Οι περισσότεροι «παχύσαρκοι» είναι στην πραγματικότητα υγιείς - Ώρα για αλλαγή του ορισμού

Μεταξύ των ανθρώπων που διαγιγνώσκονται σήμερα ως παχύσαρκοι, μόνο το ένα τέταρτο έως το ένα τρίτο έχει στην πραγματικότητα προβλήματα υγείας που οφείλονται στο βάρος, διαπιστώνει νέα μελέτη, η οποία έρχεται να ενισχύσει τις φωνές για αλλαγή του ορισμού της παχυσαρκίας.

Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύονται στο Nature, προσφέρουν στήριξη στη νεότερη άποψη ότι ο ορισμός δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στον δείκτη μάζας σώματος, ο οποίος υπολογίζεται με βάση το βάρος και το ύψος κάθε ανθρώπου, αλλά να λαμβάνει υπόψη το σωματικό λίπος και την ευρύτερη κατάσταση της υγείας του.

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, η περίσσεια λίπους πρέπει να ορίζεται ως προκλινική παχυσαρκία, όταν αποτελεί κυρίως παράγοντα κινδύνου για την υγεία, και κλινική παχυσαρκία όταν ήδη προκαλεί προβλήματα.

Ο νέος ορισμός, αναφέρει η ερευνητική ομάδα, πλεονεκτεί επειδή επιτρέπει ακριβέστερη εκτίμηση του κινδύνου θανάτου.

Μεταξύ άλλων, η παχυσαρκία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, καρκίνου, καρδιαγγειακών παθήσεων και νοσημάτων του ήπατος και των νεφρών.

«Η μελέτη δείχνει ότι έως και το ένα τρίτο των περιπτώσεων παχυσαρκίας αφορά κλινική παχυσαρκία, μια ενεργό νόσο που πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοια. Οι περισσότεροι άνθρωποι με προκλινική παχυσαρκία, αν και όχι όλοι, δεν ανέπτυξαν κλινική παχυσαρκία για διάστημα μιας δεκαετίας» δήλωσε ο Φραντσέσκο Ρουμπίνο του King’s College στο Λονδίνο, τελευταίος συγγραφέας της μελέτης.

«Επομένως, η προκλινική παχυσαρκία δεν πρέπει ούτε να αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως ενεργός νόσος ούτε να θεωρείται ακίνδυνη. Ορισμένοι άνθρωποι ενδέχεται να χρειάζονται προληπτική θεραπεία, η ένταση της οποίας όμως θα πρέπει να είναι ανάλογη με τον ατομικό τους κίνδυνο» είπε.

Ύψος, βάρος, λίπος

Η διάγνωση της παχυσαρκίας βασίζεται συνήθως στον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), ο οποίος ισούται με το βάρος ενός ανθρώπου διά του τετραγώνου του ύψους του. Αν ο δείκτης ισούται ή ξεπερνά το 25 το άτομο θεωρείται υπέρβαρο και αν ξεπερνά το 30 παχύσαρκο.

Το πρόβλημα είναι ότι ο ΔΜΣ δεν εκτιμά άμεσα το ποσοστό του λίπους. Για παράδειγμα, ένα ιδιαίτερα μυώδες άτομο μπορεί να έχει υψηλό ΔΜΣ χωρίς να είναι παχύσαρκο, ενώ οι άνδρες τείνουν να έχουν λιγότερο λίπος από τις γυναίκες με τον ίδιο ΔΜΣ.

Οι ατέλειες του ΔΜΣ έχουν καταστεί σαφές από πρόσφατες μελέτες, οι οποίες δείχνουν για παράδειγμα ότι ο κίνδυνος θανάτου για τα άτομα που θεωρούνται υπέρβαρα με βάση τον ΔΜΣ είναι συγκρίσιμος με τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν τα άτομα «υγιούς» βάρους, ή ότι ένα σημαντικό ποσοστό των παχύσαρκων ανθρώπων έχει καλή καρδιομεταβολική υγεία, σύμφωνα με μετρήσεις όπως η πίεση του αίματος και τα επίπεδα χοληστερόλης.

