Το νερό και η «οικειοθελής» παράδοση της αυτοδιοίκησης

Είναι προκλητικό. Και πώς αλλιώς να το πει κανείς, όταν η ΕΥΔΑΠ στέλνει επιστολή σε 19 δήμους -μέσα σ’ αυτούς είναι και οι επτά της Φθιώτιδας- καλώντας τους να αποφασίσουν μέχρι τις 31 Οκτωβρίου αν θα της παραχωρήσουν την κυριότητα των δικτύων ύδρευσης και την ευθύνη των υπηρεσιών ύδατος. Να μην κρυβόμαστε, αυτή είναι η πολιτική της κυβέρνησης. Η σταδιακή συγκέντρωση των υπηρεσιών ύδρευσης μέχρι την πλήρη ιδιωτικοποίηση του νερού.

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο βρίσκεται στους όρους της επιστολής. Διαβάζω στο δημοσίευμα του «ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ», πως, εφόσον το Δημοτικό Συμβούλιο λάβει την απαιτούμενη απόφαση μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία, οι οφειλές της οικείας ΔΕΥΑ προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας επιδοτούνται από το Δημόσιο. Η επιδότηση, μάλιστα, καταβάλλεται μέσα σε έναν μήνα από την υπογραφή της σύμβασης με την ΕΥΔΑΠ.

Ας αναρωτηθούμε, λοιπόν: πόσο «οικειοθελής» είναι μια επιλογή όταν συνοδεύεται από ένα τόσο σημαντικό οικονομικό κίνητρο. Και πόσο ελεύθερα μπορεί να αποφασίσει ένας δήμος, που βρίσκεται αντιμέτωπος με συσσωρευμένα χρέη και δυσκολίες στη λειτουργία της δημοτικής του επιχείρησης;

Δεν υποτιμούμε τα προβλήματα των ΔΕΥΑ. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι ελλείψεις πόρων και οι ανάγκες εκσυγχρονισμού των δικτύων είναι πραγματικά ζητήματα. Όμως, άλλο πράγμα είναι η ουσιαστική στήριξη των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και άλλο η σύνδεση αυτής της στήριξης με τη μεταβίβαση της κυριότητας των δικτύων και της διαχείρισης των υπηρεσιών.

Γιατί να μην μπορεί το κράτος να βοηθήσει τις ΔΕΥΑ να εξυγιανθούν, να εκσυγχρονιστούν και να παρέχουν ποιοτικές υπηρεσίες, χωρίς να χρειάζεται να αλλάξει ο φορέας διαχείρισης; Ποιες εναλλακτικές δίνονται στους δήμους; Ποιες εγγυήσεις υπάρχουν για τις μελλοντικές τιμές, την ποιότητα του νερού, τις αναγκαίες επενδύσεις και τη λογοδοσία απέναντι στους πολίτες;

Το νερό δεν είναι ένα οποιοδήποτε εμπορεύσιμο προϊόν. Είναι θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό, προϋπόθεση ζωής και δημόσιας υγείας. Η διαχείρισή του αφορά άμεσα τις τοπικές κοινωνίες, τις ανάγκες τους και την προστασία των υδατικών πόρων σε μια εποχή, που η κλιματική αλλαγή κάνει την επάρκεια και την ορθολογική χρήση του νερού ολοένα πιο κρίσιμες.

Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει δημόσια και καθαρά τι ακριβώς επιδιώκει και γιατί η οικονομική ανακούφιση των ΔΕΥΑ συνδέεται μ’ αυτή τη μεταβίβαση. Να καταλάβει επίσης ότι η αυτοδιοίκηση δεν είναι για να επικυρώνει τετελεσμένα, ούτε για να αποφασίζει υπό οικονομική πίεση. Υπάρχει για να υπηρετεί τις τοπικές κοινωνίες και να υπερασπίζεται τα συμφέροντά τους.

Το νερό είναι κοινωνικό αγαθό. Οι αποφάσεις για το μέλλον του απαιτούν διαφάνεια, ουσιαστικό διάλογο και δημοκρατική νομιμοποίηση. Όχι αποφάσεις υπό πίεση.

Στέφανος Σταμέλλος

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Όταν η Διαφθορά φτάνει μέχρι τα Θρανία! (του Γιώργου Καρανάσιου)