«Σαχάρα» κινδυνεύει να γίνει η Θεσσαλία - Δυσοίωνες προβλέψεις από έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Σε πραγματική έρημο "Σαχάρα" κινδυνεύει να μετατραπεί ο θεσσαλικός κάμπος τις επόμενες δεκαετίες, εφόσον δεν ληφθούν άμεσα δραστικά μέτρα για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Τα πορίσματα πρόσφατων μελετών του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κρούουν με τον πλέον δραματικό τρόπο τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς τα επεισόδια ξηρασίας αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστούν κατά την περίοδο 2070–2100, εμφανίζοντας πρωτοφανή δριμύτητα, μεγαλύτερη χρονική διάρκεια και πλήττοντας σαφώς μεγαλύτερη έκταση.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της συνολικής έρευνας, καταγράφεται σημαντική αύξηση της σφοδρότητας των φαινομένων για τη μελλοντική αυτή περίοδο και στα δύο κοινωνικοοικονομικά σενάρια κλιματικής αλλαγής, με εμφανέστατη τη μετάβαση από τις μικρές ή μέσες τιμές ξηρασίας στις υψηλές τιμές.

Ανθρωπογενής πίεση

Πιο αναλυτικά, όπως δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Νικήτας Μυλόπουλος, πρόσφατη μελέτη των υδατικών αποθεμάτων επιβεβαιώνει ότι το υδατικό δυναμικό της Θεσσαλίας δέχεται εδώ και δεκαετίες τη μεγαλύτερη ανθρωπογενή πίεση για την κάλυψη αρδευτικών αναγκών συγκριτικά με τα υπόλοιπα διαμερίσματα της χώρας.

Η διατάραξη του υδατικού ισοζυγίου στο μεγαλύτερο μέρος του υδατικού διαμερίσματος και η μεγάλη περιβαλλοντική αλλά και οικονομική καταστροφή που τη συνοδεύει, με την εξάντληση των αποθεμάτων του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα και τη σοβαρή μείωση των παροχών του ποταμού Πηνειού, αποτελεί παράδειγμα περιβαλλοντικού και αναπτυξιακού προβλήματος που χρήζει ιδιαίτερης αντιμετώπισης.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η κάλυψη της αρδευτικής ζήτησης κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, κατά τους οποίους οι ανάγκες των καλλιεργειών είναι υψηλές και οι διατιθέμενες ποσότητες μειωμένες.

Χαρακτηριστικό είναι το ιστορικό δεδομένο μελέτης των μετεωρολογικών ξηρασιών, σύμφωνα με την οποία το υδρολογικό έτος 1989–1990 η ξηρασία είχε περίοδο επαναφοράς άνω των 80 ετών και έπληξε περισσότερο από το 50% της έκτασης της Θεσσαλίας. Η περιοχή που επηρεάστηκε περισσότερο ήταν η δυτική ορεινή ζώνη, απ' όπου πηγάζουν ο Πηνειός και οι κυριότεροι παραπόταμοί του.

Τα έντονα φαινόμενα ξηρασίας συνέβαλαν στην μείωση των αρδευόμενων καλλιεργούμενων εκτάσεων, με άμεσο επακόλουθο την μείωση των αποδόσεων των καλλιεργειών και την εξάντληση των υπόγειων και επιφανειακών υδάτινων αποθεμάτων. Επίσης η διάνοιξη γεωτρήσεων στο καρστικό σύστημα καθώς και η ανεξέλεγκτη λήψη νερού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες κυρίως από ιδιωτικές γεωτρήσεις, επηρέασε αρνητικά τα υδατικά αποθέματα του συστήματος.

Οι τέσσερις μορφές της ξηρασίας

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ξηρασία είναι ένα ακραίο περιβαλλοντικό φαινόμενο με διάφορες μορφές, ανάλογα με την παράμετρο μέτρησης και το τοπικό κλίμα. Σε αντίθεση με πλημμύρες ή καταιγίδες, χαρακτηρίζεται από μακρά χρονική διάρκεια και συνδέεται άμεσα με την ανεπάρκεια υδάτινων πόρων.

Οι βασικοί επιστημονικοί ορισμοί διακρίνονται ως εξής:

Μετεωρολογική ξηρασία: Είναι η μείωση των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων μιας περιοχής σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, σημαντικά κάτω από το μέσο όρο της, ή κάτω από μία κρίσιμη τιμή που καθορίζει την έναρξη της ξηρασίας.

Γεωργική (αγροτική) ξηρασία: Είναι η μείωση της υγρασίας του εδάφους σε τέτοιο βαθμό ώστε η γεωργική παραγωγή να μειώνεται σημαντικά.

Υδρολογική ξηρασία: Είναι η έλλειψη όχι μόνο ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων, αλλά επιφανειακής και υπόγειας απορροής.

Ξηρασία Υδατικών Συστημάτων (Κοινωνικο-οικονομική ξηρασία): Ορίζεται ως η αρνητική τιμή της διαφοράς κάθε μορφής προσφοράς και ζήτησης νερού.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Δρόσισε απότομα στη Φθιώτιδα - Κάτω από 30 βαθμούς το μεσημέρι η θερμοκρασία - Ο καιρός τις επόμενες ημέρες