Από τους αγανακτισμένους στους εξαντλημένους: γιατί σώπασαν οι δρόμοι στην Ελλάδα; (του Γιώργου Καρανάσιου)

Την ώρα που στη Γαλλία και στη Γερμανία οι δρόμοι ξαναγεμίζουν με νέους ανθρώπους που διαδηλώνουν για τη στεγαστική κρίση, τους μισθούς - φιλοδώρημα και το κόστος ζωής, στην Ελλάδα δεν κουνιέται φύλλο.

Στη χώρα μας η οργή έχει γίνει πια ατομική και όχι συλλογική.

Μια ολόκληρη κοινωνία κουράστηκε από μια μεγάλη περίοδο κατά την οποία οι διαμαρτυρίες δεν μπόρεσαν τελικά να αποτρέψουν τα μνημόνια, με αποτέλεσμα σήμερα να κυριαρχεί η «ηττημένη» συλλογική ψυχολογία.

Πώς γίνεται μια κοινωνία που πνίγεται στα προβλήματα να φαίνεται τόσο παράδοξα συμβιβασμένη;

Η ερμηνεία δεν είναι μονοδιάστατη, γιατί η σημερινή Ελλάδα χωρίζεται σε διαφορετικές ταχύτητες.

Από τη μία, υπάρχει η λεγόμενη «καλή» πλευρά : ισχυρά οικονομικά πλέγματα, επιχειρηματίες και βολεμένοι που θησαυρίζουν από την

Επιτελική Κανονικότητα που αναβλύζει καθημερινά σκάνδαλα θυμίζοντας τις παλιές καλές εποχές προ χρεοκοπίας.

Δίπλα τους, ένα στρώμα φοβισμένων εργαζομένων που επιβιώνει υπό το καθεστώς της εξάρτησης, έχοντας υιοθετήσει ως αμυντικό μηχανισμό την απόλυτη υποταγή στις διαθέσεις του εργοδότη.

Από την άλλη, μας τρώει το σαράκι του ατομικισμού του παρτάκια.

Αγαπάμε να αυτοαποκαλούμαστε απόγονοι ηρώων, να επικαλούμαστε τον παππού στο Αλβανικό μέτωπο ή στην Αντίσταση, λες και η τόλμη είναι γονιδιακό χάρισμα που μεταβιβάζεται αυτόματα.

Ξεχνάμε όμως την ιστορική αλήθεια: η επταετής χούντα δεν έπεσε από μια καθολική, λαϊκή επανάσταση, αλλά κατέρρευσε κάτω από το βάρος της δικής της αποσύνθεσης και της τραγωδίας στην Κύπρο. Που ξαφνικά έγιναν εκατομμύρια οι Αντιστασιακοί.
​

Σήμερα, η δυτική ασθένεια του ναρκισσισμού μας έχει αγγίξει για τα καλά.

Η ενσυναίσθηση έγινε ψηφιακή και στιγμιαία.

Αν η τραγωδία χτυπήσει τη δική μας πόρτα, όπως η φρίκη των Τεμπών θα βγούμε στο πεζοδρόμιο.

Αν χτυπήσει τον διπλανό, θα περιοριστούμε σ' ένα οργισμένο σχόλιο, μια γρήγορη ανάρτηση και μετά θα συνεχίσουν αρκετοί από εμάς με ανάλαφρο βίντεο και ειδήσεις με Ρούλες…Μουρτζικους… Βίσσηδες… κ.λ.

Η αλληλεγγύη μας έχει πλέον ημερομηνία λήξης λίγων δευτερολέπτων άιντε λεπτών.

Υπάρχει όμως και η μεγάλη πλειοψηφία, που δεν είναι, ούτε αδιάφορη, ούτε βολεμένη: φαίνεται εξοντωμένη.

Άνθρωποι της βιοπάλης που εξαντλούνται σε δύο και τρεις δουλειές, μόνο και μόνο για να κρατήσουν το κεφάλι πάνω από το νερό.

Άνθρωποι που δεν έχουν το «δικαίωμα» να αρρωστήσουν, να πάνε στον οδοντίατρο ή να χάσουν ένα μεροκάματο.

