλες και σε διαδικασίες παραγωγής που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενώ η εταιρεία έχει αποκτήσει ισχυρή παρουσία στην αμερικανική αγορά.

Η επιτυχία αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά μια βαθύτερη μετατόπιση της παγκόσμιας οικονομίας.

Τα τελευταία χρόνια, οι πελάτες αναζητούν προϊόντα που συνδέονται με την υγεία, τη βιωσιμότητα και τη διαφάνεια. Οι αγορές των φυσικών τροφίμων, των συμπληρωμάτων διατροφής, των φυτικών εκχυλισμάτων και των οικολογικών προϊόντων καθημερινής χρήσης αναπτύσσονται με ταχύτατους ρυθμούς.

Η λεγόμενη natural economy αποτελεί πλέον έναν από τους πιο δυναμικούς κλάδους της παγκόσμιας αγοράς.

Η Expo West αποτυπώνει με σαφήνεια αυτή τη μεταβολή. Στα περίπτερα της έκθεσης βλέπει κανείς προϊόντα που βασίζονται σε βότανα, σε φυσικά εκχυλίσματα, σε βιολογικές πρώτες ύλες και σε παραδοσιακές γνώσεις που επαναπροσδιορίζονται με τη βοήθεια της σύγχρονης επιστήμης.

Αυτό που κάποτε θεωρούνταν «εναλλακτικό» σήμερα βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας καινοτομίας.

Και εδώ προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα για την Ελλάδα.

Μπορεί η χώρα μας να παίξει ουσιαστικό ρόλο σε αυτή τη νέα οικονομία;

Η Ελλάδα διαθέτει μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Η βιοποικιλότητα της ελληνικής φύσης, τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, το μέλι, το ελαιόλαδο και η μεσογειακή διατροφή αποτελούν φυσικά κεφάλαια με τεράστια αξία.

Ταυτόχρονα, η ελληνική παράδοση συνδέεται εδώ και αιώνες με μια αντίληψη της υγείας που βασίζεται στη σχέση ανθρώπου και φύσης. Από την Ιπποκρατική ιατρική μέχρι τη λαϊκή γνώση των βοτάνων, η ελληνική ιστορία περιλαμβάνει ένα πλούσιο απόθεμα εμπειρίας που σήμερα αποκτά νέα σημασία.

Ωστόσο, για πολλά χρόνια η Ελλάδα δεν αξιοποίησε πλήρως αυτά τα πλεονεκτήματα. Οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων περιορίστηκαν συχνά σε πρώτες ύλες, χωρίς τη δημιουργία ισχυρών διεθνών brands που να εκφράζουν τη συνολική αξία του ελληνικού φυσικού πλούτου.

Η ιστορία της ECOS δείχνει ότι η επιτυχία δεν βασίζεται μόνο στους φυσικούς πόρους. Βασίζεται κυρίως στη μετατροπή αξιών και γνώσης σε επιχειρηματικό όραμα.

Ο Van Vlahakis κατάφερε να μετατρέψει μια απλή ιδέα, τον σεβασμό προς τη φύση σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο επιχειρηματικό μοντέλο. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα που προκύπτει από αυτή την ιστορία.

Η οικονομία των φυσικών προϊόντων δεν αφορά μόνο τη γεωργία. Αφορά την καινοτομία, την επιστήμη, το branding και την ικανότητα να μετατρέπεται η πολιτισμική ταυτότητα σε οικονομική αξία.

Σε έναν κόσμο που αναζητά νέα μοντέλα ανάπτυξης, η σύνδεση της φύσης με την επιστήμη και της παράδοσης με την καινοτομία μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό δρόμο για το μέλλον.

Η Ελλάδα διαθέτει όλα τα στοιχεία για να δημιουργήσει μια ισχυρή διεθνή παρουσία στον τομέα των φυσικών προϊόντων: τη βιοποικιλότητα, την αγροτική παράδοση, την πολιτισμική κληρονομιά και μια αυξανόμενη επιχειρηματική κοινότητα που ενδιαφέρεται για την ποιότητα και τη βιωσιμότητα.

Το παράδειγμα της Κέλλυς Βλαχάκη και της ECOS δείχνει ότι οι ελληνικές αξίες μπορούν να αποτελέσουν θεμέλιο για επιτυχημένες διεθνείς επιχειρήσεις.

Ίσως λοιπόν το σημαντικότερο μήνυμα που φέρνει κανείς φεύγοντας από την Expo West είναι, ότι οι αξίες, σεβασμός στη φύση, ποιότητα, υπευθυνότητα, βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο της νέας παγκόσμιας οικονομίας.

Αξίες που, με έναν τρόπο, είχαν πάντα μια βαθιά ελληνική καταγωγή.

Η οικονομία του 21ου αιώνα στρέφεται προς τη φύση, την υγεία και τη βιωσιμότητα.

Και σε αυτή τη νέα οικονομία, η Ελλάδα μπορεί να έχει έναν πολύ πιο σημαντικό ρόλο από ό,τι συχνά πιστεύουμε.Αρκεί να πιστέψει στις δικές της δυνατότητες.

Νίκος Κουτσιανάς

Ιδρυτής SYMBEEOSIS
Ιδρυτής APIVITA