Για την ενέργεια, τις ΑΠΕ και τα όρια της ανάπτυξης

Η ενεργειακή πολιτική είναι σήμερα ο καθρέφτης του αδιεξόδου της κυρίαρχης οικονομικής σκέψης. Μιλάμε για «πράσινη μετάβαση», αλλά την υλοποιούμε με τα ίδια εργαλεία που δημιούργησαν την κρίση: απεριόριστη μεγέθυνση, συγκέντρωση ισχύος, κερδοσκοπία και αδιαφάνεια.

Η οικολογική σκέψη ξεκινά από μια θεμελιώδη παραδοχή: η ενέργεια είναι κοινωνικό αγαθό, όχι χρηματοπιστωτικό προϊόν. Δέχεται τη μικτή οικονομία στον τομέα της ενέργειας μόνο εφόσον υπηρετεί σαφείς προτεραιότητες. Εφόσον υπηρετεί την ενεργειακή επάρκεια, τη βιωσιμότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Όχι τη μεγιστοποίηση του κέρδους λίγων ομίλων.

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) δεν είναι από μόνες τους λύση στο ενεργειακό ζήτημα. Γίνονται λύση μόνο όταν εντάσσονται σε έναν συνολικό ενεργειακό και κοινωνικό σχεδιασμό. Διαφορετικά, μετατρέπονται σε νέο πεδίο υπερσυσσώρευσης, σύγκρουσης με τις τοπικές κοινωνίες και περιβαλλοντικής υποβάθμισης.

Για εμάς η ενεργειακή μετάβαση δεν ταυτίζεται με την άναρχη εγκατάσταση ΑΠΕ. Η προστασία της φύσης προηγείται της επενδυτικής ταχύτητας. Η ενεργειακή επάρκεια δεν επιτυγχάνεται με υπερβολή, αλλά με εξοικονόμηση∙ και η κοινωνική αποδοχή δεν επιβάλλεται, αλλά χτίζεται. Αυτό σημαίνει φρένο στην ενεργειακή ανάπτυξη χωρίς χωρικά, οικολογικά και κοινωνικά όρια, σημαίνει προτεραιότητα στην εξοικονόμηση ενέργειας και στη μείωση της ζήτησης, ενίσχυση της αποκεντρωμένης παραγωγής και των ενεργειακών κοινοτήτων, δημοκρατικό έλεγχο των δικτύων και της αγοράς ενέργειας, προστασία των ορεινών όγκων, των προστατευόμενων περιοχών και των τοπικών οικοσυστημάτων.

Η έννοια της αποανάπτυξης στον τομέα της ενέργειας δεν σημαίνει σκοτάδι ή στέρηση. Σημαίνει λιγότερη σπατάλη, λιγότερη εξάρτηση, περισσότερη αυτονομία. Σημαίνει ότι πρώτα μειώνουμε τις ανάγκες και μετά σχεδιάζουμε την παραγωγή. Απέναντι στο αφήγημα ότι «όσο περισσότερες ΑΠΕ τόσο το καλύτερο», απαντάμε: όχι χωρίς όρια, όχι χωρίς σχέδιο, όχι χωρίς την κοινωνία. Η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι τεχνικό πρόγραμμα. Είναι πολιτική επιλογή. Και η επιλογή μας είναι ξεκάθαρη: η ενέργεια πρέπει να είναι στην υπηρεσία της ζωής, της κοινωνίας και του πλανήτη.

Τι πιο απλό;

Στέφανος Σταμέλλος

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Φεύγει ο παλιός ο χρόνος (του Χρήστου Τσουράκη)