Όταν το 71% των τραπεζικών λογαριασμών στην Ελλάδα δεν ξεπερνά τα 1.000 ευρώ και η αποταμίευση είναι αρνητική, οι ευρωπαϊκές οδηγίες για «μετρητά στην άκρη για ώρα ανάγκης» ηχούν ως μαύρο χιούμορ.

Και όταν αυτός ο εξαντλημένος πολίτης, που μετά δυσκολίας προλαβαίνει να ασχοληθεί με τα παιδιά του, ανοίγει για λίγο την τηλεόραση, η απελπισία μετατρέπεται σε παράλυση.

Σήμερα, παρ’ ότι η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη από το δημόσιο χρέος με τα νέα συνεχή πάρτι της Επιτελικής Εξουσίας έως τον ορατό κίνδυνο εθνικής σαλαμοποίησης, ο λαός δεν αντιδρά.

«Αντιδρούν» και ωρύονται για ήσσονα θέματα μόνο οι κομματικοί βολεμένοι στρατοί των δημοσίων λαφύρων, που έχουν στασίδι στα μέσα ενημέρωσης των λεγόμενων Νταβατζηδων να θυμηθούμε τον νεότερο Καραμανλή.

​Εδώ συνηθίζεται να εκτοξεύεται μια κατηγορία του συρμού εναντίον του λαού: ότι δήθεν «αναθέτει τα προβλήματά του» και γι’ αυτό αποτυγχάνει.

Δεν είναι έτσι. Η Ιστορία αποδεικνύει πως όταν ο λαός κινητοποιείται, το κάνει μέσα από συλλογικές, κομματικές ή κινηματικές αναφορές (όπως το 1981 ή το 2015). Σωστές ή λάθος αυτές οι επιλογές, ήταν όμως βαθιά συμμετοχικές.

Ο λαός δεν έκανε μόνο «ανάθεση», συμμετείχε ο ίδιος, πιστεύοντας ότι διαμορφώνει την τύχη του.

Απέτυχε;

Δεν απέτυχε σ’ όλα, πολλά κατακτήθηκαν, έστω και αν δεν έφτασε στον μεγάλο στόχο που πίστεψε. Όμως το αδιέξοδο δεν προήλθε από την "ανάθεση".

Αποτυχία ελπίδων υπήρξε, αλλά ως λαός δεν είμαστε ανεύθυνοι και μόνο θεατές: ο καθένας φέρει το δικό του βάρος για όσα ακολουθούν.

Έχοντας φτάσει σ' αυτή την οριακή κατάσταση και μ' ένα εκατομμύριο δυναμικών νέων να έχει φύγει, ο λαός δέχεται τώρα και το τελειωτικό ηθικό και ψυχολογικό χτύπημα: ότι έχει μάθει να αναθέτει μονίμως σ' άλλους όσα θα έπρεπε να διεκδικεί ο ίδιος.

Το χειρότερο;

Έχει αρχίσει να θεωρεί αυτή την παραίτηση φυσιολογική.

Μετά την επίπλαστη ευημερία, τα μνημόνια, την πολυετή αποχή από κάθε ουσιαστική πολιτική συμμετοχή και την Επιτελική λαίλαπα να τον ισοπεδώνει, έχει χάσει ακόμη και τα αντανακλαστικά της συλλογικής δράσης.

Δεν διαθέτει πλέον ζωντανές κινηματικές αναφορές, ούτε φαίνεται να έχει τη διάθεση να τις ξαναχτίσει.

Κάτι πήγε να γεννηθεί με τα εγκληματικά Τέμπη, μια κοινωνική αντίδραση που ξεπέρασε κομματικά όρια και έδειξε ότι υπάρχει ακόμη παλμός.

Όμως, στην πορεία, το εγχείρημα βραχυκυκλώθηκε από τους γνωστούς μηχανισμούς διαχείρισης, ελέγχου και πολιτικής εκμετάλλευσης. Και έτσι, ακόμη και εκεί που φάνηκε να ανοίγει μια χαραμάδα συλλογικής αφύπνισης, βρέθηκαν τρόποι να ξανακλείσει.

Μήπως τελείωσε η Ιστορία;

Η Ιστορία δεν τελειώνει ποτέ.

