Γ. Οικονόμου στη Βουλή: Αναθεώρηση του άρθρου 16 με ρυθμίσεις διασφάλισης της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

O Βουλευτής ΝΔ Φθιώτιδας και πρώην Υπουργός Γιάννης Οικονόμου μίλησε στην επιτροπή αναθεώρησης του Συντάγματος για την ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 16 και την κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου στην Ανώτατη Εκπαίδευση.

Όπως σημείωσε ο Γιάννης Οικονόμου:

Πρόκειται για μια μάχη που ιδεολογικοπολιτικά κέρδισε η κεντροδεξιά και ιδιαίτερα η ΔΑΠ και η ΟΝΝΕΔ.

Η συζήτηση σήμερα γίνεται σε ένα περιβάλλον σημαντικά διαφοροποιημένο σε σχέση με το παρελθόν και υπογράμμισα τη σημασία που έχει να απαντήσουμε στις σημερινές προκλήσεις προκειμένου η αναθεώρηση του άρθρου 16 να ανταποκριθεί στις προσδοκίες αλλά και στις ανάγκες του σήμερα.

Τέσσερα είναι τα κυριότερα ζητήματα:

• Με βάση την δημογραφική συρρίκνωση στη χώρα πρέπει να  δούμε ποιο θα είναι το συνολικό μέγεθος και η διάρθρωση του ακαδημαϊκού χάρτη.
• Η ανισορροπία στην ανάπτυξη και ο υδροκεφαλισμός του ελληνικού κράτους πρέπει να ληφθεί υπόψιν στο που θα εγκατασταθούν και θα λειτουργήσουν τα μη κρατικά πανεπιστήμια.
• Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια πρέπει να είναι κανονικά πανεπιστήμια  με έρευνα , ποιοτικούς διδάσκοντες , υποδομές κι όχι προγράμματα σπουδών με εμπορικό ενδιαφέρον.
• Η πολιτεία οφείλει να περιορίσει ακόμη περισσότερο την γραφειοκρατία που νοθεύει τον ανταγωνισμό τους με τα ιδιωτικά”.

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του κ. Οικονόμου:

«Κυρίες και κύριοι

Το  αν θα παύσει ο Συνταγματικός περιορισμός που απαγορεύει την λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων  συνιστά μια από τις πλέον παραδοσιακές πολιτικές και ιδεολογικές διαφωνίες στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης από την δεκαετία του 80 και μετά.

Ιδιαίτερα για όσους περάσαμε από τις πολιτικές νεολαίες και φοιτητικές παρατάξεις το ζήτημα αυτό είχε αποκτήσει σχεδόν ταυτοτικά χαρακτηριστικά. Με την ΔΑΠ και την ΟΝΝΕΔ  να δίνουν με πείσμα και επιχειρήματα εδώ και πάνω από 40 χρόνια την μάχη για να σταματήσει η Ελλάδα να είναι η μοναδική εξαίρεση σε ολόκληρο σχεδόν το πλανήτη στο ζήτημα αυτό. 

Η διαφορετική άποψη στο συγκεκριμένο ζήτημα, που μέχρι πριν λίγα χρόνια είχε μόνο η κεντροδεξιά στην Ελλάδα δεν είναι ζήτημα εμμονής και δογματισμού.

Δεν περιλαμβάνει απλώς την διαφορετική αντίληψη σε ότι αφορά το μοντέλο οργάνωσης της οικονομίας και της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα σε βασικές για την εξέλιξη και την ευημερία των ανθρώπων υπηρεσίες.

Δεν αφορά μόνο την ειλικρίνεια και την ιδεολογική συνέπεια που για παράδειγμα δεν μπορούσε να εξηγήσει πως για την Αριστερά  και για το ΠΑΣΟΚ ήταν αποδεκτό να σπουδάζουν τη δεκαετία του ‘80  Έλληνες φοιτητές στην Βουλγαρία, την Ρουμανία, την Ουγγαρία αλλά να μην μπορούν στην χώρα τους.

