Σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία: Ανθρώπινο λάθος ή αδυναμίες στο δίκτυο υψηλής ταχύτητας;

Στο επίκεντρο της έρευνας για το δεύτερο μεγάλο σιδηροδρομικό δυστύχημα που σημειώνεται στην Ισπανία μέσα στη φετινή χρονιά βρίσκεται το ερώτημα αν η τραγωδία προκλήθηκε από ανθρώπινο λάθος ή από τις δυσλειτουργίες του άλλοτε προβεβλημένου δικτύου τρένων υψηλής ταχύτητας της χώρας.

Η απάντηση, ωστόσο, εξαρτάται από το ποιον ρωτά κανείς. Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας έσπευσε να αποδώσει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη σύγκρουση της Τετάρτης στην επαρχία του Τολέδο, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 69 ανθρώπους, στην κακή κρίση ενός ελεγκτή κυκλοφορίας.

Οι σιδηροδρομικές συνδικαλιστικές οργανώσεις, από την πλευρά τους, αμφισβητούν αυτή την εκδοχή, στρέφοντας την προσοχή στις συνθήκες εργασίας που, όπως υποστηρίζουν, έχουν επιδεινωθεί σημαντικά. Κάνουν λόγο για λιγότερους ελεγκτές κυκλοφορίας, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν μεγαλύτερο φόρτο εργασίας από ποτέ, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο η διασφάλιση της ασφάλειας των 45 εκατομμυρίων επιβατών που χρησιμοποιούν ετησίως το σιδηροδρομικό δίκτυο.

Για το πολύνεκρο δυστύχημα βρίσκονται σε εξέλιξη δύο ξεχωριστές έρευνες, μία από δικαστή και μία από ειδική κυβερνητική επιτροπή. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, έχει δεσμευτεί ότι θα διερευνηθούν πλήρως οι συνθήκες της τραγωδίας.

«Αυτή η έρευνα πρέπει να καθορίσει πώς και γιατί συνέβη αυτή η καταστροφή», δήλωσε την Πέμπτη ο βασιλιάς της Ισπανίας, Φελίπε ΣΤ’, έπειτα από επίσκεψή του σε νοσοκομείο του Τολέδο, όπου νοσηλεύονται τραυματίες επιβάτες. «Θα πρέπει να λάβουμε μέτρα ώστε να μην ξανασυμβεί ποτέ κάτι τέτοιο».

Το χρονολόγιο της τραγωδίας, σύμφωνα με την κυβέρνηση

Η αλληλουχία των γεγονότων που οδήγησαν στην καταστροφή ξεκίνησε στις 8:30 το πρωί της Τετάρτης, όταν τέθηκε εκτός λειτουργίας το σύστημα επικοινωνίας που είναι απαραίτητο για τη λειτουργία του συστήματος ασφαλείας της συγκεκριμένης σιδηροδρομικής γραμμής.

Πρόκειται για το σύστημα LZB, το οποίο παρακολουθεί τη θέση των τρένων και έχει τη δυνατότητα να ενεργοποιεί ακόμη και αυτόματα τα φρένα ενός συρμού, προκειμένου να αποτρέψει μια σύγκρουση.

Η δυσλειτουργία είχε ως αποτέλεσμα οι ανθρώπινοι ελεγκτές, που βρίσκονταν σε κέντρο ελέγχου στη Μαδρίτη, να αναλάβουν εξ ολοκλήρου την ευθύνη για την παρακολούθηση της θέσης και της ασφάλειας των τρένων σε ένα τμήμα 63 χιλιομέτρων, μεταξύ Μαδρίτης και Σεβίλλης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Aρχών, εκείνη την ώρα βρίσκονταν έξι τρένα στο συγκεκριμένο τμήμα του δικτύου.

Στις 8:36, ένας ελεγκτής ενημέρωσε συρμό της κρατικής εταιρείας RENFE ότι μπορούσε να ξεκινήσει ξανά την πορεία του με κανονική ταχύτητα. Ο δεύτερος συρμός, ο οποίος ανήκε στην ιδιωτική εταιρεία IRYO και βρισκόταν 25 χιλιόμετρα πιο κάτω στη γραμμή, επιχείρησε επίσης να ξεκινήσει, ωστόσο ο μηχανοδηγός δεν κατάφερε να παρακάμψει την αυτόματη εντολή ακινητοποίησης και ενημέρωσε τον ελεγκτή.

Στις 8:53 σημειώθηκε η σύγκρουση. Βαγόνια εκτροχιάστηκαν, ενώ τμήματα των τρένων διαλύθηκαν από τη σφοδρότητα της πρόσκρουσης.

