Η ημέρα που ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» έγινε ο Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας

Υπάρχουν στίχοι που δεν χρειάζονται συστάσεις. Οι πρώτες λέξεις του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» έχουν συνδεθεί όσο λίγες με την ιστορία, τους αγώνες και τη συλλογική μνήμη των Ελλήνων.

Στις 4 Αυγούστου 1865, ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ καθιέρωσε επισήμως ως Εθνικό Ύμνο της Ελλάδας τις πρώτες στροφές του ποιήματος που έγραψε ο Διονύσιος Σολωμός και μελοποίησε ο Νικόλαος Χαλκιόπουλος Μάντζαρος.

Ένα ποίημα γεννημένο μέσα στην Ελληνική Επανάσταση

Ο Διονύσιος Σολωμός έγραψε τον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν» τον Μάιο του 1823, σε ηλικία μόλις 25 ετών, εμπνευσμένος από τον αγώνα των Ελλήνων και ιδιαίτερα από την αντίσταση των κατοίκων του Μεσολογγίου απέναντι στους Οθωμανούς.

Το έργο αποτελείται από 158 τετράστιχες στροφές και έχει ως κεντρική μορφή την Ελευθερία, την οποία ο ποιητής παρουσιάζει να αναδύεται μέσα από τις θυσίες και το αίμα των αγωνιστών.

Οι στίχοι του δεν γράφτηκαν απλώς για να περιγράψουν την Επανάσταση. Στόχος του Σολωμού ήταν να εξυψώσει το ηθικό των αγωνιζόμενων Ελλήνων και να μεταφέρει το αίτημα της ελευθερίας πέρα από τα σύνορα της επαναστατημένης χώρας.

Από τη Ζάκυνθο σε ολόκληρο τον κόσμο

Το ποίημα τυπώθηκε το 1825 και διαδόθηκε σε ολόκληρη την επαναστατημένη Ελλάδα, ενώ σύντομα μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Η δύναμη των στίχων του συγκίνησε σημαντικές προσωπικότητες του ευρωπαϊκού πνευματικού κόσμου και συνέβαλε στην ενίσχυση του φιλελληνικού κινήματος.

Ο Γερμανός ποιητής Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε φέρεται μάλιστα να αποκάλεσε τον Διονύσιο Σολωμό «Βύρωνα της Ανατολής».

Η μουσική που έγινε αναπόσπαστο κομμάτι των στίχων

Καθοριστική ήταν η συμβολή του Κερκυραίου μουσουργού Νικόλαου Χαλκιόπουλου Μάντζαρου, φίλου του Σολωμού, ο οποίος ανέλαβε να μελοποιήσει το έργο.

Ο Μάντζαρος επεξεργάστηκε τον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν» σε τρεις διαφορετικές μουσικές μορφές και περιόδους, από το 1828 έως το 1861. Η μελωδία που συνδέθηκε τελικά με τις πρώτες στροφές του ποιήματος έμελλε να γίνει ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα μουσικά σύμβολα του ελληνισμού.

Οι στίχοι που ενώνουν τους Έλληνες

Από τις 158 στροφές του ποιήματος, οι δύο πρώτες καθιερώθηκαν ως ο Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας:

«Σε γνωρίζω από την κόψη
του σπαθιού την τρομερή,
σε γνωρίζω από την όψη
που με βία μετράει τη γη.

Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη
των Ελλήνων τα ιερά
και σαν πρώτα ανδρειωμένη,
χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!»

Περισσότερα από δύο αιώνες μετά τη συγγραφή τους και 161 χρόνια μετά την επίσημη καθιέρωσή τους, οι στίχοι του Διονυσίου Σολωμού εξακολουθούν να ακούγονται στις σημαντικότερες στιγμές της χώρας.

Σε εθνικές επετείους, επίσημες τελετές, σχολεία, γήπεδα και διεθνείς διοργανώσεις, ο Εθνικός Ύμνος παραμένει κάτι περισσότερο από ένα ποίημα και μια μελωδία: αποτελεί ζωντανό σύμβολο της ελευθερίας, της ιστορίας και της ενότητας των Ελλήνων.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Θάνατος Γιώργου Μαζωνάκη: Η γιατρός διέγνωσε καρκίνο στις σάλπιγγες και μικρόβια στο αίμα σε ζευγάρι που ήταν υγιές