Η μητρότητα όπως την έμαθα στην πορεία (της Ιωάννας Μπερτσιμά)

Η δεύτερη Κυριακή του Μαΐου έχει καθιερωθεί ως η Γιορτή της Μητέρας. 

Μια ημέρα γεμάτη λουλούδια, ευχές και αναγνώριση για το πρόσωπο που παραδοσιακά θεωρείται ο στυλοβάτης της ζωής μας.

Τι είναι αυτό που κάνει τη «μάνα» να ξεχωρίζει;

Είναι οι ατελείωτες ώρες φροντίδας, το φαγητό, η καθαριότητα, η συνεχής έγνοια για τα παιδιά μας; Είναι οι συμβουλές, οι αγωνίες, τα όρια που θέτει; Ή μήπως είναι κάτι πιο βαθύ και ουσιαστικό;

Συχνά ακούμε για την «ιερότητα» της μάνας, για μια αγάπη ανώτερη ή μοναδική έναντι εκείνης του πατέρα. Προσωπικά, δυσκολεύομαι να μετρήσω την αγάπη με τέτοιες κλίμακες. Ίσως γιατί η ουσία της αγάπης δεν βρίσκεται στο ποιος την προσφέρει, αλλά στο πώς αυτή βιώνεται. Άλλωστε, αντίστοιχα έχει καθιερωθεί και η Γιορτή του Πατέρα την Τρίτη Κυριακή του Ιουνίου, ως μια ημέρα τιμής της δικής του παρουσίας και συνεισφοράς στην οικογένεια.

Αν αφαιρέσουμε τις πρακτικές λεπτομέρειες της καθημερινής φροντίδας, η ουσία της γονεϊκής αγάπης είναι μία: η δημιουργία ενός πλαισίου ασφάλειας και ισορροπίας. Είτε πρόκειται για μια μητέρα που μεγαλώνει μόνη το παιδί της, είτε για έναν πατέρα, είτε για οποιαδήποτε μορφή οικογένειας επιλέγει η σύγχρονη πραγματικότητα, το ζητούμενο παραμένει η αληθινή, άδολη αγάπη.

Η αγάπη δεν έχει φύλο. Δεν έχει ετικέτες ούτε ρόλους. Έχω δει μητέρα να χάνει τα λογικά της από τον πόνο της απώλειας του παιδιού της, αλλά έχω δει και πατέρα να φεύγει από τη ζωή λίγες ώρες μετά τον χαμό του παιδιού του.

Ως μητέρα δύο παιδιών, νιώθω την ευλογία της μητρότητας κάθε φορά που βλέπω το χαμόγελό τους να φωτίζει τον κόσμο μου και κάθε φορά που η λύπη τους σκοτεινιάζει την ψυχή μου. Όμως, τώρα που τα παιδιά μου είναι ενήλικες, κοιτάζοντας πίσω, οι προβληματισμοί μου είναι πολλοί. Ήμουν η μητέρα που είχαν ανάγκη; Ανταποκρίθηκα στις προσδοκίες τους;

Γνωρίζουμε καλά πως τα παιδιά μας είναι οι πιο αυστηροί κριτές μας. Συχνά μας επικρίνουν για τις επιλογές μας, για τα λάθη μας, για τις στιγμές που δεν ήμασταν αυτό που εκείνα ονειρεύονταν.

Υπάρχουν στιγμές που η ζωή φέρνει δυσκολίες και ρήξεις. Ένας γονέας μπορεί να αποφασίσει να φύγει από τον γάμο του για να βρει την προσωπική του ισορροπία, κάποιες φορές και την ασφάλειά του. Αυτή η επιλογή μπορεί να θυμώσει τα παιδιά, που καταδικάζουν και στερούν την αγάπη τους ως τιμωρία. Ακόμα και τότε, η ουσία παραμένει: το παιδί δεν είναι κτήμα μας, ούτε τρόπος επιβεβαίωσης του «εγώ» μας. Είναι μια ελεύθερη προσωπικότητα.

Για μένα, αυτή η γιορτή δεν είναι τίτλος τιμής. Είναι μια εσωτερική υπενθύμιση της δικής μου ευθύνης. Μια υπενθύμιση της άοκνης προσπάθειας να στέκομαι δίπλα τους — ακόμη και όταν με κρίνουν σκληρά — να στηρίζω τα όνειρά τους και να μην επιτρέψω σε κανένα «χαλικάκι» να σταθεί εμπόδιο στην πορεία τους.

Και ίσως το πιο σημαντικό μάθημα είναι ότι για να αγαπήσουμε πραγματικά τα παιδιά μας, χρειάζεται πρώτα να συμφιλιωθούμε με τον εαυτό μας. Μόνο έτσι μπορούμε να τα αγαπήσουμε χωρίς όρους και χωρίς να απαιτούμε σεβασμό ή υποταγή «εκ του ρόλου» μας. Η αγάπη κερδίζεται με την αποδοχή. 

Ας γιορτάσουμε, λοιπόν, την ικανότητά μας να αγαπάμε βαθιά, να σεβόμαστε και να εξελισσόμαστε μέσα από τη σχέση μας με τα παιδιά μας.

Γιατί, τελικά, το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να τους κάνουμε δεν είναι οι θυσίες μας, αλλά ο δικός μας συμφιλιωμένος και γεμάτος αλήθεια εαυτός.

Ιωάννα Μπερτσιμά

Μία μάνα

Ιωάννα Μπερτσιμά
Πολιτική-Διοικητική Επιστήμονας, MPA

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Φιλία (του Χρήστου Τσουράκη)