Εκτός από όλα αυτά και πολλά ακόμη η διαφορετική μας άποψη αντανακλά και την διαφορετική αντίληψη που έχουμε για το πως μπορεί το δημόσιο πανεπιστήμιο  να ενισχυθεί και να πρωταγωνιστεί.

 Όχι μέσα σε ένα πλαίσιο απαγορεύσεων αλλά μέσα από σωστή ρύθμιση και ουσιαστική εποπτεία.

 Όχι περίκλειστο και «φοβικά  προστατευμένο» αλλά ανταγωνιστικό και πρωτοπόρο αξιοποιώντας την παράδοση και την κουλτούρα , την ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού  την εμπιστοσύνη και την ταύτιση που έχουν μαζί του γενιές και γενιές Ελλήνων που πρόκοψαν και προχώρησαν  χάρη στις σπουδές και τα πτυχία τους. 

Κάπως έτσι και χάνοντας εξαιτίας  εμμονικής άρνησης στην αρχή  αλλά και  ανεύθυνων τακτικισμών  στη συνέχεια ευκαιρίες στο παρελθόν, φτάσαμε το 2026 για να αχνοφαίνεται στον ορίζοντα η ρεαλιστική πιθανότητα αναθεώρησης του άρθρου 16.

Και αν κάτι έχει σημασία σήμερα σε αυτή την συζήτηση ιδιαίτερα για εμάς στην Νέα Δημοκρατία δεν είναι να επιχειρηματολογήσουμε για την ανάγκη αναθεώρησης αλλά να εντοπίσουμε τα χαρακτηριστικά του σημερινού περιβάλλοντος  και να θωρακίσουμε σωστά την νέα συνταγματική διάταξη.

Γιατί σήμερα υπάρχουν δεδομένα και ζητούμενα τελείως διαφορετικά σε σχέση με το παρελθόν. Για αυτό και χρειάζονται απαντήσεις.

1. Υπάρχει ένας παράγοντας που συχνά μένει στο περιθώριο της συζήτησης, ενώ στην πραγματικότητα καθορίζει το μέλλον ολόκληρου του εκπαιδευτικού συστήματος: το δημογραφικό. Οι αριθμοί είναι συντριπτικοί. Το 2040 ο αριθμός των αποφοίτων Λυκείου θα είναι ο μισός σε σχέση με το 2000. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, τίθεται ένα εύλογο ερώτημα: εφόσον ο αριθμός των υποψήφιων φοιτητών μειώνεται, πόσα πανεπιστήμια –δημόσια και ιδιωτικά– μπορεί να υποστηρίξει η ελληνική κοινωνία; Αυτό το ερώτημα μας υποχρεώνει να διαμορφώσουμε το περιεχόμενο  της πρότασης αναθεώρησης με τρόπο που να απαντά σε δύο πολύ κρίσιμα ζητήματα:

• Η κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου  δεν μπορεί να αφορά μόνο το πόσα νέα ιδρύματα θα δημιουργηθούν, αλλά και το ποιο θα είναι το συνολικό μέγεθος και η διάρθρωση του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας. Σήμερα υπάρχουν   25 δημόσια ΑΕΙ. Πολλά πια φυτοζωούν. Χρειάζεται γενναίο πρόγραμμα συγχωνεύσεων, ώστε να μπορέσουν τα κεντρικά ιδρύματα να ενισχυθούν με προσωπικό και να μπουν 2-3 ελληνικά ΑΕΙ στα πρώτα 100. 
• Η εμπειρία έχει δείξει ότι τα ιδιωτικά ανοίγουν Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Αυτό ενισχύει την ανισορροπία της χώρας και είναι βόμβα στο στεγαστικό στην Ελλάδα, όπου η στέγη είναι δυσεύρετη. Η οξύτητα του προβλήματος αλλά και του υδροκεφαλισμού που χαρακτηρίζει το ελληνικό κράτος ίσως απαιτεί την πρόβλεψη ειδικών προϋποθέσεων  έτσι ώστε η λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων να επιτρέπεται  μόνο στην ελληνική περιφέρεια. 

