Έρχεται... face control για τη σύσταση εταιρείας - Μετά το σκάνδαλο με τους αχυρανθρώπους στα νυχτερινά μαγαζιά

Το κύκλωμα της Θεσσαλονίκης, που χρησιμοποίησε μέσα σε τρία χρόνια 4.200 ΑΦΜ και άφησε πίσω του χρέη άνω των 203 εκατ. ευρώ προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, φέρνει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο συστήνονται οι επιχειρήσεις. Η ΑΑΔΕ εξετάζει να μπει "φίλτρο" στη διαδικασία έναρξης δραστηριότητας, ώστε να μην μπορεί πλέον κάποιος να στήνει εταιρείες στο όνομα "αχυρανθρώπων" με λίγα κλικ.

Όπως επισημαίνει το thetoc.gr, στο επίκεντρο των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων βρίσκεται η υποχρεωτική φυσική παρουσία στη Φορολογική Αρχή, πριν από την ολοκλήρωση της έναρξης, για όσους συγκεντρώνουν χαρακτηριστικά "μπροστινών". Παράλληλα, σχεδιάζεται εντατικότερη διασταύρωση στοιχείων για τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν στη σύσταση εταιρειών.

Το "μοντέλο" της Θεσσαλονίκης

Η υπόθεση, που αποκάλυψε η ομάδα ΔΕΟΣ της ΑΑΔΕ, αφορά περίπου 2.000 επιχειρήσεις εστίασης και νυχτερινής διασκέδασης, με 1.300 "αχυρανθρώπους" και 700 υποκρυπτόμενα πρόσωπα. Κοινό χαρακτηριστικό όλων των εταιρειών ήταν ότι διαχειριστές και μοναδικοί εταίροι ήταν φυσικά πρόσωπα που λειτουργούσαν ως "βιτρίνα".

Ο μηχανισμός ήταν απλός. Οι πραγματικοί επιχειρηματίες μίσθωναν τα ακίνητα και, μέσω διαδοχικών υπεκμισθώσεων, δημιουργούσαν στα καταστήματα εφήμερες εταιρείες. Όταν τα χρέη σε ένα ΑΦΜ συσσωρεύονταν, η εταιρεία έμπαινε σε εκκαθάριση και ο ίδιος χώρος άρχιζε να λειτουργεί με νέο ΑΦΜ και άλλον "αχυράνθρωπο", μέσα σε λίγες ώρες. Πρόκειται για το λεγόμενο "εταιρικό carousel".

Καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με τη δικογραφία, είχαν λογιστές και ένας δικηγόρος, που οργάνωναν τη σύσταση των εταιρειών. Ο λογιστής που φέρεται ως "συντονιστής" αναλάμβανε τις διαδικασίες σε ΓΕΜΗ, ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ, χρησιμοποιώντας παράνομα τους προσωπικούς κωδικούς των "αχυρανθρώπων". Αυτό ακριβώς το κενό, τη δυνατότητα να ολοκληρώνεται μια έναρξη χωρίς ο τυπικός ιδιοκτήτης να εμφανιστεί ποτέ, επιχειρεί να κλείσει η ΑΑΔΕ.

Πώς γίνεται σήμερα η σύσταση

Σήμερα η σύσταση των περισσότερων εταιρειών γίνεται μέσω της Υπηρεσίας Μιας Στάσης (ΥΜΣ) του ΓΕΜΗ. Ειδικά για τις Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες (ΙΚΕ), τη μορφή που επιλέγεται συχνότερα για μικρές επιχειρήσεις όπως τα καταστήματα εστίασης, η σύσταση γίνεται από τον Νοέμβριο του 2020 αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω της πλατφόρμας e-ΥΜΣ, με χρήση πρότυπου καταστατικού και χωρίς επίσκεψη σε καμία δημόσια υπηρεσία.

Οι ιδρυτές υπογράφουν ηλεκτρονικά τον φάκελο σύστασης και το καταστατικό, είτε με τους κωδικούς Taxisnet είτε με ψηφιακή υπογραφή. Με την ολοκλήρωση του φακέλου, το σύστημα αποδίδει αριθμό ΓΕΜΗ, διαβιβάζει αυτόματα τα στοιχεία στο Taxis για την απόδοση ΑΦΜ, ενώ η εταιρεία εγγράφεται στο αρμόδιο Επιμελητήριο και, όπου απαιτείται, στον e-ΕΦΚΑ. Όλα γίνονται μέσω της διαλειτουργικότητας των συστημάτων, χωρίς να μεσολαβεί υπάλληλος.