Ο λαός απλώς κινείται ή μάλλον αδρανεί εν κενώ: στο κενό του κράτους, του πολιτικού συστήματος και του πολιτισμικού περιβάλλοντος.

Τίποτα δεν είναι πιο επικίνδυνο από αυτό. Είναι η χαρά της καταστροφής, η στιγμή που το «ζητείται ελπίς» παίρνει σάρκα και οστά.

​Γι' αυτό ας μην τα ισοπεδώνουμε όλα. Άλλο ο προνομιούχος που σιωπά για να μη χάσει τα τρελά κέρδη ευκαιρίας δοθείσης, άλλο ο εγωιστής, ο παρτακιας, ο Ελληναρας και άλλο ο εργαζόμενος που απλώς δεν αντέχει άλλο.
​

Και τα κόμματα;

Αυτά θυμούνται τον πολίτη μόνο ως ψηφοφόρο, οπαδό και χειροκροτητή στις κάλπες.

Οι κινητοποιήσεις συχνά καταντούν περιφορές κομματικών σημαιών, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.
ΓΣΕΕ και Παναγόπουλοι χωμένοι στην Επιτελική σαπιλα εκπλήσσουν ακόμη και την εξουσία.

Αλλά ας μην ξεχνάμε και το άλλο: οι εξεγέρσεις δεν προαναγγέλλονται ποτέ.

Το πραγματικό μας δράμα δεν είναι ότι οι δρόμοι είναι άδειοι επειδή ο κόσμος ξέχασε να θυμώνει και να βγαίνει μπροστά. Είναι ότι χάσαμε την πίστη μας στη συλλογική δράση. Και φυσικά δεν σκέφτονται και δεν ενεργούν όλοι με τον ίδιο τρόπο.

Η κάθε εξουσία δεν φοβάται αυτόν που φωνάζει. Φοβάται αυτόν που οργανώνεται και ενεργεί συλλογικά για αυτό όπου βλέπει τέτοια σπίθα την τσακίζει.

Ο πιο βολικός πολίτης για το σύστημα δεν είναι εκείνος που συμφωνεί μ' όλα, αλλά εκείνος που διαφωνεί με τα πάντα, έχοντας πειστεί ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει ή λέγοντας την επικοινωνιακή καραμέλα που του έμαθαν, ότι «όλοι είναι ίδιοι» για να δικαιολογηθεί...

​Εκεί ακριβώς κερδίζει η αδίστακτη εξουσία όταν δεν χρειάζεται καν να σου επιβάλει τη σιωπή, διότι έχεις μάθει να σωπαίνεις μόνος σου.

Καρανάσιος Γεώργιος – gkaranasios24@gmail.com

Υ.Γ. Και κάτι ακόμη: Γιατί αντέχει ο Κ. Μητσοτάκης;

Πώς εξακολουθεί να εμπιστεύεται ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας μια κυβέρνηση που τη βαραίνουν υποκλοπές, ακρίβεια, τρομερά σκάνδαλα, ΟΠΕΚΕΠΕ, απευθείας αναθέσεις, προνομιακή διαχείριση του δημόσιου χρήματος υπέρ των ημετέρων;

Τα ελάχιστα να γινόντουσαν από αυτά σε δυτική χώρα η κυβέρνηση θα είχε παραιτηθεί και θα περίμενε ο πέλεκυς της δικαιοσύνης πολλούς από τους πρωταγωνιστές των μεγάλων σκανδάλων να τους περιποιηθεί.

Πέρα από τους δεσμούς εξάρτησης που καλλιεργήθηκαν με μικροδιευθετήσεις και εξυπηρετήσεις, υπάρχει και κάτι βαθύτερο: η νοοτροπία του βολέματος (Πελατοκρατια) και ο φόβος της αλλαγής. Για πολλούς, ένα κακό που γνωρίζουν μοιάζει προτιμότερο από ένα που δεν γνωρίζουν.

Και αυτό βαφτίζεται «σταθερότητα».
Αλλά πατριωτισμός δεν είναι να βολεύεσαι με την παρακμή. Είναι να μη συμβιβάζεσαι μαζί της.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Λαμία και ΑμεΑ: Η ανεξάρτητη ζωή δεν μπορεί να σταματά στο κέντρο της πόλης (του Θανάση Μπόμη)