Aqua Montis: 123 εκατ. ευρώ για 1.300 ορεινά αντιπλημμυρικά έργα σε Θεσσαλία και Φθιώτιδα

Σε μία ριζική αλλαγή φιλοσοφίας για την αντιπλημμυρική θωράκιση προχωρούν τα συναρμόδια Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, μεταφέροντας το επίκεντρο των παρεμβάσεων από τις πεδινές κοίτες κατευθείαν στον ορεινό όγκο.

Μέσω του προγράμματος «Aqua Montis», συνολικού προϋπολογισμού περίπου 123 εκατομμυρίων ευρώ, δρομολογούνται 1.300 έργα ορεινής υδρονομίας στο Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας, το οποίο εκτείνεται εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας Θεσσαλίας και της Π.Ε. Φθιώτιδας.

Στόχος είναι η συγκράτηση του νερού και των φερτών υλικών ψηλά στη διαδρομή τους, ώστε να ανακοπεί η καταστροφική ταχύτητα απορροής πριν τα πλημμυρικά κύματα καταλήξουν στις πεδινές περιοχές και απειλήσουν οικισμούς, υποδομές και καλλιέργειες.

Το χρηματοδοτικό πακέτο των 123 εκατ. ευρώ

Το σχέδιο χρηματοδοτείται συνδυαστικά από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους:

• 96,1 εκατ. ευρώ (96.103.914,96 €): Εγκρίθηκε ως δημόσια δαπάνη από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021-2027 με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, έπειτα από συνεργασία με τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου.
• 26,55 εκατ. ευρώ (26.556.721,59 €): Έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί από τη Γενική Γραμματεία Δασών του ΥΠΕΝ με χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο για τις ορεινές λεκάνες αρμοδιότητας του Δασαρχείου Βόλου.

Παρεμβάσεις σε περιοχές αρμοδιότητας του Δασαρχείου Λαμίας

Οι νέες παρεμβάσεις αναπτύσσονται στις ορεινές λεκάνες εντός των περιοχών ευθύνης πέντε κομβικών δασαρχείων: Αγιάς, Λάρισας, Μουζακίου, Τρικάλων της ΠΕ Θεσσαλίας, αλλά και του Δασαρχείου Λαμίας από τη Φθιώτιδα, καθώς ο Δομοκός δοκιμάστηκε εξίσου από τις Θεομηνίες Ντάνιελ και Ελίας.

Στις διαδικασίες ανάθεσης το ΥΠΕΝ υποστηρίζεται από την τεχνογνωσία της ΕΕΣΥΠ Α.Ε., ενώ η Γενική Διεύθυνση Δασών έχει ήδη ολοκληρώσει τις σχετικές προκαταρκτικές μελέτες.

Το τεχνικό αντικείμενο περιλαμβάνει:

• Περίπου 1.300 φράγματα (βάρους, μονά, διπλά φράγματα και προφράγματα συγκράτησης φερτών υλικών).
• Αναβαθμούς, τοίχους αντιστήριξης και έργα σταθεροποίησης / προστασίας πρανών.
• Καθαρισμούς και διευθετήσεις τμημάτων κοίτης ορεινών χειμάρρων.
• Αναδασώσεις και φυτοτεχνικές ενισχύσεις για τη συγκράτηση του εδάφους και τη φυσική θωράκιση των λεκανών.

Η στρατηγική μετά τον Daniel και τα επιστημονικά δεδομένα

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του insider.gr, το πρόγραμμα βασίζεται στις λεγόμενες «λύσεις βασισμένες στη φύση» (Nature-Based Solutions). Η εμπειρία των ακραίων φαινομένων Daniel και Elias το 2023, σε συνδυασμό με τις συνέπειες των δασικών πυρκαγιών που απογυμνώνουν τα εδάφη, κατέστησε σαφές ότι τα κλασικά έργα διευθέτησης στα πεδινά δεν αρκούν από μόνα τους.

Με την ανάσχεση της ορμής ψηλά στο βουνό:

1. Μειώνεται η πλημμυρική αιχμή στις πεδινές περιοχές.
2. Μπλοκάρονται τα φερτά υλικά (χώματα, πέτρες, κορμοί) που φράζουν γέφυρες και υπερχειλίζουν ποταμούς.
3. Προστατεύονται τα κατάντη έργα, αυξάνοντας τη διάρκεια ζωής των ταμιευτήρων και μειώνοντας το κόστος συντήρησης των εγγειοβελτιωτικών υποδομών.

Οι δηλώσεις των Υπουργών

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε:

«Η Θεσσαλία χρειάζεται ουσιαστική θωράκιση απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Με το Aqua Montis, συνολικού ύψους 123 εκατ. ευρώ, προχωρούμε σε περίπου 1.300 έργα ορεινής υδρονομίας στη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα, παρεμβαίνοντας στον ορεινό χώρο, πριν τα νερά και τα φερτά υλικά φτάσουν στις πεδινές περιοχές. H επιλογή μας είναι σαφής, δεν περιμένουμε τα ακραία φαινόμενα για να δράσουμε. Επενδύουμε στην πρόληψη, στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και των υποδομών και στην ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών. Με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, ώριμες μελέτες και έργα που ήδη συμβασιοποιούνται, περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη. Θωρακίζουμε σήμερα τη Θεσσαλία απέναντι στις προκλήσεις του αύριο».

Από την πλευρά του, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, τόνισε:

«Με το εκτεταμένο πρόγραμμα έργων ορεινής υδρονομίας, συνολικού ύψους περίπου 123 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Πράσινο Ταμείο, η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη υλοποιεί μια ακόμα δράση με στόχο τη θωράκιση της χώρας και ειδικότερα περιοχών όπως η Θεσσαλία, απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ταυτόχρονα, ακόμα μια έμπρακτη απόδειξη για τον ρόλο και το κοινωνικό-αναπτυξιακό αποτύπωμα των ευρωπαϊκών πόρων που εξασφαλίσαμε. Οι πόροι του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης -όπως και αυτοί από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης- αφορούν το σύνολο της κοινωνίας, αφορούν στην ασφαλή και ισχυρή Ελλάδα του 2030 που με σχέδιο και αποφασιστικότητα δημιουργούμε».

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Φωκίδα: Νέο περιπολικό όχημα για τον Αστυνομικό Σταθμό Γραβιάς, δωρεά της εταιρίας «Ευρωπαϊκοί Βωξίτες»