Επαγγελματισμός στο Δημόσιο: Υποχρέωση ή επιλογή; (της Ιωάννας Μπερτσιμά)

Ως δημόσιοι υπάλληλοι, βρισκόμαστε, όλο και πιο συχνά, στο επίκεντρο αλλαγών.

Τελευταία, στο δημόσιο τομέα, έχει εισαχθεί ένα σύγχρονο πλαίσιο αξιολόγησης και ανάπτυξης των δημοσίων υπαλλήλων, όπου στο επίκεντρο βρίσκονται οι δεξιότητες. Ανάμεσα σε αυτές, ο «επαγγελματισμός».

Ο επαγγελματισμός δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη διεθνή βιβλιογραφία, είναι το κλειδί για να βρει η Δημόσια Διοίκηση την ταυτότητά της σε μια εποχή ριζικών μετασχηματισμών. Σύμφωνα με τον Κώδικα Ηθικής και Επαγγελματικής Συμπεριφοράς, αποτελεί θεμελιώδη αξία που διασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον.

Τι σημαίνει στην πράξη «επαγγελματισμός» για έναν δημόσιο υπάλληλο;

Δεν είναι απλώς ένας τίτλος θέσης ή ένα πτυχίο. Δεν είναι μόνο η τήρηση του ωραρίου ή η διεκπεραίωση των υποθέσεων. Ο επαγγελματισμός αφορά τον άνθρωπο και τη συμπεριφορά του. Είναι η καθημερινή στάση απέναντι στο καθήκον, στους συναδέλφους και κυρίως στον πολίτη. Είναι η έμπρακτη υιοθέτηση της αυτοαξιολόγησης, η ευθύνη να κάνουμε σωστά τη δουλειά μας, ακόμη και όταν κανείς δεν μας ελέγχει.

Είναι η επιλογή να λειτουργούμε με συνέπεια, διαφάνεια και σεβασμό.

Ο επαγγελματισμός συνδέεται άμεσα με βασικές αξίες της δημόσιας διοίκησης: την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα, τη συνεργασία και την καινοτομία. Είναι γεγονός ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική αποτελεσματικότητα χωρίς υπαλλήλους που αναλαμβάνουν ευθύνη. Η ψηφιακή εποχή απαιτεί να αναζητούμε διαρκώς τρόπους απλούστευσης των διαδικασιών. Ο επαγγελματισμός σήμερα ταυτίζεται με την ικανότητα προσαρμογής στις νέες τεχνολογίες. Επίσης, δεν μπορεί να υπάρξει συνεργασία χωρίς σεβασμό. Ο επαγγελματίας είναι εκείνος που μοιράζεται τη γνώση και χτίζει δίκτυα συνεργασίας μέσα στην υπηρεσία.Τέλος, σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, ο επαγγελματισμός απαιτεί συνεχή επιμόρφωση. Η γνώση είναι το εργαλείο μας για να παρέχουμε υπηρεσίες υψηλού επιπέδου.

Ταυτόχρονα, ο επαγγελματισμός αντικατοπτρίζεται στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τον πολίτη: με ευγένεια, σαφήνεια και διάθεση εξυπηρέτησης. Ο πολίτης δεν αξιολογεί νόμους και διαδικασίες· αξιολογεί την εμπειρία του, η οποία διαμορφώνεται από τη συμπεριφορά μας.

Ο πολίτης είναι ο τελικός αποδέκτης και «κριτής» του έργου μας.

Όταν λειτουργούμε επαγγελματικά: Χτίζουμε εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς. Παρέχουμε διαφάνεια και αμεροληψία, αποφεύγοντας κάθε σύγκρουση συμφερόντων. Σεβόμαστε τον χρόνο και την αξιοπρέπεια αυτών που συναλλάσσονται με εμάς.

Ο επαγγελματισμός δεν επιβάλλεται μόνο από νόμους και αξιολογήσεις. Καλλιεργείται ως προσωπική στάση. Είναι επιλογή.

Και ίσως αυτή η επιλογή να είναι το πιο σημαντικό βήμα για ένα Δημόσιο πιο αποτελεσματικό, πιο ανθρώπινο και πιο αξιόπιστο.

Ιωάννα Μπερτσιμά
Πολιτική-Διοικητική Επιστήμονας, MPA

...........................................

Το παρόν άρθρο βασίστηκε στις αρχές του Ν. 4940/2022, τον Κώδικας Ηθικής και Επαγγελματικής Συμπεριφοράς Υπαλλήλων του Δημοσίου Τομέα, μελέτες και κείμενα όπως ενδεικτικά: 1) OECD / SIGMA: «Promoting Performance and Professionalism in the Public Service», 2) York College of Pennsylvania: «Professionalism in the Workplace», 3) Pillah, T. P. (PhD): «Professionalism in the Public Service», 4) James L. Perry: «Making Professionalism a Central Focus in Public Administration».

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Φιλία (του Χρήστου Τσουράκη)