Η νέα μελέτη έρχεται να στηρίξει πρόταση που δημοσίευσαν πέρυσι ειδικοί και ιατρικοί οργανισμοί, σύμφωνα με την οποία για τη διάγνωση της παχυσαρκίας ο ΔΜΣ πρέπει να συνδυάζεται με μετρήσεις η περιφέρεια της μέσης. Και αυτό επειδή η συσσώρευση λίπους στην κοιλιά είναι γνωστό ότι επιβαρύνει περισσότερο την υγεία από ό,τι το λίπος σε άλλες περιοχές του σώματος, κάτι που δεν λαμβάνει υπόψη ο ΔΜΣ.

Η προσέγγιση αυτή ονομάζεται «συνδυασμένος ανθρωπομετρικός ορισμός της παχυσαρκίας», ή CAD. Σύμφωνα με αυτό το σύστημα, η παχυσαρκία χωρίζεται σε δύο κατηγορίες. Η πρώτη είναι η κλινική παχυσαρκία, δηλαδή η περίσσεια λίπους που συνοδεύεται από ενδείξεις δυσλειτουργίας των οργάνων, όπως δύσπνοια, καρδιακή ανεπάρκεια ή δυσκολίες στην καθημερινή ζωή.

Η δεύτερη είναι η προκλινική παχυσαρκία, δηλαδή η περίσσεια λίπους χωρίς ενδείξεις δυσλειτουργίας στα όργανα που οφείλονται στο βάρος. Θεωρείται παράγοντας κινδύνου για κλινική παχυσαρκία και για παθήσεις όπως ο διαβήτης τύπου 2, ένας κίνδυνος που πρέπει είτε να παρακολουθείται είτε να αντιμετωπίζεται.

Η νέα μελέτη επιχειρεί να δείξει πώς ο νέος «ανθρωπομετρικός» ορισμός θα μπορούσε να επηρεάσει τον αριθμό των διαγνώσεων, τον επιπολασμό και τελικά την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, η οποία σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αφορά περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους.

Δείκτης θνησιμότητας

Η ανάλυση εξετάζει δεδομένα για σχεδόν 850.000 ενήλικες στην Κίνα, τη Βρετανία, τις ΗΠΑ, και την Ισπανία και διαπιστώνει ότι ο νέος ορισμός είναι καλύτερος δείκτης της θνησιμότητας σε σχέση με τον ΔΜΣ.

Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι ένα επιπλέον 5 με 9 τοις εκατό των ανθρώπων που θα θεωρούνταν απλά υπέρβαροι με βάση τον ΔΜΣ θα ήταν παχύσαρκοι με το νέο σύστημα. Από την άλλη, το 1 με 3 τοις εκατό όσων χαρακτηρίζονται παχύσαρκοι σήμερα θα θεωρούνταν απλά υπέρβαροι.

Με βάση τα νέα κριτήρια, εκτιμά η μελέτη, μόνο το 27% των ατόμων με παχυσαρκία στις τέσσερις χώρες που εξετάστηκαν πάσχει από κλινική παχυσαρκία, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 8,5% του συνόλου των ενηλίκων.

Η πλειονότητα των ανθρώπων με «προκλινική παχυσαρκία», περίπου το 82% στις τέσσερις χώρες, δεν προχώρησε σε κλινική παχυσαρκία, αν και τα ποσοστά εξέλιξης ήταν υψηλότερα στην Κίνα και την Ισπανία.

Το σημαντικότερο εύρημα είναι ότι ο προτεινόμενος νέος ορισμός δείχνει να είναι καλύτερος δείκτης της υγείας.

Τα άτομα που χαρακτηρίζονταν προκλινικά ή κλινικά παχύσαρκα με βάση τον νέο ορισμό διέτρεχαν κατά 6% έως 7% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου σε ορίζοντα έως 15 ετών, σε σύγκριση με όσους δεν ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Μεταξύ αυτών, τα άτομα με κλινική παχυσαρκία αντιμετώπιζαν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο θανάτου σε σχέση με όσους είχαν προκλινική παχυσαρκία.

Αντίθετα, τα άτομα που χαρακτηρίζονταν παχύσαρκα με βάση τον ΔΜΣ, αλλά όχι σύμφωνα με το νέο σύστημα, δεν παρουσίαζαν αυξημένο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς παχυσαρκία.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ Ανακαλύφθηκαν δύο από τα τελευταία πραγματικά ανέγγιχτα μέρη του πλανήτη – Πού βρίσκονται και τι εντόπισαν οι επιστήμονες