Χρονοκάψουλα 4 δισ. ετών: Μετεωρίτης που έπεσε στη Σαχάρα είναι κομμάτι του νεογέννητου Άρη

Συνέβη το 2022, όταν ένας μετεωρίτης έπεσε και έσπασε σε οκτώ κομμάτια στην έρημο της Σαχάρας, 34 χιλιόμετρα από το χωριό Μπιρ Σαλί στο Μάλι. Όπως αποδεικνύεται, είναι μια πέτρα που εκτινάχθηκε από μια πρόσκρουση αστεροειδή στον νεαρό Άρη, μια πέτρα που ταξίδευε για 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια πριν τύχει να βρεθεί στην πορεία της Γης.

Τα οκτώ διαστημικά απολιθώματα, το μεγαλύτερο στο μέγεθος γροθιάς, είναι πιθανώς το αρχαιότερο κομμάτι του Άρη που έχουν στα χέρια τους οι επιστήμονες, ένα παράθυρο στην εποχή που η επιφάνεια του γειτονικού πλανήτη βρεχόταν από άφθονο νερό.

Ο ροζ μετεωρίτης, με την ονομασία Teghaza 001, «είναι μάρτυρας μιας εποχής στην οποία ο Άρης ήταν πιθανώς θερμότερος και πιο υγρός από ό,τι ήταν για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του» δήλωσε ο Γιανγκ Λιου του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύεται στο Science.

Μια προηγούμενη μελέτη της ομάδας του στο Science Advances τον Ιούνιο μετρούσε την περιεκτικότητα του βράχου σε νερό και εξέταζε το πώς το νερό διαμόρφωσε την επιφάνεια του νεαρού πλανήτη.

Ο Άρης είναι σήμερα μια παγωμένη έρημος, ωστόσο οι αποστολές της NASA έχουν δείξει ότι στο μακρινό παρελθόν διέθετε λίμνες, ποτάμια, θάλασσες, πιθανώς και έναν ωκεανό στο βόρειο ημισφαίριο, ένα περιβάλλον πιθανώς κατάλληλο για την εμφάνιση μικροβιακής ζωής.

NASA/JPL-Caltech

Από τα βάθη του Άρη μέχρι τη Γη

Η χημεία του Teghaza 001 δείχνει ότι το πέτρωμα είναι υλικό από τον μανδύα του πλανήτη που ανέβηκε μέχρι τον φλοιό όπου ψύχθηκε. Οι αναλύσεις δείχνουν ότι εκεί το πέτρωμα αντέδρασε με νερό που διαπότισε τον φλοιό κατεβαίνοντας από την επιφάνεια, όπως συμβαίνει σήμερα με το νερό της Γης.

Οι πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος σχηματίστηκαν πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Ο μετεωρίτης, προέρχεται από την εποχή που η Γη και ο Άρης ακόμα ψύχονταν και σχημάτιζαν τον εξωτερικό φλοιό τους.

Οι 435 μετεωρίτες από τον Άρη που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα στη Γη αναγνωρίστηκαν από την αναλογία ισοτόπων οξυγόνου, η οποία λειτουργεί ως γεωλογική υπογραφή για κάθε σώμα του Ηλιακού Συστήματος. H προέλευσή τους επιβεβαιώνεται συγκρίνοντας την ορυκτολογική και χημική τους σύσταση με δεδομένα από αποστολές της NASA στον πλανήτη, όπως τα σκάφη Viking και τα ρομπότ Curiosity και Perseverance.

NASA/JPL-Caltech/USGS

«Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι, στα πρώτα στάδια της ιστορίας του, ο Άρης διέθετε τα απαραίτητα συστατικά και τις κατάλληλες συνθήκες για να φιλοξενήσει ζωή, αν και δεν απαντούν άμεσα στο ερώτημα αν υπήρξε ζωή στον πλανήτη» δήλωσε ο Λι Σέιπερ του Ερευνητικού Κέντρου Ames της NASA.

«Το πέτρωμα αποτελεί ένα στιγμιότυπο που δείχνει πώς ο νεαρός Άρης, ο οποίος διέθετε περισσότερο νερό και πυκνή ατμόσφαιρα, θα μπορούσε να προσφέρει συνθήκες κατάλληλες για ζωή. Ωστόσο, οι συνθήκες αυτές υποχωρούσαν ραγδαία κατά το πρώτο περίπου δισεκατομμύριο χρόνια της ύπαρξής του, καθώς ο πλανήτης εξελισσόταν προς το σημερινό ξηρό και αφιλόξενο περιβάλλον του», είπε.

Με ηλικία 4,1 δισ. ετών, ο μετεωρίτης Teghaza 001 είναι πιθανώς ο αρχαιότερος από τους τρεις μετεωρίτες που προέρχονται από τα αρχικά κεφάλαια της ζωής του Άρη και περιέχει ένα μείγμα πυριγενών υλικών, των οποίων η χαρακτηριστική σύσταση ταιριάζει με τα νότια υψίπεδα του Άρη, αναφέρουν οι ερευνητές.

«Πρόκειται ουσιαστικά για το πρώτο κομμάτι αρειανού φλοιού που έχουμε από μια περιοχή του Άρη από την οποία δεν είχαμε ποτέ μέχρι τώρα δείγμα», δήλωσε ο δεύτερος συντάκτης της νέας μελέτης, Λι Σέιπερ, ο οποίος σήμερα εργάζεται στο Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA στη Σίλικον Βάλεϊ.

«Καταγράφει αλληλεπιδράσεις του νερού με το πέτρωμα, ίσως και ένα αποτύπωμα της αρειανής ατμόσφαιρας την εποχή που ο πλανήτης έχανε το νερό του».

Αν και κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει από ποια περιοχή του πλανήτη εκτινάχθηκε ο βράχος, οι ερευνητές προτείνουν μια σειρά πιθανών θέσεων από τις οποίες μπορεί να προέρχεται.

Μια υπόθεση είναι ότι προέρχεται από τη Λεκάνη Ελλάδα, έναν από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης στον γειτονικό πλανήτη.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Πείραμα με ξενυχτισμένες αράχνες επιβεβαιώνει ότι κοιμούνται - Και ίσως... ονειρεύονται κιόλας