Η Δημοσιογραφία της Υποταγής και της Επιλεκτικής Σιωπής! (του Γιώργου Καρανάσιου)

Στη Σερβία, πριν από λίγες ημέρες, συνέβη κάτι που θα έπρεπε να προβληματίσει βαθιά και τη δική μας δημοσιογραφία.

Ο δημοσιογράφος Γκόραν Έρορ, παρουσιάζοντας το δελτίο ειδήσεων του δημόσιου τηλεοπτικού σταθμού της Βοϊβοντίνα (RTV), διάβασε δημόσια δήλωση συγγνώμης προς τους τηλεθεατές, αναγνωρίζοντας ότι επί χρόνια ο σταθμός αποσιωπούσε γεγονότα, μετέδιδε μονόπλευρη ενημέρωση και δεν έθετε τα κρίσιμα ερωτήματα.

Μια δημόσια παραδοχή που δύσκολα περνά απαρατήρητη, έστω καθυστερημένα ή και ακόμη αν έγινε υποκριτικά.

Και το ερώτημα είναι αναπόφευκτο: θα ακούσουμε ποτέ κάτι ανάλογο στην Ελλάδα;

Η δημοσιογραφία υποτίθεται ότι ελέγχει την εξουσία, αποκαλύπτει την αλήθεια και υπερασπίζεται τον πολίτη.

Όταν, όμως, εξαρτάται από πολιτικά γραφεία, επιχειρηματικά συμφέροντα και ισχυρούς παράγοντες, τότε ποιον ακριβώς υπηρετεί;

Στην Ελλάδα, η ενημέρωση μοιάζει περισσότερο με σκηνοθετημένη παράσταση παρά με ανεξάρτητη δημοσιογραφία.

Δεν χρειάζεται πάντα να φιμώσεις έναν δημοσιογράφο.

Αρκεί να επιλέγεις τι θα προβάλει, τι θα αποσιωπήσει και ποιον θα προστατεύσει.

Η προπαγάνδα δεν λειτουργεί μόνο με όσα λέγονται, αλλά κυρίως με όσα αποκρύπτονται.

Και όταν έρχονται στο φως αποκαλύψεις, ιδιαίτερα σε χώρους όπου κυριαρχούν ισχυρά πρόσωπα και συμφέροντα, εμφανίζεται η γνώριμη «αντικειμενικότητα»: σιωπή, υπεκφυγές και εκκλήσεις για ψυχραιμία.

Στον αθλητισμό, όπως και στην πολιτική, η επιλεκτική ενημέρωση και η ομερτά δεν είναι δημοσιογραφία. Είναι προστασία μηχανισμών.

Ο παλιός δημοσιογράφος Λέων Καραπαναγιώτης είχε δώσει μια απλή αλλά ουσιαστική συμβουλή: ο δημοσιογράφος δεν πρέπει να γίνεται κολλητός με πολιτικούς, επιχειρηματίες και τραπεζίτες.

Όταν βρίσκεται στην ίδια πλευρά του λόφου μαζί τους, κινδυνεύει να προδώσει εκείνους που τον εμπιστεύονται: τους αναγνώστες και τους θεατές του.

Βέβαια, δεν είναι όλοι ίδιοι. Υπάρχουν δημοσιογράφοι που ερευνούν, επιμένουν, συγκρούονται και πληρώνουν το τίμημα της ανεξαρτησίας τους με ποικίλους τρόπους.

Η δολοφονία του Γ. Καραϊβάζ υπενθυμίζει με τον πιο τραγικό τρόπο πόσο αναγκαία είναι η προστασία της ερευνητικής δημοσιογραφίας.

Το πρόβλημα, όμως, παραμένει: κάποιοι δεν κρατούν μικρόφωνο για να ενημερώσουν, αλλά για να υπερασπιστούν εκείνους που τους παρέχουν πρόσβαση, προβολή και εύνοια.

Γίνονται ντελιβεράδες της εξουσίας, μεταφέροντας έτοιμα αφηγήματα και βαφτίζοντας την υπακοή «αντικειμενικότητα».

Και ο πολίτης;

Έχει και αυτός ευθύνη. Να μη δέχεται αμάσητη την είδηση επειδή την είπε ο «δικός του» δημοσιογράφος. Να αναζητά πηγές, να αμφισβητεί, να συγκρίνει.

Η προπαγάνδα πετυχαίνει τον μεγαλύτερο θρίαμβό της όταν δεν χρειάζεται να σου επιβάλει ένα ψέμα, επειδή σ' έχει ήδη εκπαιδεύσει να μη ζητάς την αλήθεια.

Γιατί δημοσιογραφία δεν είναι να κρατάς ένα μικρόφωνο. Είναι να έχεις το θάρρος να το στρέφεις εκεί όπου κάποιοι δεν θέλουν να κοιτάξεις.

Το ερώτημα παραμένει αμείλικτο:

Ποιος ενημερώνει τελικά τον πολίτη;

Ο δημοσιογράφος ή ο υπάλληλος της προπαγάνδας;

Καρανάσιος Γεώργιος – gkaranasios24@gmail.com

Υ.Γ. Η ΕΡΤ θα έκανε ποτέ στην Ελλάδα αυτό που οφείλει να κάνει μια πραγματικά ανεξάρτητη δημόσια τηλεόραση;

Να ελέγχει την εξουσία αντί να την υπηρετεί;

Μάλλον όχι!

Κάποιοι λένε πως ούτε μία στο εκατομμύριο!

Παρακολουθήστε ένα ολόκληρο 24ωρο το ΕΡΤnews και θα αναρωτηθείτε αν ζείτε στην Ελλάδα ή σε κάποιον επίγειο παράδεισο, όπου η κυβέρνηση μεγαλουργεί, όλα λειτουργούν υποδειγματικά και οι υπουργοί παρελαύνουν αυτάρεσκα μπροστά στις κάμερες.
Δημοσιογραφία ή κυβερνητικό δελτίο δημοσίων σχέσεων;

Και το πιο τραγικό;

Η ΕΡΤ, που κάποτε έκλεισε με απόφαση κυβέρνησης της Ν.Δ., σήμερα δίνει συχνά την εικόνα ότι έχει αναλάβει την επικοινωνιακή της αποκατάσταση!

Όσο για μια μελλοντική συγγνώμη, όταν αλλάξουν τα πράγματα;

Μην την περιμένετε. Η ΕΡΤ φαίνεται πως δεν αλλάζει δημοσιογραφικές αρχές.

Αλλάζει κυβερνήσεις, αφεντικά και επικοινωνιακό προσανατολισμό.

Για τα λεγόμενα ιδιωτικά κανάλια, ούτε λόγος!

Εκεί η σιωπή έχει γίνει σχεδόν επαγγελματική υποχρέωση.

Και όπως θα έλεγε κανείς, δανειζόμενος ειρωνικά την πρόσφατη φράση της Ντ. Μπακογιάννη προς μια Ελληνίδα πολίτη: «Κλείσε το στόμα σου, πουλάκι μου»! Μόνο που εδώ το «πουλάκι» φαίνεται να αφορά όσους έχουν πολλά να πουν, αλλά επιλέγουν να σωπαίνουν…

Και ύστερα αναρωτιόμαστε γιατί η εμπιστοσύνη στη δημοσιογραφία βρίσκεται στα τάρταρα!

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Το αμπέλι (του Χρήστου Τσουράκη)