2. Χρειάζεται πολύ αυστηρά κριτήρια για τα νέα πανεπιστήμια και οφείλουμε να τα ορίσουμε και να τα περιγράψουμε με σαφήνεια και όχι αόριστα. Ας μην υποτιμούμε το γεγονός ότι πολλά από αυτά  που άνοιξαν δεν συνάδουν με τις προσδοκίες που δημιουργήθηκαν και με αυτό που απαιτεί η κοινωνία. Τα ιδιωτικά πρέπει να είναι πανεπιστήμια κανονικά. Όχι να ανοίγουν μόνο προγράμματα σπουδών με εμπορικό ενδιαφέρον. Πρέπει να καλλιεργήσουν όλες τις επιστήμες και φυσικά να επενδύσουν και να προάγουν την έρευνα. Επίσης, δεν μπορεί να προσλαμβάνουν κατά κόρον συνταξιούχους των δημοσίων ΑΕΙ ως κράχτες. Πρέπει να δίνουν κανονικές θέσεις σε νέους επιστήμονες. Τέλος, χρειάζεται παράλληλα αυστηροποίηση της χορήγησης αδειών άσκησης των επαγγελμάτων. Δεν είναι λογικό να έχεις εύκολο πτυχίο και μετά αυτοδικαίως επαγγελματικά δικαιώματα. 
3. Χρειάζεται άμεση κατοχύρωση της αποφυγής δημιουργίας μιας νέας παγίδας χρέους, σαν κι αυτήν στις ΗΠΑ. Όπου τα δάνεια για σπουδές είναι πια τρις δολάρια. 
4. Τα δημόσια ΑΕΙ πρέπει να αφεθούν να λειτουργήσουν με όρους ελευθερίας. Είναι δέσμια της γραφειοκρατίας και νοθεύεται ο ανταγωνισμός με τα ιδιωτικά.

Τέλος, επιτρέψτε μου στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης και ένα προβληματισμό.  Από τη μια κατοχυρώνουμε συνταγματικά την ελληνική γλώσσα και την ίδια στιγμή γεμίζουμε με αγγλόφωνα προγράμματα, τα οποία θα υποκαταστήσουν τα ελληνόφωνα. Χρειάζεται να προσεχθεί αυτό. 

Κυρίες και κύριοι

Το  πραγματικό δίλημμα σήμερα  δεν μπορεί να είναι  «δημόσια ή ιδιωτικά πανεπιστήμια». Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η χώρα θα αποκτήσει  μια συνολική στρατηγική για την ανώτατη εκπαίδευση μέσα σε συνθήκες δημογραφικής συρρίκνωσης.

Η διεθνοποίηση των σπουδών.

Η δυνατότητα να μετατραπεί η Ελλάδα από χώρα εξαγωγής φοιτητών σε χώρα υποδοχής φοιτητών.

Όλα αυτά μπορεί να δώσουν απαντήσεις τόσο στην διαφαινόμενη συρρίκνωση όσο και σε προβλήματα που φαντάζουν υπαρξιακά για την πατρίδα μας.

Όμως για να συμβεί αυτό απαιτούνται προϋποθέσεις: υψηλή ποιότητα σπουδών, διεθνώς αναγνωρισμένα προγράμματα, σύνδεση με την αγορά εργασίας και ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον που να μπορεί να ανταγωνιστεί ισχυρά ιδρύματα του εξωτερικού. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, δεν θα έχουμε το αποτέλεσμα που προσδοκούμε δεν θα δικαιώσουμε την προσπάθεια ,την επιμονή και τον ιδεολογικοπολιτικό αγώνα που για δεκαετίες δίνουμε για την αναθεώρηση του άρθρου 16.»

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Τροχαίο με παράσυρση 10χρονου ποδηλάτη στη Θεσσαλονίκη, στο νοσοκομείο το παιδί