Παλιά ηλεκτρικά δίκτυα απειλούν σπίτια με ηλεκτροπληξίες και πυρκαγιές

Τον κώδωνα του κινδύνου για τις παλιές και ενδεχομένως επικίνδυνες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις των κτηρίων κρούει το Ελληνικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΕΛΙΤΗΕ), επισημαίνοντας ότι η έλλειψη συστηματικών ελέγχων μπορεί να οδηγήσει σε ηλεκτροπληξίες, πυρκαγιές και σοβαρές ζημιές σε ανθρώπους και κατοικίες.

Μεγάλο μέρος του οικιστικού αποθέματος στη χώρα μας αποτελείται από παλιά κτήρια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το ΕΛΙΤΗΕ, το 85,7% των κατοικιών έχει κατασκευαστεί πριν από το 1990, ενώ το 42,1% πριν από το 1970.

Πολλές από αυτές τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν σε μια εποχή κατά την οποία οι ανάγκες κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας ήταν πολύ μικρότερες από τις σημερινές.

Που εντοπίζονται οι κίνδυνοι στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις

Η παλαιότητα μιας εγκατάστασης δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας κινδύνου. Με την πάροδο των χρόνων, τα καλώδια και τα ηλεκτρολογικά υλικά μπορεί να έχουν υποστεί φθορές ή υπερφόρτωση, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις έχουν γίνει πρόχειρες ή μη ασφαλείς παρεμβάσεις.

Ενδεικτικά, μπορεί να παρατηρηθεί υπερθέρμανση καλωδίων και δυσλειτουργία ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, ακόμη και σε εγκαταστάσεις που εξακολουθούν να λειτουργούν καθημερινά χωρίς εμφανή προβλήματα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις προβληματικές γειώσεις, όπου σύμφωνα με το ΕΛΙΤΗΕ, ειδικά στην Αττική έχουν καταγραφεί περιπτώσεις χρήσης των δικτύων ύδρευσης ως ηλεκτροδίων ή αγωγών γείωσης.

Παράλληλα, δεν λείπουν οι αυτοσχέδιες παρεμβάσεις στους ηλεκτρικούς πίνακες, όπως η χρήση αλουμινόχαρτου στις ασφάλειες τήξεως, πρακτική που μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους.

Τι προβλέπει ο νόμος για τους ελέγχους

Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει από το 2021 τακτικούς επανελέγχους των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκει κάθε χώρος.

Για τις κατοικίες, ο επανέλεγχος προβλέπεται τουλάχιστον κάθε 10 χρόνια. Για τους επαγγελματικούς χώρους προβλέπεται τουλάχιστον κάθε 5 χρόνια, ενώ για χώρους συνάθροισης κοινού και υπαίθριες επαγγελματικές εγκαταστάσεις τουλάχιστον κάθε 2 χρόνια.

Έκτακτος έλεγχος απαιτείται και όταν πραγματοποιείται τροποποίηση στον ηλεκτρικό πίνακα. Για επαγγελματικούς χώρους και υπαίθριες επαγγελματικές εγκαταστάσεις προβλέπεται επίσης έλεγχος σε περίπτωση μεταβίβασης ή αλλαγής χρήσης.

Μετά τον έλεγχο εκδίδεται η Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ), με την οποία πιστοποιείται η ασφάλεια της ηλεκτρικής εγκατάστασης και η οποία υποβάλλεται στο μητρώο ηλεκτρικών εγκαταστάσεων του ΔΕΔΔΗΕ.

Η άγνοια των ιδιοκτητών και ο φόβος του κόστους

Οι εταιρείες τεχνολογίας και ηλεκτρολογικού υλικού εντοπίζουν τρία βασικά προβλήματα που περιορίζουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.

Πρώτον, πολλοί ιδιοκτήτες δεν γνωρίζουν ότι οι επανέλεγχοι είναι υποχρεωτικοί και προχωρούν σε έλεγχο μόνο όταν αυτό ζητηθεί από κάποια αρμόδια αρχή.

Δεύτερον, η έκδοση ΥΔΕ χωρίς ουσιαστικό τεχνικό έλεγχο μπορεί να ακυρώσει τον προληπτικό χαρακτήρα της διαδικασίας, αφήνοντας πιθανούς κινδύνους στην ηλεκτρική εγκατάσταση.

Τρίτον, αρκετοί ιδιοκτήτες αποφεύγουν τον έλεγχο λόγω του πιθανού κόστους των εργασιών αναβάθμισης που μπορεί να απαιτηθούν, ιδιαίτερα σε παλιά ακίνητα.

Οι προτάσεις για περισσότερη ηλεκτρική ασφάλεια

Το ΕΛΙΤΗΕ ζητά μια συστηματική καμπάνια ενημέρωσης των ιδιοκτητών ακινήτων, ώστε να γίνει γνωστή η υποχρέωση των ελέγχων, η σωστή διαδικασία έκδοσης ΥΔΕ αλλά και η σημασία της πρόληψης για την ασφάλεια ανθρώπων και περιουσιών.

Παράλληλα, προτείνει τα προγράμματα επιδότησης για την αναβάθμιση των κτιρίων να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.

Στα προγράμματα ανακαίνισης μπορούν να χρηματοδοτηθούν ηλεκτρολογικές εργασίες, εφόσον τις επιλέξει ο ιδιοκτήτης, χωρίς όμως να προβλέπεται συστηματική αξιολόγηση της ηλεκτρικής ασφάλειας του ακινήτου.

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΤΗΕ, Βασίλης Χατζίκος, υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου θα πρέπει να συνδυαστεί με ουσιαστικά κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες για ελέγχους και ανακαινίσεις.

Όπως αναφέρει, η βελτίωση της ηλεκτρικής ασφάλειας πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο κομμάτι των πολιτικών για την ενεργειακή αναβάθμιση, την ηλεκτροκίνηση και την ανακαίνιση των παλαιών κτιρίων.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι ένας ηλεκτρικός έλεγχος δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τυπική γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά ως μέτρο πρόληψης που μπορεί να αποτρέψει ηλεκτροπληξίες, πυρκαγιές και σημαντικές υλικές ζημιές.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Πέθανε ο δημοσιογράφος Γιάννης Τζούστας σε ηλικία 69 ετών