Αυτό ήταν το δεύτερο μεγάλο σιδηροδρομικό δυστύχημα που σημειώνεται φέτος στη γραμμή Μαδρίτης – Σεβίλλης. Τον Ιανουάριο, σε σημείο που βρίσκεται περισσότερο από δύο ώρες νοτιότερα, ένας συρμός εκτροχιάστηκε και συγκρούστηκε με άλλο τρένο που κινούνταν προς την αντίθετη κατεύθυνση, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 46 άνθρωποι.

Τι υποστηρίζει ο υπουργός Μεταφορών

Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, ο οποίος δέχεται πιέσεις να παραιτηθεί, χαρακτήρισε «ανεξήγητη» και «λανθασμένη» την απόφαση του ελεγκτή να επιτρέψει σε έναν συρμό να ξεκινήσει ξανά με πλήρη ταχύτητα, ενώ ο δεύτερος παρέμενε ακινητοποιημένος.

Όπως υποστήριξε, το τρένο της RENFE δεν θα έπρεπε σε καμία περίπτωση να έχει λάβει εντολή επανεκκίνησης, καθώς εξακολουθούσε να υπάρχει ενεργό σήμα στάσης στη συγκεκριμένη γραμμή.

«Δίνεται εντολή στο τρένο να ξεκινήσει ξανά, μια λανθασμένη απόφαση», δήλωσε ο Πουέντε στους δημοσιογράφους. Όπως πρόσθεσε, η απόφαση «ελήφθη υπό ανεξήγητες συνθήκες, δεδομένου ότι ένα τρένο ήταν ακινητοποιημένο και υπήρχε κόκκινο φανάρι».

Η απάντηση των συνδικαλιστικών οργανώσεων

Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονται οι ελεγκτές κυκλοφορίας.

Η Ρακέλ Αγιόν, εκπρόσωπος του SCF, του ισπανικού συνδικάτου ελεγκτών σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, δήλωσε στο Associated Press ότι ο φόρτος εργασίας είναι συστηματικά υπερβολικός για το υπάρχον προσωπικό, το οποίο καλείται να διαχειριστεί με ασφάλεια την κυκλοφορία των τρένων.

Όπως ανέφερε, οι ελεγκτές ζητούν εδώ και χρόνια την πρόσληψη περισσότερου προσωπικού, την ώρα που τα συστήματα ασφαλείας εξακολουθούν να παρουσιάζουν βλάβες.

«Πιστεύουμε ότι (ο υπουργός) επιρρίπτει την ευθύνη σε έναν απλό εργαζόμενο, ο οποίος εργάζεται υπό ολοένα και χειρότερες συνθήκες», δήλωσε. «Το ανθρώπινο λάθος δεν είναι ακατανόητο. Αυτό που είναι ακατανόητο είναι ότι το σύστημα ασφαλείας παρουσιάζει συχνά βλάβες».

Από την πλευρά του, το ισπανικό συνδικάτο μηχανοδηγών SEMAF υποστήριξε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που το σύστημα ασφαλείας LZB, το οποίο λειτουργεί εδώ και τρεις δεκαετίες και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στη γραμμή Μαδρίτης – Σεβίλλης, παρότι βρίσκεται σε διαδικασία σταδιακής αντικατάστασης, τίθεται εκτός λειτουργίας, αφήνοντας τους ανθρώπινους χειριστές να διαχειριστούν μόνοι τους την κατάσταση.

«Το σύστημα LZB θα έπρεπε να έχει αντικατασταθεί εδώ και αρκετό καιρό», δήλωσε ο Ντιέγκο Μαρτίν, εκπρόσωπος του SEMAF. «Μας απογοήτευσε χθες (Τετάρτη) και έχει τεθεί εκτός λειτουργίας επανειλημμένα και στο παρελθόν».

Την Πέμπτη, εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους προχώρησαν σε απεργία, η οποία είχε προγραμματιστεί από πριν, διεκδικώντας την εκπλήρωση των κυβερνητικών δεσμεύσεων για τη βελτίωση των συνθηκών ασφαλείας μετά το δυστύχημα του Ιανουαρίου.

Εκπρόσωποι αρκετών συνδικαλιστικών οργανώσεων άσκησαν επίσης κριτική για τη διαρροή ηχητικών αποσπασμάτων από τις συνομιλίες μεταξύ του κέντρου ελέγχου και των μηχανοδηγών σε ισπανικά μέσα ενημέρωσης, χαρακτηρίζοντάς την «ανεύθυνη».

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Binance: Το μεγαλύτερο χακάρισμα στην ιστορία των κρυπτονομισμάτων - 6,3 δισ. στο στόχαστρο, βυθίζεται το Bitcoin