Τα νομιμοποιητικά έγγραφα τηρούνται στο αρχείο της εταιρείας και ελέγχονται μόνο εάν γίνει δειγματοληπτικός έλεγχος από την υπηρεσία ΓΕΜΗ. Η διαδικασία σχεδιάστηκε για να διευκολύνει την επιχειρηματικότητα, όμως στην πράξη αρκεί η κατοχή των κωδικών κάποιου για να εμφανιστεί ως ιδρυτής. "Επιτήδειοι εκμεταλλεύονται τις ευκολίες που δίνει ο νόμος για να συσταθεί επιχείρηση", παραδέχθηκε ο διοικητής της ΑΑΔΕ.

Τέλος στην αυτόματη έναρξη

"Τέτοιες υποθέσεις μας δίνουν τη δυνατότητα να ξαναδούμε και το νομοθετικό πλαίσιο", δήλωσε ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, σημειώνοντας ότι οι υποθέσεις που αποκαλύφθηκαν έδωσαν στη φορολογική διοίκηση συγκεκριμένα κριτήρια για τον εντοπισμό ύποπτων περιπτώσεων.

"Οι αχυράνθρωποι έχουν ένα προφίλ. Έχουν κάποια χαρακτηριστικά", ανέφερε. Όπως εξήγησε, εξετάζεται σε ορισμένες περιπτώσεις η διαδικασία να μην ολοκληρώνεται αυτόματα και ο ενδιαφερόμενος να καλείται στην Εφορία για πρόσθετο έλεγχο. "Εκεί που κάποιες ενδείξεις δείχνουν ότι κάτι δεν πάει καλά. Δεν λέμε να μη συσταθεί η εταιρεία, αλλά να σε δούμε κιόλας", τόνισε, διευκρινίζοντας ότι για τον εντοπισμό των ύποπτων περιπτώσεων θα αξιοποιείται "ένας συνδυασμός κριτηρίων".

Το "προφίλ" που σκιαγραφεί η Φορολογική Αρχή αφορά πρόσωπα που εμφανίζονται στα χαρτιά ως μέτοχοι, εταίροι ή διαχειριστές, χωρίς να έχουν τον πραγματικό έλεγχο της επιχείρησης. Στη Θεσσαλονίκη, ως ιδιοκτήτες εμφανίζονταν ακόμη και διανομείς, λαντζέρηδες και ταμίες, ενώ ένας γνωστός ηθοποιός ομολόγησε ότι αμειβόταν με 200 έως 700 ευρώ τον μήνα για να δανείζει το όνομά του.

Διασταυρώσεις ΓΕΜΗ – ΑΑΔΕ

Βασικό εργαλείο των νέων ελέγχων αναμένεται να είναι η συνδυαστική αξιοποίηση των πληροφοριών του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) και των αρχείων της φορολογικής διοίκησης.

Η επεξεργασία τους μπορεί να αναδείξει διασυνδέσεις μεταξύ επιχειρήσεων, συχνές εναλλαγές διοικήσεων και επαναλαμβανόμενη συμμετοχή κοινών προσώπων, στοιχεία που ενδέχεται να παραπέμπουν σε συντονισμένη καταστρατήγηση των κανόνων. Ήταν, άλλωστε, η διασταύρωση τέτοιων στοιχείων που οδήγησε στην αποκάλυψη του κυκλώματος της Θεσσαλονίκης, μετά από πολύμηνη έρευνα με ειδικά αναλυτικά εργαλεία. "Σαρώσαμε τις εταιρείες με βάση τα χρέη", είπε χαρακτηριστικά ο κ. Πιτσιλής.

Η διαφορά είναι ότι, με τις αλλαγές που εξετάζονται, ο έλεγχος θα γίνεται πριν από τη σύσταση και όχι όταν τα χρέη έχουν ήδη συσσωρευτεί.

Στοχευμένα, όχι οριζόντια

Η ΑΑΔΕ επιμένει ότι δεν θα μπουν εμπόδια στην έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας για το σύνολο των ενδιαφερομένων. Ο σχεδιασμός προσανατολίζεται σε στοχευμένους ελέγχους μόνο όπου προκύπτουν ενδείξεις καταχρηστικών πρακτικών, με γνώμονα την προστασία της υγιούς επιχειρηματικότητας.

Οι τελικές ρυθμίσεις αναμένεται να συνδυάζουν την προστασία των δημόσιων εσόδων με την ουσιαστική αξιολόγηση των εταιρικών συμμετοχών και την αποκάλυψη των πραγματικών δικαιούχων πίσω από τις τυπικές καταχωρίσεις των μητρώων.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Λήξη συναγερμού για τον άνδρα που απειλούσε να αυτοπυρποληθεί στην Πάτρα - Οδηγείται σε ψυχιατρική κλινική